Ψυχο-συναισθηματικές διαστάσεις του αποκλεισμού και ζητήματα ταυτότητας, υπό το πρίσμα του κοινωνικού μοντέλου της αναπηρίας – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Ζωγράφου Φρειδερίκης, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, ΣΧΟΛΉ ΚΟΙΝΩΝΙΚΏΝ, ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΏΝ ΕΠΙΣΤΗΜΏΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΏΝ, Τμήμα Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής, Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Επιστήμες της Αγωγής: Εκπαίδευση Ενηλίκων, Ειδική Αγωγή» – Μέρος 19ο

Απρ 5, 2021 | Άλλες προσεγγίσεις της τυφλότητας και της αναπηρίας, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3.1.5 Η αντιμετώπιση της αναπηρίας από τους θεσμούς

Σε αυτή την ενότητα γίνεται αναφορά στην αντιλαμβανόμενη στάση του κράτους απέναντι στα αιτήματα και τις ανάγκες της κοινωνικής ομάδας των αναπήρων. Τα θέματα συζήτησης τα οποία κυριαρχούν αφορούν την επάρκεια ή μη της υπάρχουσας προνοιακής και επιδοματικής πολιτικής, την ορατότητα των αναπήρων, τα στερεότυπα τα οποία κυριαρχούν.
“Η κοινωνία και πιο πολύ οι κυβερνήσεις λένε διάφορα για την αναπηρία. Ότι είμαστε όλοι ίσοι, ότι έχουμε ίσα δικαιώματα, ότι για την εκπαίδευση π.χ. κάνουμε ότι μπορούμε για τα άτομα με αναπηρία και έχουμε προγράμματα έτσι ώστε να συμπεριλάβουμε τις ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες των ανθρώπων, αλλά εγώ επειδή το βλέπω από διάφορες σκοπιές, είτε από τη σκοπιά του πολίτη είτε από τη σκοπιά του εκπαιδευτικού, για την πολιτεία οι ανάπηροι δεν υπάρχουν και τους βολεύει να είναι κλεισμένοι μέσα στα σπίτια.” (συν. 2).
Στο ίδιο μήκος κύματος αναφέρεται ότι ναι μεν δίνονται κάποιες διευκολύνσεις για τα άτομα με αναπηρία, αλλά ενυπάρχουν τόσες παραλήψεις που είναι αδύνατο να καλυφθούν από ένα οικονομικό βοήθημα, με αποτέλεσμα ο θεσμικός ρατσισμός εν τέλει διατηρείται και ευδοκιμεί.
“Η στάση του κράτους είναι υποκριτική. Δίνει κάποια επιφανειακά βοηθήματα που στην πραγματικότητα δεν έχουν πραγματικό αντίκρισμα. Γιατί οι δυσκολίες και οι ελλείψεις στην καθημερινή ζωή είναι τόσες που δεν επαρκούν. (…) Δεν έχει να κάνει με το ύψος το χρηματικό των επιδομάτων και ούτε καν με την επιδοματική πολιτική. Φυσικά ένας ανάπηρος χρειάζεται έξτρα χρήματα για να επιβιώσει γιατί έχει ανάγκες που ένας μη ανάπηρος δεν τις έχει. Οπότε τα επιδόματα χρειάζονται απαραίτητα, ακόμα και αν ήταν  όλα
καθολικά προσβάσιμα, τα επιδόματα θα χρειαζόταν. Αλλά να έχω το επίδομα και να μην έχω τις υποδομές έξω από το σπίτι μου είναι δώρον άδωρον, είναι μια υποκρισία, είναι ένα διπλό μήνυμα, είναι ένα ψίχουλο ένα ψίχουλο οίκτου που κάνει το σύστημα να νιώθει φιλάνθρωπο, φιλεύσπλαχνο και ανθρωπιστικό, ενώ στην πραγματικότητα είναι το άκρως φασιστικό και μισαναπηρικό.” (συν.4).
Εδώ αναφέρεται η ανεπάρκεια των προνοιακών βοηθημάτων να καλύψουν όλο το εύρος των αναγκών ενός αναπήρου, με αποτέλεσμα οι κρατικές παραλείψεις να αποτελούν επιβάρυνση των ιδίων των ατόμων που συντρέχουν στην περαιτέρω περιθωριοποίησή τους.
Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρεται ο τεχνοκρατικός και ανάλγητος χαρακτήρας του κρατικού μηχανισμού, ο οποίος αντιλαμβάνεται τους αναπήρους ως μια κοινωνική ομάδα με αυξημένο κόστος για τον κρατικό προϋπολογισμό.“Το κράτος για την αναπηρία όσο πάει και τα κάνει ακόμα χειρότερα τα πράγματα, αρχίζει και ελέγχει τώρα, ειδικά για τα αναπηρικά επιδόματα, ουσιαστικά κάνει κατηγοριοποίηση των ατόμων. Χοντρικά ας πούμε τώρα είναι καταγεγραμμένα 1000 ΑμεΑ στο μητρώο μας, θα τους περάσουμε από κόσκινο: τι ποσοστό έχει αυτός, τι ποσοστό έχει ο άλλος. Αυτός πρέπει να του κοπεί το επίδομα στο μισό. Δεν χρειάζεται να παίρνει όλο το επίδομα. Και αυτό επειδή το κρίνω εγώ, επειδή προσπαθώ να εξοικονομήσω χρήματα όπως μπορώ. Και θα τα εξοικονομήσω από την αναπηρία (…) Γενικά το κράτος έχει μια τελείως αδιάφορη στάση στα άτομα με αναπηρία και τα αντιμετωπίζει μόνο σαν κόστος.” (συν. 8).
“Το κράτος θεωρώ πως δεν στηρίζει όσο θα έπρεπε τους αναπήρους. Θα έπρεπε να υπάρχουν ίσες ευκαιρίες στον επαγγελματικό χώρο με περισσότερες θέσεις εργασίας για ΑμεΑ. Επίσης, θα έπρεπε το κράτος να έχει συμβάλλει στη σύσταση υποτίτλων σε όλα τα τηλεοπτικά προγράμματα, σε θεατρικές παραστάσεις κ.τ.λ. Η κοινωνική μέριμνα και στήριξη είναι αναμφισβήτητα αναγκαία για όλους εμάς. Δεν πρέπει να υπάρχει τόση απαξίωση και περιθωριοποίηση. Είμαστε και εμείς πολίτες και μάλιστα ισάξιοι!” (συν. 12).
Ακόμα γίνεται παραλληλισμός και σύγκριση με την προνοιακή πολιτική άλλων κρατών, χωρίς να γίνεται κάποια συγκεκριμένη αναφορά.“Αδιάφορη και ανάλγητη σε γενικές γραμμές. Η βοήθεια που λαμβάνουμε είναι ελάχιστη, συγκριτικά με των άλλων χωρών, ακόμα και από χώρες που θεωρούνται «τριτοκοσμικές». Άλλοτε κάνουν πράγματα που υποτίθεται ευνοούν την αναπηρία, αλλά τα κάνουν πολύ λάθος. Σε αυτό χρειαζόμαστε πολύ αγώνα και πολλή δουλειά ακόμα δυστυχώς.” (συν. 10).

Μετάβαση στο περιεχόμενο