3.5 Σύνδεση εργασίας και ανεξαρτησίας
Μέσα από τη διαδικασία των συνεντεύξεων προέκυψε μια θεματική ενότητα 22 αναφορών από 18 ερωτηθέντες, όπου αναφέρει τη σύνδεση της προεπαγγελματικής εκπαίδευσης αλλά και της εργασίας με την έννοια της ανεξαρτησίας. Ένα μέρος των απαντήσεων της έρευνας (9 αναφορές) πιστεύει πως η εκπαίδευση σε προεπαγγελματικές δεξιότητες αλλά και η εργασία συνδέεται άμεσα με την ανεξαρτησία, κυρίως ως προς τις ρουτίνες της καθημερινής διαβίωσης για τους εκπαιδευόμενους (μαγειρική, κηπουρική, αγορές, δουλειές του σπιτιού). Μερικές αντιπροσωπευτικές αναφορές είναι οι παρακάτω:
«Μπορώ να κάνω πράγματα μόνη μου και αισθάνομαι τέλεια.» Β., 18 ετών, ΝΑ.
«Μπορώ να κάνω πράγματα μόνος μου: φυτεύω, ποτίζω τα φυτά. Ξέρω πότε θέλουν πότισμα» Γ., 16 ετών, ΔΑΦ.
«Θέλω να ασχοληθώ επαγγελματικά με την κεραμική για να μπορώ να βγάζω κάποια χρήματα για τον εαυτό μου και τους γονείς μου.» Θ., 18 ετών, ΝΑ.
«Το να μαθαίνεις πράγματα είναι γενικά σημαντικό για να πηγαίνουμε για ψώνια, να κάνουμε δουλειές στο σπίτι, να φτιάχνουμε τον υπολογιστή μας, να μαγειρεύουμε.» Κ., 15 ετών, Βαρηκοΐα.
« Προς το παρόν, αυτά που μαθαίνω στο σχολείο μου δίνουν γνώσεις. Στο μέλλον, φαντάζομαι ότι θα μου χρειαστούν έξω στην κοινωνία.» Ν., 15 ετών, Οπτική Αναπηρία.
«Φυτεύω, σκαλίζω, ρίχνω χώμα στις γλάστρες, ποτίζω τον μπαξέ!» Χ., 19 ετών, ΝΑ.
«Μπορώ να κάνω μόνη μου πράγματα στο σπίτι» Χ., 32 ετών, ΝΑ.
Οι εργαζόμενοι στις ΚοινΣεΠ, στον ιδιωτικό τομέα αλλά και οι αυτοαπασχολούμενοι φαίνεται πως κατανοούν την τεράστια σημασία της εργασίας και την άρρηκτη σχέση της με την ανεξαρτησία της οικονομικής δραστηριότητας, της επιλογής της διασκέδασης, της οικονομικής προσφοράς στα έξοδα της οικογένειας και της ενεργής στάσης στο κοινωνικό σύνολο μέσα από 11 αναφορές:
«η δουλειά, σε κάνει περισσότερο ανεξάρτητο, και η καθημερινότητα είναι πλέον πιο ανθρώπινη, νιώθεις άνθρωπος.» Γ., 47 ετών, Κινητική Αναπηρία.
«Ανεξαρτητοποιήσαι εντελώς, κινείσαι πιο εύκολα με την παρέα σου, κάνεις σχέδια για μετεκπαίδευση… Όσο δεν δούλευα, ακόμα και για να βγω για έναν καφέ, έπρεπε να ζητήσω λεφτά από τους γονείς μου. Πλέον μπορώ να αγοράζω ρούχα, παπούτσια και ότι άλλο επιθυμώ προγραμματίζοντας τον μισθό μου.» Δ., 29 ετών, Κινητική Αναπηρία.
«…οικονομικά μπορώ να προσφέρω το παιδί μου, ώστε να καλύψω τις ανάγκες του, π.χ. τις ανάγκες τις εκπαίδευσης. Επίσης, μπορώ και εγώ να είμαι ενεργή στο κοινωνικό σύνολο και να συμμετέχω στη διασκέδαση.» Ε., 45 ετών, Κινητική Αναπηρία.
«Σε ηλικία 17 ετών ήξερα ήδη πως δεν θέλω να ζήσω για πάντα εξαρτημένη σε όλα από τους γονείς μου. Έτσι η πρώτη μου εργασία ήταν να κάνω ιδιαίτερα… επιθυμώ να έχω την ανεξαρτησία μου μέσω της εργασίας. Είπα στον εαυτό μου «θα κάνω ότι περνάει από το χέρι μου» προκειμένου να με κρατήσουν και με τη λήξη της πρακτικής μου άσκησης… Μέσα από αυτά, έχω μάθει να έχω αυτοπεποίθηση, να είμαι ανεξάρτητη, να διεκδικώ αλλά και να έχω φιλοδοξίες… Από μικρή δεν μπορούσα να συμβιβαστώ με την ιδέα πως θα ζητάω μια ζωή χαρτζιλίκι από τους γονείς μου.» Ε., 45 ετών, Κινητική Αναπηρία.
«Φυσικά και είναι σημαντική. Είναι κανονική εργασία αυτό, και εφόσον δεν μπορώ με άλλους τρόπους να δουλεύω όπως όλοι, δουλεύω έτσι και μαθαίνω να είμαι ανεξάρτητος και να διευθύνω τη ζωή μου όπου μπορώ μόνος μου.» Η., 25 ετών, Κινητική Αναπηρία.
«Ναι γιατί βγάζω τα προς το ζην και δεν ζω από τους άλλους.» Π., 37 ετών, Κινητική Αναπηρία.
Από τη σύγκριση των παραπάνω αναφορών, φαίνεται πως όλοι οι εργαζόμενοι που θεωρούν άμεση τη συσχέτιση της εργασίας με την προσωπική ανεξαρτησία τους έχουν κάποια μορφή κινητικής αναπηρίας. Το ίδιο δεν παρατηρείται στους εκπαιδευόμενους, οι οποίοι παρουσιάζουν διαφόρων ειδών αναπηρίες. Επίσης, οι δεύτεροι δεν φαίνεται να συνδέουν την εργασία με την προοπτική για μελλοντική ανεξαρτησία.
