Ελληνική Δημοκρατία
Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού
Γραφείο Υπουργού
Κοινοβουλευτικός Έλεγχος
Αθήνα, 2.7.2010
Αρ. Πρωτ.: ΥΠ.ΠΟ.Τ./ΓΡ.ΥΠ./Κ.Ε./1053
Θέμα: Απάντηση στην υπ’ αριθμ. 11192/8.6.2010 Ερώτηση
Σε απάντηση τής με αριθμ. πρωτοκόλλου 11192/8.6.2010 Ερώτησης τού Βουλευτή κυρίου Αθανάσιου Τσούρα και σύμφωνα με τα στοιχεία που έθεσαν υπόψη μας οι Υπηρεσίες τού ΥΠ.ΠΟ.Τ., σάς γνωρίζουμε τα εξής:
Η δυνατότητα πρόσβασης των Ατόμων με Αναπηρία στον τουρισμό είναι θεμελιώδες δικαίωμά τους και σχετίζεται άμεσα με την ποιότητα ζωής τους και τη δυνατότητα συμμετοχής τους σε κοινωνικές δραστηριότητες.
Την αρχή αυτή προσπαθεί να εφαρμόσει η Γενική Γραμματεία Τουρισμού και ο ΕΟΤ όχι μόνο αντιμετωπίζοντας, μέσα από τα προγράμματα κοινωνικού τουρισμού, τα άτομα με αναπηρία προωθώντας ενέργειες βελτίωσης τής προσβασιμότητας των τουριστικών εγκαταστάσεων ή αυξάνοντας τη δυνατότητα πληροφόρησης για θέματα προσβάσιμων τουριστικών προορισμών και εξειδικευμένων υπηρεσιών.
Δεδομένων των διαφορετικών χαρακτηριστικών και αναγκών των ΑμεΑ, έχουν γίνει κατά καιρούς προσπάθειες από τον ΕΟΤ να υλοποιηθούν εξειδικευμένα προγράμματα για ΑμεΑ εκτός τουριστικής περιόδου, αλλά η ανταπόκριση από την ομάδα δυνητικών δικαιούχων ήταν μικρή λόγω τής ελλιπούς ενημέρωσης των ενδιαφερομένων και τής περιορισμένης προσβασιμότητας των συμμετεχουσών εγκαταστάσεων, όπως διαπιστώνει η ΕΣΑμεΑ σύμφωνα με σχετικό έγγραφό της.
Ωστόσο, ο τουρισμός των ΑμεΑ ενδιαφέρει ιδιαίτερα τη Γενική Γραμματεία Τουρισμού και τον ΕΟΤ, καθώς αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την επίτευξη βασικών στόχων τής τουριστικής μας πολιτικής, όπως είναι ο περιορισμό τής εποχικότητας ή η ανάπτυξη μηχανισμών κοινωνικής ευαισθητοποίησης.
Οι προσπάθειές μας για την ολοκληρωμένη αντιμετώπιση τού τουρισμού των ΑμεΑ κινούνται σε πέντε άξονες:
α) την καταγραφή των προσβάσιμων για τα ΑμεΑ καταλυμάτων που διαθέτουν ποιοτικές και εξειδικευμένες υπηρεσίες, ώστε να δημιουργηθεί η απαραίτητη βάση για σχεδιασμό προγραμμάτων κοινωνικού τουρισμού για ΑμεΑ.
β) τον εντοπισμό περιοχών όπου το ανάγλυφο αλλά και το μεγαλύτερο ποσοστό των υποδομών και ανωδομών (δίκτυα, μέσα μεταφοράς, μουσεία και κτίρια τουριστικού ενδιαφέροντος καθώς και ικανός αριθμός κατάλληλων καταλυμάτων) είναι φιλικά στα άτομα με αναπηρία.
γ) την ανάπτυξη, στο πλαίσιο τής δράσης ΚΑΛΥΨΩ τής Ευρωπαϊκής Επιτροπής, πολιτικών δράσεων για τις ειδικές αυτές κοινωνικές ομάδες, προκειμένου σε συνεργασία και με άλλα κράτη μέλη να προωθηθούν διακρατικά προγράμματα κοινωνικού τουρισμού σε επιλεγμένες περιοχές.
δ) τη συνεργασία με την Τοπική Αυτοδιοίκηση ώστε να βελτιωθούν οι συνθήκες προσβασιμότητας στο δομημένο κυρίως περιβάλλον και να ελεγχθούν οι ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις ως προς την εφαρμογή, των απαιτούμενων βάσει προδιαγραφών ΕΟΤ, τεχνικών διευκολύνσεων για τα ΑμεΑ.
ε) τη συνέχιση τής συνεργασίας μας με την ΕΣΑμεΑ για θέματα προσβάσιμου τουρισμού και ανάπτυξης εξειδικευμένων δράσεων.
Ως προς τις ήδη θεσμοθετημένες προβλέψεις για τα ΑμεΑ, σάς γνωρίζουμε ότι με βάση το προεδρικό διάταγμα 43/2002 «Κατάταξη των κύριων ξενοδοχειακών καταλυμάτων σε κατηγορίες με σύστημα αστέρων και τεχνικές προδιαγραφές αυτών» (ΦΕΚ 43/Α), όπως αυτό έχει τροποποιηθεί και ισχύει, ορίστηκαν συγκεκριμένες προδιαγραφές που πρέπει να τηρούνται από τα κύρια ξενοδοχειακά καταλύματα για την εξυπηρέτηση Ατόμων με Αναπηρία (ΑμεΑ) και ατόμων μειωμένης κινητικότητας. Έτσι, π.χ. για τα ξενοδοχεία κλασικού τύπου, ανεξαρτήτως δυναμικότητας και κατηγορίας, προβλέπεται υποχρεωτικά ηχητική αναγγελία των ορόφων σε όλους τους ανελκυστήρες. Επίσης, στα ξενοδοχεία τύπου επιπλωμένων διαμερισμάτων, όπου δεν υπάρχει ανελκυστήρας, προβλέπονται δύο τουλάχιστον διαμερίσματα υποχρεωτικά στη στάθμη τού ισογείου. Άλλες ρυθμίσεις, υποχρεωτικές για τα ξενοδοχειακά καταλύματα κάθε μορφής και κατηγορίας, αφορούν στο ύψος τού πάγκου υποδοχής και των τηλεφώνων για το κοινό, στις διαστάσεις των WC αναπήρων, στις προδιαγραφές κλιμακοστασίου και ανελκυστήρα για άτομα μειωμένης κινητικότητας, στον οπτικό συναγερμό για κωφούς, στην κατασκευή κατάλληλης ράμπας κ.α. Ομοίως, ανάλογη πρόβλεψη έχει ληφθεί και για τις λειτουργικές προδιαγραφές και τα βαθμολογούμενα κριτήρια. Αναλυτική καταγραφή των ως άνω προβλέψεων παρέχεται με το με αριθμό 518494/17.06.2010 έγγραφο τού ΕΟΤ, το οποίο επισυνάπτουμε στο παρόν, προς ενημέρωσή σας.
Σε ό,τι αφορά στις λοιπές τουριστικές εγκαταστάσεις που αδειοδοτούνται από τη Γενική Γραμματεία Τουρισμού, τον ΕΟΤ και τους εποπτευόμενους από αυτήν φορείς, (ιαματικές πηγές, χιονοδρομικά κέντρα κ.λπ.), υπάρχουν επιμέρους νομοθετικές ρυθμίσεις για την εξασφάλιση τής προσβασιμότητας ΑμεΑ, αλλά δεν λαμβάνουν άδεια από τη Γενική Γραμματεία Τουρισμού, ή τον ΕΟΤ, τα κατά περίπτωση καθ’ ύλην αρμόδια Υπουργεία έχουν την ευθύνη εξασφάλισης τής προσβασιμότητας.
Εξαιρούνται από την υποχρέωση εφαρμογής των προδιαγραφών για ΑμεΑ οι εξής περιπτώσεις τουριστικών εγκαταστάσεων:
• Μονάδες δυναμικότητας έως 60 κλινών, εφόσον δεν έχουν προσπέλαση από δρόμο βατό από αμαξίδιο (π.χ. σκαλοπάτια ή πεζόδρομο με μεγάλη κλίση) ή εφόσον βρίσκονται σε παραδοσιακό οικισμό και έχουν
• προσπέλαση από δρόμο πλάτους μικρότερου των 3,50 μέτρων.
• Μονάδες όλων των λειτουργικών μορφών και όλων των κατηγοριών, που κατασκευάζονται σε οικόπεδα / γήπεδα με συνολική κλίση άνω τού 30 τοις εκατό, εφόσον έχουν δυναμικότητα έως 100 κλινών.
• Για μονάδες δυναμικότητας μεγαλύτερης των 100 κλινών, η εξαίρεση θα εφαρμόζεται μόνο στις περιπτώσεις, όπου αποδεδειγμένα υπάρχει αδυναμία συντήρησης ανυψωτικών μηχανημάτων (π.χ. νησιά).
Οι ανωτέρω εξαιρέσεις δεν ισχύουν, αν η μονάδα βρίσκεται σε περιοχή ιαματικών πηγών. Περιπτώσεις που δεν περιλαμβάνονται στην προηγούμενη παράγραφο, αλλά κατά την κρίση τής αρμόδιας υπηρεσία τού ΕΟΤ θα πρέπει να τύχουν σχετικών εξαιρέσεων, θα πρέπει να παραπέμπονται από αυτήν συνοδευόμενες από αιτιολογική έκθεση στη Διοίκηση τού ΕΟΤ προς έγκριση.
Όσον αφορά στην ανάπτυξη πακέτων χαμηλού κόστους, πρέπει να σημειωθεί ότι τα άτομα με αναπηρίες καλύπτονται από τα προγράμματα κοινωνικού τουρισμού τής Εργατικής Εστίας και μπορούν έτσι να επωφεληθούν τής δυνατότητας να κάνουν διακοπές με περιορισμένο κόστος. Επιπλέον, άτομα με αναπηρία 67 τοις εκατό και άνω που δεν δικαιούνται δελτία κοινωνικού τουρισμού από τον Οργανισμό Εργατικής Εστίας είναι δικαιούχοι των Εξαήμερων Διακοπών τού Προγράμματος Τουρισμός για Όλους 2010-2011 τού ΕΟΤ, ενώ άτομα άνω των 60 ετών που δεν είναι δικαιούχοι των προγραμμάτων τής Εργατικής Εστίας και λαμβάνουν σύνταξη λόγω γήρατος ή αναπηρίας, μπορούν να ενταχθούν στο Πρόγραμμα Γ’ Ηλικίας στο πλαίσιο τού προγράμματος Τουρισμός για Όλους 2010-2011.
Σημειώνεται ότι με το άρθρο 31 τού Ν. 3227/2004 (ΦΕΚ 38/Α), παρασχέθηκαν κίνητρα με σκοπό την ανανέωση και τον εκσυγχρονισμό τού στόλου των Δημόσιας Χρήσης Τουριστικών Λεωφορείων, προκειμένου αυτά να εξυπηρετούν και τα άτομα με αναπηρία, ωστόσο την ευκαιρία αυτήν δεν εκμεταλλεύτηκαν παρά μόνο ελάχιστοι επιχειρηματίες τού τομέα τού τουρισμού.
Αναφορικά δε, με τα λοιπά κίνητρα που παρέχονται στους επαγγελματίες τού κλάδου ώστε να βελτιώσουν την προσβασιμότητα των υφιστάμενων τουριστικών υποδομών τους, σημειώνεται ότι στο πλαίσιο τού ΕΣΠΑ έχει ληφθεί πρόνοια ώστε να ενισχύονται επενδύσεις προσβάσιμες σε ΑμεΑ. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι, σύμφωνα με τον Οδηγό τής Πράξης «Πράσινος Τουρισμός», τα υποβαλλόμενα επενδυτικά σχέδια πρέπει να συνοδεύονται από υπεύθυνη δήλωση τού επιχειρηματία, στην οποία θα βεβαιώνεται ότι έχει προβεί στην κατάλληλη διαμόρφωση χώρων και εγκαταστάσεων τής επιχείρησής του, ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν από ΑμεΑ, με ειδική πρόβλεψη ότι οι σχετικές δαπάνες είναι επιλέξιμες μέχρι τού ποσού των 15 χιλιάδων ευρώ. Παρόμοιες ρυθμίσεις προβλέπονται και για τη δυνατότητα υπαγωγής επενδυτικών προτάσεων στις λοιπές πράξεις κρατικών ενισχύσεων τού ΕΣΠΑ, όπως για παράδειγμα στις Πράξεις «Εναλλακτικός Τουρισμός» και «Εκσυγχρονίζομαι στον Τουρισμό».
Επιπλέον, έχει ήδη συσταθεί στο Υπουργείο Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας ειδική Ομάδα Εργασίας για την Εξειδίκευση τού Κριτηρίου Προσβασιμότητας, με συμμετοχή εκπροσώπων τής Γενικής Γραμματείας Τουρισμού, έργο τής οποίας είναι ο καθορισμός των ειδικότερων προϋποθέσεων και προδιαγραφών, βάσει των οποίων θα διαπιστώνεται ότι τα επενδυτικά σχέδια που υποβάλλονται προς ένταξη στις Πράξεις Κρατικών Ενισχύσεων πληρούν το κριτήριο τής προσβασιμότητας σε ΑμεΑ.
Τέλος, και πάλι στο πλαίσιο των Πράξεων Κρατικών Ενισχύσεων τού ΕΣΠΑ, προβλέπονται ως επιλέξιμες δαπάνες όσες αναφέρονται στην παραγωγή ενημερωτικού υλικού σε προσβάσιμες μορφές, όπως για παράδειγμα οι δαπάνες παραγωγής εντύπων μεγάλων χαρακτήρων, εκτυπώσεων BRAILLE, εντύπων easy-to-read και λοιπού υλικού ενημέρωσης και προβολής, που συμβάλλει στην στοχευμένη προώθηση τού τουρισμού ΑμεΑ στο αντίστοιχο κοινό.
Αν και από τις κείμενες διατάξεις δεν προβλέπεται υποχρεωτική εκπαίδευση των επιχειρηματιών και τού προσωπικού των ξενοδοχειακών μονάδων για παροχή εξειδικευμένων υπηρεσιών προς ΑμεΑ, προγραμματίζονται δράσεις ενίσχυσης τής τουριστικής εκπαίδευσης και κατάρτισης με προγράμματα τού ΕΣΠΑ, που στοχεύουν στην ουσιαστική αξιοποίηση και αναβάθμιση τού ανθρώπινου δυναμικού, το οποίο δραστηριοποιείται στην εξυπηρέτηση των ΑμεΑ.
Ο Υπουργός
Παύλος Γερουλάνος
Ακολουθεί το με αριθμό 518494/17.06.2010 σχετικό έγγραφο τού ΕΟΤ προς το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού
Ελληνική Δημοκρατία
Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού
Ελληνικός Οργανισμός Τουρισμού
Διεύθυνση Συντονισμού Περιφερειακών Υπηρεσιών
Αθήνα, 17.06.2010
Αριθμός Πρωτοκόλλου: 518494
Προς:
Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού
Γραφείο Κοινοβουλευτικού Ελέγχου
Αμαλίας 12
105 57 Αθήνα
Θέμα: Ερώτηση τού βουλευτή ΠΑΣΟΚ Αθανάσιου Τσούρα
Σχετ: Το με Α.Π. ΥΠ.ΠΟ.Τ/ΓΡ.ΥΠ./ΚΕ/1053/374/14-06-2010 δελτίο διαβίβασης εγγράφων
Σε απάντηση τού ανωτέρω σχετικού και σε ό,τι αφορά την διεύθυνσή μας η οποία έχει την ευθύνη συντονισμού ΠΥΤ, σάς γνωρίζουμε ότι τόσο με την 530992/28.09.87 τής 24.9/23/10.87 απόφαση Γ.Γ. ΕΟΤ «Τεχνικές προδιαγραφές τουριστικών εγκαταστάσεων» (ΦΕΚ 5578) όσο και με το ισχύον προεδρικό διάταγμα 43/2002, «κατάταξη των κύριων ξενοδοχειακών καταλυμάτων κατηγορίες αστέρων και τεχνικές προδιαγραφές αυτών» (ΦΕΚ 43ο/02) λαμβάνεται μέριμνα για τα ΑμεΑ. Συγκεκριμένα:
Ειδικές θέσεις για στάθμευση αυτοκινήτων στα εκτός σχεδίου ξενοδοχεία.
Ράμπες για την πρόσβαση από τον εξωτερικό χώρο και σε όλους τους κοινόχρηστους εσωτερικά.
Για τον πάγκο τής RECEPTION: Για ένα τουλάχιστον μέτρο μήκους το ύψος τού πάγκου θα είναι 0,80 μ. για μικρά παιδιά και άτομα μειωμένης κινητικότητας (ΑΜΚ).
Μία τουλάχιστον τηλεφωνική συσκευή θα είναι σε ύψος 0,90 μ. (για ΑΜΚ)
Για δυναμικότητα μέχρι 20 δωματίων, 1 W.C. κοινό ανδρών-γυναικών για ανάπηρους με τη χαρακτηριστική ένδειξη στην πόρτα, θα βρίσκεται στη στάθμη τής εισόδου ή με διαφορά μίας στάθμης αν εξυπηρετείται με ανελκυστήρα για Α.Μ.Κ.
Για δυναμικότητα άνω των 20 δωματίων, 2 W.C. χωριστά ανδρών – γυναικών για ανάπηρους με τη χαρακτηριστική ένδειξη στην πόρτα, θα βρίσκεται στη στάθμη τής εισόδου ή με διαφορά μίας στάθμης αν εξυπηρετείται με ανελκυστήρα για Α.Μ.Κ.
* Ανελκυστήρες: Θα έχουν διπλές (εσωτερική – εξωτερική) αυτόματες συρόμενες πόρτες. Για να εξασφαλίζεται μεγαλύτερο από το σύνηθες χρονικό διάστημα κατά το οποίο θα μένουν οι πόρτες ανοικτές θα πρέπει να υπάρχει ιδιαίτερο πλήκτρο χειρισμού (μακράς διαρκείας) εσωτερικά και εξωτερικά τού θαλάμου.
Οι ελάχιστες επιτρεπόμενες διαστάσεις τού θαλάμου θα είναι 2,40 Χ 1,10 μ.
Το πλατύσκαλο μπροστά σε θύρα ανελκυστήρα θα πρέπει να έχει ελάχιστες διαστάσεις 1,50 Χ 1,50.
Ο θάλαμος θα πρέπει να εξοπλισθεί με χειρολαβές στήριξης που θα στηριχθούν σε ύψος 90 εκ. και στις 3 πλευρές.
Τα πλήκτρα χειρισμού εσωτερικά τού θαλάμου θα βρίσκονται σε οριζόντια απόσταση τουλάχιστον 50 εκ. από την πλευρά τής θύρας. Τα πλήκτρα χειρισμού εσωτερικά και εξωτερικά θα πρέπει να βρίσκονται σε διάταξη οριζόντια ή κατακόρυφη σε ύψος μεγαλύτερο από 0,90 μ. και μικρότερο από 1,40 μ.
Στα πλήκτρα χειρισμού θα πρέπει να αναγράφονται εσώγλυφοι οι αριθμοί των ορόφων. Θα υπάρχει ηχητική αναγγελία των ορόφων.
Ο ανελκυστήρας θα έχει την ένδειξη ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί από άτομα με ειδικές ανάγκες.
Στους χώρους υποδοχής και εστίασης:
Θα προβλέπονται θέσεις για αναπηρικά τροχήλατα σε ποσοστό 1 θέση ανά 300 άτομα και το λιγότερο 4 θέσεις.
Εννοείται ότι θα προβλέπονται θέσεις στο σαλόνι και στο εστιατόριο, με κατάλληλη διάταξη, ώστε να μπορούν να εξυπηρετήσουν άτομα με αμαξίδιο (χώρος περιστροφής αμαξιδίου, τραπέζι εστιατορίου με κεντρικό ποδαρικό κ.λπ.).
Κάθε θέση θα έχει δυνατότητα πρόσβασης από ράμπα εφόσον δεν βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο με την είσοδο και θα πρέπει να διατίθεται χώρος 1,00 Χ 1,20 μ. για κάθε αμαξίδιο.
Στα δωμάτια για άτομα μειωμένης κινητικότητας (Α.Μ.Κ.) δεν θα μπαίνει πόρτα μεταξύ προθαλάμου και κυρίως υπνοδωματίου.
Οπτικός συναγερμός για κωφούς.
Πρόβλεψη για άτομα με ειδικές ανάγκες (ΑμεΑ) στα υπνοδωμάτια:
Προβλεπόμενα ποσοστά ειδικών δωματίων για ξενοδοχεία άνω των 20 δωματίων με μέγιστο αριθμό τα πέντε (5) δωμάτια μέχρι 300 κλινών και δέκα (10) δωμάτια πάνω από τις 300 κλίνες.
Τα υπνοδωμάτια για ΑΜΚ θα διαθέτουν λουτρά ή DOUCHE ως εξής:
– Στους χώρους των ντους για χρήση ΑΜΚ δεν θα τοποθετείται ντουσιέρα αλλά η απορροή τού νερού θα οδηγείται σε σιφόνι από κατάλληλες κλίσεις τού δαπέδου. Στην περιοχή τού ντους είναι απαραίτητη η τοποθέτηση δύο τουλάχιστον χειρολαβών.
ΕΞΑΙΡΕΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΓΙΑ Α.Μ.Κ.
Εξαιρούνται από την υποχρέωση των προδιαγραφών για Α.Μ.Κ.
• Μονάδες δυναμικότητας έως 60 κλινών, εφόσον δεν έχουν προσπέλαση από δρόμο βατό από αμαξίδιο (π.χ. σκαλοπάτια ή πεζόδρομο με μεγάλη κλίση) ή εφόσον βρίσκονται σε παραδοσιακό οικισμό και έχουν προσπέλαση από δρόμο πλάτους μικρότερου των 3,50 μ.
• Μονάδες όλων των λειτουργικών μορφών και όλων των κατηγοριών, που κατασκευάζονται σε οικόπεδα / γήπεδα με συνολική κλίση άνω τού 30 τοις εκατό, εφόσον έχουν δυναμικότητα έως 100 κλινών.
• Για μονάδες δυναμικότητα μεγαλύτερης των 100 κλινών, η εξαίρεση θα εφαρμόζεται μόνο στις περιπτώσεις, όπου αποδεδειγμένα υπάρχει αδυναμία συντήρησης ανυψωτικών μηχανημάτων (π.χ. νησιά).
Οι ανωτέρω εξαιρέσεις, δεν ισχύουν, αν η μονάδα βρίσκεται σε περιοχή ιαματικών πηγών. Περιπτώσεις που δεν περιλαμβάνονται στην προηγούμενη παράγραφο, αλλά κατά την κρίση τής αρμόδιας υπηρεσίας τού Ε.Ο.Τ. θα πρέπει να τύχουν σχετικών εξαιρέσεων, θα παραπέμπονται από αυτήν συνοδευόμενες από αιτιολογική έκθεση στη Διοίκηση τού Ε.Ο.Τ. προς έγκριση.
Η Προϊσταμένη τής Διεύθυνσης
Μαρία Μαρκοπυλιώτου