2.4. : Επικοινωνιακές διαταραχές (διαταραχές λόγου και ομιλίας)

Ειδικές αναπτυξιακές διαταραχές της ομιλίας και της γλώσσας (του λόγου), αποτελούν διαταραχές κατά τις οποίες τα φυσιολογικά πρότυπα απόκτησης της γλωσσικής ικανότητας διαταράσσονται ήδη από τα πρώιμα στάδια της ανάπτυξης. Οι καταστάσεις αυτές δε μπορούν να αποδοθούν άμεσα σε νευρολογικές ανωμαλίες ή ανωμαλίες του μηχανισμού του λόγου, βλάβες των αισθητήριων οργάνων, νοητική καθυστέρηση, ή σε περιβαλλοντικούς παράγοντες.
Οι διαταραχές αυτές περιλαμβάνουν:

– τη διαταραχή της άρθρωσης, στην οποία η χρήση των φθόγγων βρίσκεται κάτω από το αντίστοιχο επίπεδο για τη νοητική ηλικία του παιδιού, αλλά οι γλωσσικές δεξιότητες είναι σε φυσιολογικό επίπεδο.
– τη διαταραχή στην έκφραση της γλώσσας, στην οποία η ικανότητα του παιδιού να εκφράζεται   με τον προφορικό λόγο βρίσκεται κάτω από το αντίστοιχο επίπεδο για τη νοητική ηλικία του, αλλά η κατανόηση της γλώσσας βρίσκεται μέσα στα φυσιολογικά όρια.
– την αντιληπτική διαταραχή της γλώσσας (του λόγου), στην οποία η ικανότητα κατανόησης του λόγου από το παιδί βρίσκεται κάτω από το αντίστοιχο επίπεδο για τη νοητική ηλικία του. Πρακτικά σε όλες τις περιπτώσεις επηρεάζεται σε σημαντικό βαθμό επίσης και η ικανότητα γλωσσικής έκφρασης και συχνά να παρατηρούνται ανωμαλίες στην παραγωγή φθόγγων.
Οι ειδικές αναπτυξιακές διαταραχές της ομιλίας και της γλώσσας συχνά ακολουθούνται από σχετικά προβλήματα, όπως δυσχέρεια ανάγνωσης και ορθογραφίας, προβλήματα στις διαπροσωπικές σχέσεις, συναισθηματικές διαταραχές και διαταραχές συμπεριφοράς.

2.5. : Διαταραχές της συμπεριφοράς (Εναντιωματική Προκλητική Διαταραχή, Διαταραχή της Διαγωγής

Την εναντιωματική προκλητική διαταραχή τη βρίσκουμε συνήθως σε παιδιά μικρότερης σχολικής ηλικίας με σημαντικά προκλητική, ανυπακοή και συμπεριφορά η οποία δεν περιλαμβάνει παραβατικές πράξεις ή τις πιο ακραίες μορφές επιθετικής ή αντικοινωνικής συμπεριφοράς.
Η εναντιωματική προκλητική διαταραχή χαρακτηρίζεται από σταθερά πρότυπα αρνητισμού, και εχθρικής συμπεριφοράς έναντι κάθε μορφής εξουσίας
( Sadock, B.J.& Sadock, V.A. ,2007,).
Τα παιδιά με εναντιωματική προκλητική διαταραχή συχνά διαφωνούν με τους ενήλικες και εύκολα ενοχλούνται από τους άλλους, ενώ θυμώνουν εύκολα και πολλές φορές παρουσιάζουν δυσκολίες στο σχολείο και γενικότερα στις σχέσεις τους, αλλά δεν καταφεύγουν σε σωματική βία ( Sadock, B.J. & Sadock, V.A. , 2007)
Οι διαταραχές της διαγωγής χαρακτηρίζονται από επαναλαμβανόμενο και επίμονο τύπο δυσκοινωνικής, επιθετικής ή προκλητικής συμπεριφοράς. Τα παιδιά με διαταραχή διαγωγής εμπλέκονται σε σοβαρές πράξεις επιθετικότητας, οι οποίες μπορεί να προκαλέσουν σωματικές βλάβες, ενώ συχνά παραβιάζουν και τα δικαιώματα των άλλων ( Sadock, B.J. & Sadock, V.A. , 2007).
Τα χαρακτηριστικά της διαταραχής της διαγωγής μπορεί να αποτελούν επίσης συμπτώματα άλλων ψυχιατρικών καταστάσεων. Σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει να προτιμάται η διάγνωση της υποκείμενης ψυχικής διαταραχής. Παραδείγματα συμπεριφορών στις οποίες βασίζεται η διάγνωση περιλαμβάνουν υπερβολική εμπλοκή του παιδιού σε διαμάχες ή εκφοβισμό, σκληρή συμπεριφορά απέναντι σε άλλους ανθρώπους, εμπρησμός, κλοπές, επανειλημμένα ψεύδη, σκασιαρχείο από το σχολείο και φυγή από το σπίτι ( Sadock, B.J. & Sadock, V.A. ,2007 ).
Οποιαδήποτε από αυτές τις συμπεριφορές, αν είναι σοβαρή, επαρκεί για τη διάγνωση, όχι όμως και οι μεμονωμένες αντικοινωνικές πράξεις από μόνες τους.
Οι διαταραχές της διαγωγής μπορεί να σχετίζονται και με την οικογένεια. Συγκεκριμένα, στο σπίτι και στις σχέσεις με τα μέλη της άμεσης οικογένειας και του άμεσου περιβάλλοντος.