2.8. : Ειδικές μαθησιακές δυσκολίες

Οι ειδικές μαθησιακές δυσκολίες αναφέρονται σε μια μεγάλη ομάδα μαθητών. Συγκεκριμένα οι Μαθησιακές Δυσκολίες είναι ένας γενικευμένος όρος, ο οποίος αναφέρεται σε μια ετερογενή ομάδα προβλημάτων που σχετίζονται με τη λειτουργία της μάθησης και της κατανόησης της ομιλίας, της ανάγνωσης, της γραφής και των μαθηματικών. Αυτά τα προβλήματα είναι εγγενή στο άτομο, θεωρούνται ότι υπάρχουν εξαιτίας της δυσλειτουργίας του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος και είναι δυνατό να εκδηλώνονται σε ολόκληρη τη διάρκεια της ζωής του (Παππάς Β., 2013).
Το Διαγνωστικό & Στατιστικό Εγχειρίδιο Ψυχικών Διαταραχών (DSM-IV) κατηγοριοποιεί τις Ε.Μ.Δ ως εξής:
– διαταραχή της ανάγνωσης (δυσλεξία)
– διαταραχή των μαθηματικών (δυσαριθμησία)
– διαταραχή της γραπτής έκφρασης (δυσαγραφία)
– μαθησιακή διαταραχή που δεν προσδιορίζεται αλλιώς.

Από την άλλη πλευρά Το Ευρωπαϊκό Εγχειρίδιο Ταξινόμησης (ICD-10) του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ταξινομεί τις Ε.Μ.Δ στις εξής κατηγορίες :
– ειδική διαταραχή της ανάγνωσης
– ειδική διαταραχή του συλλαβισμού
– ειδική διαταραχή των αριθμητικών ικανοτήτων
– μεικτή διαταραχή των σχολικών ικανοτήτων
– άλλες αναπτυξιακές διαταραχές των σχολικών ικανοτήτων
– μη καθοριζόμενη αναπτυξιακή διαταραχή των σχολικών ικανοτήτων. (Παππάς Β., 2013)
Η ειδική διαταραχή της ανάγνωσης είναι μια ειδική και σημαντική βλάβη στην ανάπτυξη των ικανοτήτων ανάγνωσης που δε μπορεί να αποδοθεί μόνο στη νοητική ηλικία, τα προβλήματα οπτικής οξύτητας, ή στην ανεπαρκή εκπαίδευση.
Η ειδική διαταραχή του συλλαβισμού είναι μια ειδική και σημαντική δυσκολία στην ανάπτυξη των ορθογραφικών δεξιοτήτων χωρίς να προϋπάρχει ιστορικό ειδικής διαταραχής της ανάγνωσης. Επηρεάζονται τόσο η προφορική ικανότητα συλλαβισμού των λέξεων όσο και η ορθογραφία.
Η ειδική διαταραχή των αριθμητικών ικανοτήτων είναι μια ειδική μειονεξία στις αριθμητικές ικανότητες που αφορά περισσότερο στην απόκτηση των τεσσάρων βασικών υπολογιστικών πράξεων.
Στη μεικτή διαταραχή των σχολικών ικανοτήτων οι παραπάνω διαταραχές έχουν υποστεί σημαντική μείωση αλλά οι διαταραχές αυτές δε μπορούν να εξηγηθούν στο πλαίσιο μόνο της γενικής νοητικής καθυστέρησης ή ανεπαρκούς διδασκαλίας. Στις άλλες αναπτυξιακές διαταραχές των σχολικών ικανοτήτων, ανήκει η διαταραχή έκφρασης του γραπτού λόγου και στην τελευταία η ανικανότητα απόκτησης γνώσεων.

Πίνακας 2.2, Πηγή: Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων
Κατηγορίες μαθητών σε Σ.Μ.Ε.Α Ποσοστό επί τις %
Μαθησιακές Δυσκολίες 56,2 %
Νοητική Υστέρηση 14,9 %
Νευρολογικές και άλλες Δυσκολίες 7,4 %
Σύνθετες, γνωστικές Συναισθηματικές και κοινωνικές Δυσκολίες 7,2 %
Προβλήματα ακοής 4,2 %
Αυτισμός 4,1 %
Πολλαπλές αναπηρίες 2,7 %
Προβλήματα λόγου και ομιλίας 2,6 %
Προβλήματα όρασης 0,7 %
Η κατηγορία με το μεγαλύτερο ποσοστό μαθητών σε Σ.Μ.Ε.Α είναι οι μαθησιακές δυσκολίες, τα αίτια των οποίων ταξινομούνται σε τρεις κατηγορίες: α) τα σωματικά, β) τα ψυχολογικά-ψυχιατρικά και γ) τα κοινωνικά ή περιβαλλοντικά.