ΕΘΝΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΤΥΦΛΩΝ

21ο τεύχος τού περιοδικού «Θέματα Αναπηρίας»: βήμα

Οκτ 12, 2010 | ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ, Θέματα Αναπηρίας

«Η δωρεά οργάνων είναι δώρο ζωής»

Ρεπορτάζ: Άννα Θεωνά

Παρά το γεγονός ότι η μεταμόσχευση είναι πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της ιατρικής θεραπείας και μια μέθοδος ευρέως αποδεκτή σε ολόκληρο τον κόσμο, στη χώρα μας λίγοι είναι εκείνοι που γνωρίζουν τη σημασία της. Κι αυτό μπορεί να αποδειχθεί εύκολα, αν αναλογιστεί κανείς τη διαρκή έλλειψη οργάνων και τη δυστοκία στη λήψη της απόφασης για μια τέτοια επέμβαση, που βλέπει συχνά το φως της δημοσιότητας. Και βέβαια, σύμφωνα με τα στοιχεία του Εθνικού Οργανισμού Μεταμοσχεύσεων, η χώρα μας καταλαμβάνει την τελευταία θέση ανάμεσα στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά τον αριθμό των πραγματοποιούμενων μεταμοσχεύσεων.

Τα χρώματα αυτής της ζοφερής εικόνας γίνονται ακόμα μελανότερα, όταν έχουμε να κάνουμε με συγκεκριμένες περιπτώσεις και κατηγορίες μεταμόσχευσης. Αυτό τουλάχιστον τονίζει η Πρόεδρος του Σωματείου Ηπατομεταμοσχευμένων Ελλάδος κυρία Δέσποινα Μουτζίδη, ενός σωματείου που από το 2004 αγωνίζεται προκειμένου να περάσει σε κάθε Έλληνα πολίτη το μήνυμα ότι η δωρεά οργάνων είναι δώρο ζωής.

• Πότε ιδρύθηκε το Σωματείο Ηπατομεταμοσχευμένων Ελλάδος και πόσα μέλη αριθμεί;
• Το Σωματείο Ηπατομεταμοσχευμένων Ελλάδος ιδρύθηκε το Φεβρουάριο του 2004 από έναν μικρό αριθμό ηπατοπαθών ασθενών που είχαν υποβληθεί σε μια από τις δυσκολότερες ιατρικές πράξεις, τη μεταμόσχευση ήπατος. Αυτή τη στιγμή που μιλάμε έχουμε 350 εγγεγραμμένα μέλη, εκ των οποίων, τα 30 είναι μικρά παιδιά, σε όλη την Ελλάδα. Πρόκειται για ένα μη κερδοσκοπικό σωματείο, που διοικείται από 7μελές Διοικητικό Συμβούλιο, ενώ από το Μάρτιο του 2008 είναι μέλος της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία.

• Ποιοι είναι οι κεντρικοί στόχοι και οι επιδιώξεις του Σωματείου;
• Ένας από τους βασικούς στόχους είναι η αλληλοϋποστήριξη των μελών, μια «αγκαλιά» για όλους αυτούς που περιμένουν ή έχουν δεχθεί ηπατικό μόσχευμα, αλλά και τα συγγενικά τους πρόσωπα. Έπειτα, αγωνιζόμαστε για την προστασία των δικαιωμάτων των ατόμων που έχουν κάνει μεταμόσχευση, επιδιώκουμε την ηθική και οικονομική συμπαράσταση από την Πολιτεία και την κοινωνία και την παροχή ενημέρωσης και την ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης για τη δωρεά των οργάνων. Προσφέρουμε ψυχολογική στήριξη στους ασθενείς και τις οικογένειές τους, ενώ παράλληλα κάνουμε κάθε δυνατή προσπάθεια για να φτάσει η χώρα μας στα ευρωπαϊκά επίπεδα όσον αφορά τη μεταμόσχευση ήπατος. Είμαστε πάρα πολύ πίσω.

• Πόσα γνωρίζουν οι Έλληνες για τα μεταμόσχευση ήπατος; Υπάρχει επαρκής ενημέρωση αφενός από την Πολιτεία και αφετέρου από τα ΜΜΕ;
• Γενικά υπάρχει μια εγωιστική διάθεση από τον καθένα μας. Αν δεν πάθουμε κάτι οι ίδιοι, δεν ενδιαφερόμαστε να ενημερωθούμε. Ακόμα κι εγώ προσωπικά όταν άκουσα για μεταμόσχευση ήπατος, το μυαλό μου πήγε στο κακό, μέχρι να μου εξηγήσουν τι ακριβώς είναι αυτό. Δεν υπάρχει καμιά ενημέρωση από την Πολιτεία, ούτε κι από τα ΜΜΕ. Επίσης, υπάρχει καχυποψία και δυσπιστία όσον αφορά στη διαχείριση των μοσχευμάτων στην Ελλάδα. Τα ΜΜΕ θα μπορούσαν να συμβάλλουν στην αλλαγή της στάσης της κοινής γνώμης με την προβολή τέτοιων θεμάτων. Αυτή τη στιγμή, πέρα από την προβολή που έγινε με τον Μακαριστό Χριστόδουλο, δεν έχει υπάρξει άλλη ενημέρωση.

• Πριν από 8 χρόνια υποβληθήκατε και η ίδια σε μεταμόσχευση ήπατος. Πως κυλούσε η ζωή σας καθημερινά πριν και μετά τη μεταμόσχευση; Τι εμπόδια αντιμετωπίζατε;
• Όταν κάνεις τη μεταμόσχευση ήπατος νιώθεις ένας διαφορετικός άνθρωπος. Πέραν του ότι κερδίζεις τη ζωή σου χάρη στη γενναιοδωρία κάποιου συνανθρώπου σου, κάνεις πράγματα που δεν έκανες. Έχεις περισσότερη αντοχή, περισσότερη δύναμη, περισσότερο πείσμα και εγωισμό να πετύχεις κάτι. Πριν φοβόμουν ακόμα και να σηκώσω ένα ποτήρι γιατί δεν είχα δύναμη. Δεν μπορούσα να περπατήσω. Δεν μπορούσα να γυμναστώ, να βγω με την παρέα μου να διασκεδάσω. Τώρα είμαι πια ένας φυσιολογικός άνθρωπος. Βέβαια και τώρα υπάρχουν προβλήματα, λόγω της ισχυρής φαρμακευτικής αγωγής, που έχει ως αποτέλεσμα κατά καιρούς να δημιουργούνται άλλα προβλήματα, όπως για παράδειγμα η χρόνια απόρριψη του μοσχεύματος.

• Υπάρχει μέριμνα από την Πολιτεία για τα άτομα που έχουν πραγματοποιήσει μεταμοσχεύσεις; Επαρκούν οι δομές;
• Με μεγάλη μου λύπη θα πω ότι δεν υπάρχουν δομές. Η Ελλάδα, σε αντίθεση με πολλές ευρωπαϊκές χώρες, δεν διακρίνεται μόνο για την έλλειψη μοσχευμάτων, αλλά και για τη μη σωστή αξιοποίησή τους. Γι’ αυτό και είναι τελευταία ανάμεσα στις χώρες της ΕΕ στη μεταμόσχευση οργάνων. Το σύστημα μεταμοσχεύσεων αντανακλά το επίπεδο της Υγείας σε μια χώρα. Και δυστυχώς το Εθνικό μας Σύστημα Υγείας, παρουσιάζει πολλά προβλήματα και ελλείψεις. Τι εννοώ: ελλείψεις στην οργάνωση και στην εξειδίκευση των εντατικών μονάδων, ελλείψεις στα νευροχειρουργικά τμήματα, δεν υπάρχει μέριμνα για τον περιφερειακό συντονισμό της μεταμόσχευσης ή και εφαρμογή του τοπικού συντονιστή είναι επιεικώς υποτονική, μεγάλες ελλείψεις σε ιατρικό και παραϊατρικό προσωπικό. Η ιατρική κοινότητα έχει μικρή εμπειρία στις μεταμοσχεύσεις ήπατος. Ακόμα και για τα παιδιά, δεν υπάρχει παιδιατρικό μεταμοσχευτικό κέντρο. Αν αυτή τη στιγμή σε ένα παιδί τύχει κάτι, δεν θα μπορέσουν να το αντιμετωπίσουν. Αρκεί κανείς να σκεφτεί ότι μέχρι πριν ένα χρόνο είχαμε δύο μεταμοσχευτικά κέντρα. Αυτή τη στιγμή λειτουργεί ένα στη Βόρεια Ελλάδα, στο Ιπποκράτειο της Θεσσαλονίκης, που δεν μπορεί να ανταπεξέλθει σε όλες τις ανάγκες. Η Πολιτεία οφείλει να πάρει μέτρα. Και βέβαια πρέπει να τονίσουμε ότι όσες φορές προσπαθήσαμε να συνεργαστούμε με τους αρμόδιους φορείς, δεν είχαμε ανταπόκριση κι αυτό μας λυπεί ιδιαίτερα.

• Πως αντιμετωπίζει η κοινωνία τα ηπατομεταμοσχευθέντα άτομα;
• Η αντιμετώπιση ποικίλλει. Υπάρχουν άνθρωποι που σε βλέπουν και σε αντιμετωπίζουν ως ένα φυσιολογικό άτομο, αλλά και άλλοι που σε βλέπουν ως άρρωστο. Και φοβούνται να σε αντιμετωπίσουν, μέχρι και να σε αγγίξουν. Υπάρχουν άνθρωποι ακόμα και μέσα στα νοσοκομεία που μόλις ακούσουν για μεταμόσχευση ήπατος, σε κοιτούν με ανοιχτό το στόμα. Σε μένα προσωπικά έχει τύχει περιστατικό με φαρμακοποιό, ο οποίος δεν δέχτηκε να με εξυπηρετήσει γιατί με θεωρούσε άρρωστη και όχι φυσιολογικό άτομο. Δεν πρέπει όμως να το βάζουμε κάτω. Αυτό που έχουμε κερδίσει μετά τη μεταμόσχευση, την ίδια μας τη ζωή, δεν μπορεί κανείς να το καταλάβει. Και μέσα από το Σωματείο, αυτό προσπαθούμε να επιτύχουμε, να συνειδητοποιήσει ο κόσμος τη σημασία της μεταμόσχευσης και της δωρεάς οργάνων.

• Κάνοντας μια αποτίμηση της μέχρι τώρα δράσης σας, ποιες είναι οι μεγαλύτερες επιτυχίες του Σωματείου;
• Ένα από αυτά που έχουμε επιτύχει είναι η επέκταση του διατροφικού επιδόματος των νεφροπαθών και στους μεταμοσχευμένους συμπαγών οργάνων, ομογενείς και αλλοδαπούς. Είναι ένα σημαντικό βοήθημα για μας. Επιπλέον, πετύχαμε τη συνταξιοδότηση από το δημόσιο στα 15 χρόνια. Τέλος, μια τηλεφωνική έκπτωση, που ακόμα δεν μας έχει δοθεί.

• Με το βλέμμα στο αύριο, ποιες είναι οι προκλήσεις που καλείστε να αντιμετωπίσετε;
• Μια από όλες τις προκλήσεις είναι η τροποποίηση του Ν. 2737/99 για τις μεταμοσχεύσεις ιστών και οργάνων. Αυτή είναι πολύ σημαντική μας επιδίωξη και βρισκόμαστε εν αναμονή εξελίξεων. Επιπλέον, ζητούμε την ίδρυση σύγχρονου μεταμοσχευτικού κέντρου για την αναβάθμιση των μεταμοσχεύσεων στη χώρα μας. Υπάρχουν και άλλα ζητήματα που χρήζουν αντιμετώπισης, όπως το θέμα της χορήγησης των φαρμάκων, που μας προβληματίζει γιατί για μας το φάρμακο είναι ζωή. Θα πρέπει να υπάρξει εξομοίωση παροχών μεταμοσχευμένων ασθενών. Πως είναι δυνατόν να διαχωρίζουμε τους μεταμοσχευμένους ανάλογα με το όργανο; Για όλα αυτά θα συνεχίζουμε να αγωνιζόμαστε, ελπίζοντας να πάνε όλα καλά.

Μετάβαση στο περιεχόμενο