Σύμφωνα με τα έως τώρα στοιχεία, περισσότερο κινδυνεύουν οι ασθενείς με αρρύθμιστο σακχαρώδη διαβήτη, αλλά και όσοι πάσχουν από αυτόν επί πολλά χρόνια.
Τα άτομα αναπαραγωγικής ηλικίας με τύπου 1 ή τύπου 2 διαβήτη πρέπει να ρυθμίζουν καλά το σάκχαρο στο αίμα τους, γιατί ολοένα περισσότερα επιστημονικά ευρήματα δείχνουν ότι η πάθησή τους μπορεί να αυξάνει τον κίνδυνο υπογονιμότητας.
Σύμφωνα με τα έως τώρα στοιχεία, περισσότερο κινδυνεύουν οι ασθενείς με αρρύθμιστο σακχαρώδη διαβήτη, αλλά και όσοι πάσχουν από αυτόν επί πολλά χρόνια. Και στις δύο περιπτώσεις, το αυξημένο σάκχαρο μπορεί να αυξήσει τις πιθανότητες επιπλοκών που εμποδίζουν την απόκτηση παιδιού.
«Η αναπαραγωγική λειτουργία είναι μια πολύ ευαίσθητη διαδικασία, η οποία εξαρτάται από τη σωστή λειτουργία του γεννητικού συστήματος και γενικότερα από την ψυχοσωματική υγεία», λέει ο μαιευτήρας-χειρουργός γυναικολόγος Δρ. Ιωάννης Π. Βασιλόπουλος, MD, MSc, ειδικός στην Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή και ιδρυτικό μέλος του Institute of Life. «Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι μία από τις παθήσεις που μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την αναπαραγωγική λειτουργία, αλλά με διαφορετικούς μηχανισμούς σε άνδρες και γυναίκες».
Στις γυναίκες
Στις γυναίκες υπάρχει αμφίδρομη συσχέτιση ανάμεσα στον διαβήτη και τις σχετιζόμενες με την ινσουλίνη αιτίες υπογονιμότητας, όπως το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών και η παχυσαρκία.
Τί σημαίνει αυτό; «Πολλές μελέτες έχουν δείξει ότι τόσο οι κανονικού βάρους όσο και οι υπέρβαρες/παχύσαρκες γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών παρουσιάζουν αντίσταση στην ινσουλίνη και υπερινσουλιναιμία, που σχετίζονται με μη ικανοποιητική ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα (προδιαβήτη) ή ακόμη και με σακχαρώδη διαβήτη», απαντά ο Δρ. Βασιλόπουλος. «Η ινσουλίνη είναι μια ορμόνη που παράγεται στο πάγκρεας και ρυθμίζει τα επίπεδα της γλυκόζης (σακχάρου) του αίματος. Όταν ένα άτομο χρειάζεται υψηλότερα επίπεδα ινσουλίνης για να διατηρεί στα φυσιολογικά όρια τα επίπεδα της γλυκόζης, θεωρούμε ότι παρουσιάζει αντίσταση στην ινσουλίνη».
Υπολογίζεται ότι το τουλάχιστον 10% των γυναικών με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών εκδηλώνουν τελικά διαβήτη τύπου 2, καθώς και ότι σχεδόν μία στις τρεις γυναίκες με διαβήτη τύπου 2 έχουν και σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών. Και στις δύο περιπτώσεις, η παχυσαρκία είναι ένας ισχυρός παράγοντας κινδύνου.
Η υπερινσουλιναιμία, όμως, έχει και άλλες συνέπειες, καθώς αυξάνει τα επίπεδα των λειτουργικών ανδρογόνων στον οργανισμό. Τα λειτουργικά ανδρογόνα επηρεάζουν αρνητικά την ποιότητα των ωαρίων, ενώ εμποδίζουν και την ωορρηξία. Έτσι, οι γυναίκες συχνά έχουν ολιγομηνόρροια (περνά μεγάλο χρονικό διάστημα μεταξύ δύο εμμήνων ρύσεων) ή ακόμα και αμηνόρροια (δεν έχουν έμμηνο ρύση για αρκετούς μήνες στη σειρά). Μελέτες έχουν δείξει ότι οι διαταραχές της ωορρηξίας είναι συχνότερες στις γυναίκες με τύπου 1 ή τύπου 2 διαβήτη, από ό,τι στις μη διαβητικές συνομήλικές τους.
«Μερικές φορές, η διόρθωση της υπερινσουλιναιμίας στις διαβητικές γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών είναι αρκετή για να επιτευχθεί εγκυμοσύνη», τονίζει ο Δρ. Βασιλόπουλος.
Ένας άλλος κίνδυνος, ιδίως στις γυναίκες με τύπου 1 διαβήτη, είναι η πρόωρη εμμηνόπαυση (πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια). Κατ΄ αυτήν η γυναίκα μπαίνει στην κλιμακτήριο πριν τα 40 της χρόνια και μερικές φορές πριν από τα 35 της.
Κίνδυνοι υπάρχουν, όμως, και όταν επιτευχθεί εγκυμοσύνη. Αν η έγκυος με σακχαρώδη διαβήτη είναι αρρύθμιστη, διατρέχει αυξημένο κίνδυνο αποβολής, απώλειας του μωρού (θνησιγένεια), καισαρικής τομής και ανάγκης νοσηλείας του μωρού σε Μονάδα Νεογνών μετά τη γέννησή του.
Αντιθέτως, ο καλός γλυκαιμικός έλεγχος (καλή ρύθμιση του σακχάρου) παρέχει πολλά οφέλη στην γυναίκα, αφού:
* Συμβάλλει στην εξομάλυνση του έμμηνου κύκλου
* Αυξάνει την ερωτική επιθυμία
* Μειώνει τον κίνδυνο αποβολής
* Μειώνει τον κίνδυνο απόκτησης βρέφους με πολύ μεγάλο σωματικό βάρος και της ανάγκης νοσηλείας του μωρού σε Μονάδα Νεογνών