Ψυχο-συναισθηματικές διαστάσεις του αποκλεισμού και ζητήματα ταυτότητας, υπό το πρίσμα του κοινωνικού μοντέλου της αναπηρίας – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Ζωγράφου Φρειδερίκης, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, ΣΧΟΛΉ ΚΟΙΝΩΝΙΚΏΝ, ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΏΝ ΕΠΙΣΤΗΜΏΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΏΝ, Τμήμα Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής, Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Επιστήμες της Αγωγής: Εκπαίδευση Ενηλίκων, Ειδική Αγωγή» – Μέρος 23ο

Απρ 7, 2021 | Άλλες προσεγγίσεις της τυφλότητας και της αναπηρίας, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3.2.3 Επίδραση του υποκειμενικού παράγοντα στην κοινωνική αντιμετώπιση και ο θαυμασμός ως κοινωνική αντίδραση.

Ειδοποιός διαφορά στη στάση των μη αναπήρων αποτελεί ο βαθμός εσωτερίκευσης των γενικεύσεων και των προκαταλήψεων κοινωνικά γύρω από το ζήτημα της αναπηρίας στο προσωπικό αξιακό τους σύστημα. Επομένως, μια μερίδα ανθρώπων επιδεικνύει μια περισσότερο θετική στάση, απαγκιστρωμένη από καταπιεστικές, για την ομάδα των αναπήρων, πεποιθήσεις.
“Καταρχήν τα πάντα είναι θέμα ανθρώπου. Δεν σημαίνει ότι επειδή προβάλλεται κάπως όλοι οι άνθρωποι συμφωνούν σε αυτό.” (συν. 2). “Η αλήθεια είναι ότι είμαστε πολύ πιο μπροστά συγκριτικά με τα προηγούμενα χρόνια. (…) Δίνουν ευκαιρίες, είναι πιο εξοικειωμένοι, έχουν σίγουρα αλλάξει κάποια πράγματα, αλλά θεωρώ ότι και πάλι δεν είναι της κοινωνίας. Είναι στον άνθρωπο. Δεν θα μπορούσα να σου το χωρίσω ότι είναι 50% που γνωρίζουν και 50% που δεν γνωρίζουν. Είναι στον άνθρωπο. Στο κατά πόσο θέλει να ασχοληθεί.” (συν. 3).
“Η εικόνα που έχει η κοινωνία για τα ανάπηρα άτομα είναι διφορούμενη. Δεν έχουν όλοι την ίδια άποψη. Υπάρχει η μερίδα αυτή που “αγκαλιάζει” τα ΑμεΑ, τα δέχεται όπως ακριβώς είναι και τα στηρίζει και βοηθά. Σέβεται τη διαφορετικότητα τους και τους προτρέπει να ζουν μια κανονική ζωή. ” (συν.12)
Μία άλλη κοινωνική αντίδραση η οποία απαντάται είναι ο θαυμασμός. Ο θαυμασμός, αν και μπορεί να αποτελεί μια καταφανή διάκριση, καθώς εξάγεται εξαιτίας της εσφαλμένης αντίληψης ότι τα ανάπηρα άτομα δεν μπορούν να ανταποκριθούν σε πολλά επίπεδα της καθημερινότητας λόγω της βλάβης. Είναι δυνατό από την άλλη πλευρά να συνίσταται στην αναγνώριση όλων των εμποδίων και των αποκλεισμών σε κοινωνικό επίπεδο, τους οποίους πρέπει να υπερβεί το ανάπηρο άτομο για την κοινωνική συμπερίληψη και την ισότιμη αντιμετώπιση. Επομένως, μπορεί να αποτελεί μια θετική κοινωνική αντίδραση.
“Η οικογένειά μου προφανώς έχει μάθει, με έχουν κάπως σαν θαύμα, γιατί με τόσες δυσκολίες στη ζωή μου αρκετά πράγματα , οπότε έχει άλλη βαρύτητα να καταφέρνεις τόσα πράγματα ενώ έχεις κάτι έτσι μεγάλο εμπόδιο, είναι πιο πολύ κοινωνικό παρά ατομικό.” (συν. 13).
“Έτρεχα και πήγαινα με τα παιδιά παντού. Αυτό που έχω ακούσει από το ευρύτερο πλαίσιο το οποίο δεν μου αρέσει και το έχω πει ας πούμε, μου λένε ας πούμε ότι σε θαυμάζω είσαι υπέροχο παιδί, και λέω γιατί με θαυμάζεις ρε φίλε ας πούμε τι είμαι; τι έχω κάνει, αλλά οι περισσότερα το λένε για καλό, εντάξει δεν είναι κακό. Σε θαυμάζουν επειδή έχεις μια αναπηρία και δεν την αντιμετωπίζεις μίζερα, αλλά οκ δεν έχω κάνει κάτι σπουδαίο. Αλλά γενικότερα είναι αποδοχή στο μεγαλύτερο ποσοστό.” (συν. 9)

Μετάβαση στο περιεχόμενο