ΕΘΝΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΤΥΦΛΩΝ

Τα δικαιώματά σου στην Ευρωπαϊκή Ένωση (2019) – Μέρος πρώτο

Φεβ 23, 2019 | ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ, ΕΣΑΜΕΑ

Αντίστοιχα στα αγγλικά: http://www.edf-feph.org/know-your-rights Συγγραφείς: An-Sofie Leenknecht με την υποστήριξη της Υπεύθυνης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα του Ευρωπαϊκού Φόρουμ Ατόμων με Αναπηρία – EDF Marine Uldry και των εκπαιδευομένων Laurène Petit και Danielle Gallo
Εκδότης: Catherine Naughton
Εκδότης κειμένου για όλους (easy-to-read): Lila Sylviti
Γραφικό σχέδιο: Wendy Barratt

Ιδιαίτερες ευχαριστίες στην Εκτελεστική Επιτροπή, στα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και στους εργαζομένους του Ευρωπαϊκού Φόρουμ Ατόμων με Αναπηρία (EDF) που παρείχαν γενναιόδωρα πληροφορίες και σχόλια, καθιστώντας το φυλλάδιο περισσότερο δυναμικό.

Ελ. Βενιζέλου 236, 16341 Ηλιούπολη, Αττική Τηλ: 210 9949837 Φαξ: 210 5238967 esaea@otenet.gr www.esamea.gr

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΝΤΥΠΟΥ – ΕΚΤΥΠΩΣΗ

Κοι.Σ.Π.Ε. ΑΘΗΝΩΝ «Η ΕΙΚΟΝΑ» Μεσογείων 154, Αθήνα 11527 τηλ.: 210 7473951, fax: 210 7474072 e-mail: koispeeikona@outlook.com.gr

Χρηματοδότηση κατά ένα μέρος από την Ευρωπαϊκή Ένωση ©2018 Ευρωπαϊκό Φόρουμ Ατόμων με Αναπηρία -EDF Μετάφραση στην ελληνική γλώσσα: Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία – Ε.Σ.Α.μεΑ.

Περιεχόμενα

Πρόλογος Κείμενο για όλους (easy-to-read) Σχετικά με το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Ατόμων με Αναπηρία-EDF

Εισαγωγή

Μέρος 1 – Τι είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση;
• Η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα θεσμικά της όργανα
• Πότε η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να φτιάξει νόμους;
• Πώς φτιάχνονται οι νόμοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης;
• Είδη Νόμων

Μέρος 2 – Πριν και μετά το 1997: σταθμός για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία στην Ευρώπη

Μέρος 3 – Το πλαίσιο της ΕΕ για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία
• Η Σύμβαση των ΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία
• Ευρωπαϊκός Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων
• Ευρωπαϊκές Στρατηγικές για την Αναπηρία
• Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία
• Ορόσημα

Μέρος 4 – Ποια είναι τα δικαιώματά σου στην Ευρωπαϊκή Ένωση;
• Δικαιώματα επιβατών
• Δικαίωμα σε βοήθεια
• Μετακίνηση με αεροπλάνο
• Μετακίνηση με τρένο
• Μετακίνηση με πούλμαν
• Μετακίνηση με πλοίο
• Ευρωπαϊκή Κάρτα Στάθμευσης για άτομα με αναπηρία
• Απασχόληση και ίση μεταχείριση
• Πρόσβαση σε παροχές κοινωνικής ασφάλισης
• Τριτοβάθμια εκπαίδευση και πρακτική άσκηση στο εξωτερικό
• Πρόσβαση στη δικαιοσύνη και τα δικαιώματά σου ως θύμα εγκληματικών πράξεων
• Τα δικαιώματά σου ως ύποπτος ή κατηγορούμενος για αδίκημα
• Λήψη ιατρικής βοήθειας στο εξωτερικό
• Κάνοντας αγορές στο εξωτερικό
• Συμβάσεις
• Τιμολόγηση
• Αποζημιώσεις
• Προσβασιμότητα δημόσιων και ιδιωτικών υπηρεσιών
• Ψηφιακή πληροφόρηση από δημόσιους φορείς
• Ηλεκτρονική επικοινωνία
• Οπτικοακουστικές υπηρεσίες
• Εκλογικά δικαιώματα
• Ευρωπαϊκή Κάρτα Αναπηρίας

Μέρος 5 -Διεκδίκηση των δικαιωμάτων σου και αποκατάσταση
• Equinet
• Εθνικοί Φορείς Εφαρμογής για τα Δικαιώματα των Επιβατών
• Η Ευρώπη σου
• Europe Direct
• Υπηρεσία Δράσης Ευρωπαίων Πολιτών – Η Ευρώπη σου σε συμβουλεύει
• Ευρωπαϊκή Επιτροπή
• Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής
• Η Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία
• Επιτροπή Αναφορών – Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
• Ευρωπαϊκό Δικαστήριο
• Υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα Θεμελιώδη Δικαιώματα
• Συμβούλιο της Ευρώπης
• Το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Ατόμων με Αναπηρία και τα μέλη του

Μέρος 6 – Ατενίζοντας το μέλλον: προκλήσεις και συστάσεις
• Προκλήσεις
• Συστάσεις
• Επικοινωνία

Πρόλογος

Το έτος 2017 το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Ατόμων με Αναπηρία (European Disability Forum-EDF) γιόρτασε 20 χρόνια αγώνων, διεκδικήσεων και δράσης. Η επέτειος αυτή αποτέλεσε την ευκαιρία να αναδείξουμε αφενός τα επιτεύγματα του ευρωπαϊκού αναπηρικού κινήματος στα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σε επίπεδο νομοθεσίας, πολιτικών και προγραμμάτων, αφετέρου τις υφιστάμενες αδυναμίες και προκλήσεις.

Ακόμη και τη δύσκολη περίοδο της οικονομικής κρίσης των τελευταίων περίπου 10 ετών, κατά τη διάρκεια της οποίας εφαρμόστηκαν πολιτικές λιτότητας που οδήγησαν στην υποβάθμιση της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, στην όξυνση των διακρίσεων και στην υπονόμευση των βασικών ευρωπαϊκών αξιών, όπως αυτές κατοχυρώνονται τόσο στη Συνθήκη όσο και στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι αγώνες μας ως ευρωπαϊκό αναπηρικό κίνημα έπαιξαν καταλυτικό ρόλο. Η συμπερίληψη στον Γενικό Κανονισμό των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων των προγραμματικών περιόδων 2007-2013 και 2014-2020 της αρχής της μη διάκρισης λόγω αναπηρίας, της προσβασιμότητας ως κριτηρίου για την επιλογή των συγχρηματοδοτούμενων πράξεων καθώς και διατάξεων για τη μετάβαση από την ιδρυματική φροντίδα στη φροντίδα στην κοινότητα και την κοινωνική ένταξη, λειτούργησαν ως ανάχωμα στις αρνητικές επιπτώσεις των πολιτικών λιτότητας στα δικαιώματά μας.

Σε όλες τις διεκδικήσεις μας είχαμε ως βασικό όπλο, και εξακολουθούμε να έχουμε, τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία, η οποία κυρώθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση το 2010 και τέθηκε σε εφαρμογή το 2011. Αυτή η κατάκτηση του παγκόσμιου αναπηρικού κινήματος πρέπει να αποτελέσει τη μήτρα του νέου νομικού πολιτισμού, των νέων πολιτικών για την αναπηρία σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης και κρατών μελών, και σε αυτή την κατεύθυνση έχουμε προσανατολίσει τη δράση μας.

Γνωρίζουμε ότι η πορεία για την κατάκτηση του στόχου της ισότιμης άσκησης των δικαιωμάτων μας είναι μεγάλη, καθώς, παρά τη μέχρι σήμερα πρόοδο, εξακολουθούμε να βιώνουμε φτώχεια και αποκλεισμό σε πολύ μεγαλύτερο ποσοστό από ότι οι συμπολίτες μας δίχως αναπηρία. Για να μπορέσουμε όμως να πετύχουμε τον στόχο μας πρέπει να γνωρίζουμε ποια είναι τα κεκτημένα δικαιώματά μας, τα οποία οφείλουμε να διεκδικούμε σε καθημερινή βάση, αλλά και ποιες είναι οι αδυναμίες και οι ελλείψεις. Τη γνώση αυτή επιθυμεί να μεταφέρει η παρούσα έκδοση σε κάθε ευρωπαίο πολίτη με αναπηρία με εύκολο και κατανοητό τρόπο…. τη γνώση για «Τα Δικαιώματά σου στην Ευρωπαϊκή Ένωση». Θέλω να ευχαριστήσω από τα βάθη της καρδιάς μου όλες και όλους τους συναδέλφους με αναπηρία και τα μέλη των οικογενειών τους που αγωνιστήκαμε μαζί, τις περισσότερες μάλιστα φορές κάτω από δύσκολες συνθήκες, όλα τα χρόνια που έχω την τιμή και την ιστορική ευθύνη να βρίσκομαι στο τιμόνι του ευρωπαϊκού αναπηρικού κινήματος. Το αποτέλεσμα αυτού του αγώνα και αυτής της προσπάθειας καταγράφεται στην παρούσα έκδοση. Επιπρόσθετα, θέλω να ευχαριστήσω όλους τους Διευθυντές του Φόρουμ, από την ίδρυσή του έως σήμερα, καθώς και όλα τα στελέχη που εργάστηκαν, και εξακολουθούν να εργάζονται σε αυτό, για την αφοσίωσή τους και την ακάματη προσπάθειά τους να μετατρέψουν τις διεκδικήσεις του Φόρουμ, και γενικότερα του ευρωπαϊκού αναπηρικού κινήματος, σε χειροπιαστή πραγματικότητα. Τέλος, ευχαριστώ θερμά τις οργανώσεις-μέλη του Φόρουμ, σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, για την πολύτιμη συμβολή τους στον κοινό αγώνα μας.

Ιωάννης Βαρδακαστάνης Πρόεδρος Ευρωπαϊκού Φόρουμ Ατόμων με Αναπηρία (European Disability Forum – EDF) Πρόεδρος Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.)

ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΣΟΥ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Κείμενο για όλους (easy-to-read)

Ποιοι είμαστε;

Είμαστε το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Ατόμων με Αναπηρία. Είμαστε μία οργάνωση ατόμων με αναπηρία στην Ευρώπη. Για συντομία, ονομαζόμαστε «EDF».

Στο EDF, εργαζόμαστε για την προστασία των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία στην Ευρώπη. Πιστεύουμε ότι τα άτομα με αναπηρία πρέπει να έχουν τις ίδιες ευκαιρίες στη ζωή και να συμμετέχουν στην κοινωνία όπως και κάθε άλλο άτομο.

Επίσης, πιστεύουμε ότι τα άτομα με αναπηρία πρέπει να αποφασίζουν τα ίδια για τη ζωή τους. Τίποτα δεν πρέπει να αποφασίζεται για εμάς χωρίς εμάς!

Τι είναι αυτό το φυλλάδιο;

Γράψαμε αυτό το φυλλάδιο για να σου μιλήσουμε για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία στην Ευρώπη.

Αυτό το φυλλάδιο μπορεί να σε βοηθήσει να μάθεις:

• τι είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση και πώς λειτουργεί,
• τι κάνει η Ευρωπαϊκή Ένωση για τα άτομα με αναπηρία,
• τι πρέπει ακόμα να γίνει για να έχουν τα άτομα με αναπηρία καλύτερη ζωή,
• με ποιον μπορείς να επικοινωνήσεις εάν νιώσεις ότι δεν σέβονται τα δικαιώματά σου και σου φέρονται άδικα.

Τι είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση;

Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι μια ομάδα από 28 χώρες που βρίσκονται στην Ευρώπη. Οι χώρες αυτές ενώθηκαν για να κάνουν τη ζωή των ανθρώπων καλύτερη, πιο εύκολη και πιο ασφαλή. Συμφώνησαν να δουλέψουν μαζί και να βοηθούν η μία χώρα την άλλη.

Αυτές οι χώρες είναι:

• Αυστρία
• Βέλγιο
• Βουλγαρία
• Γαλλία
• Γερμανία
• Δανία
• Ελλάδα
• Εσθονία
• Ηνωμένο Βασίλειο
• Ιρλανδία
• Ισπανία
• Ιταλία
• Κροατία
• Κύπρος
• Λετονία
• Λιθουανία
• Λουξεμβούργο
• Μάλτα
• Ολλανδία
• Ουγγαρία
• Πολωνία
• Πορτογαλία
• Ρουμανία
• Σλοβακία
• Σλοβενία
• Σουηδία
• Τσεχία
• Φινλανδία

Πρόσφατα, το Ηνωμένο Βασίλειο αποφάσισε να σταματήσει να συμμετέχει στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Έτσι, από τον Μάρτιο του 2019 και μετά, το Ηνωμένο Βασίλειο δε θα είναι μέρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πώς δουλεύει η Ευρωπαϊκή Ένωση;

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει 3 βασικούς φορείς:

• την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τα άτομα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προτείνουν νόμους για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

• το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Τα άτομα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου εκλέγονται από όλα τα άτομα στην Ευρώπη για να αγωνιστούν για τα δικαιώματά τους.

• το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Τα άτομα που λαμβάνουν αποφάσεις σε κάθε χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης όταν συναντιούνται μαζί αποτελούν το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτοί οι 3 φορείς είναι πολύ σημαντικοί για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Δουλεύουν στενά μαζί για να κάνουν τα πράγματα καλύτερα στην Ευρώπη:

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει νόμους.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης συζητούν για αυτούς τους νόμους και αποφασίζουν εάν θέλουν οι νόμοι αυτοί να εφαρμοστούν στην Ευρώπη.

Αν αποφασίσουν ότι ένας νόμος πρέπει να εφαρμοστεί στην Ευρώπη, τότε όλες οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να δουλέψουν ώστε ο νόμος αυτός να εφαρμοστεί σε κάθε χώρα.

Πώς προστατεύει η Ευρωπαϊκή Ένωση τα άτομα με αναπηρία;

Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να δουλεύει για να προστατεύει τα δικαιώματα όλων των ατόμων.

Θα πρέπει λοιπόν να προστατεύει και τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία. Πρέπει να φροντίζει ώστε τα άτομα με αναπηρία να έχουν δίκαιη μεταχείριση και ίδιες ευκαιρίες στη ζωή, όπως και όλα τα άλλα άτομα.

• Η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι χώρες της, έχουν υπογράψει τη «Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία».

Για συντομία την ονομάζουμε «Σύμβαση των ΗΕ».

Η Σύμβαση των ΗΕ είναι ένα κείμενο που λέει ποια δικαιώματα έχουν τα άτομα με αναπηρία και πώς οι χώρες θα πρέπει να προστατεύουν αυτά τα δικαιώματα.

Υπογράφοντας τη Σύμβαση των ΗΕ, η Ευρωπαϊκή Ένωση συμφώνησε να κάνει ό,τι λέει η Σύμβαση για την προστασία των ατόμων με αναπηρία. Για παράδειγμα, η Ευρωπαϊκή Ένωση συμφώνησε να σιγουρέψει ότι όλα τα άτομα με αναπηρία:

• έχουν ίδιες ευκαιρίες στη ζωή, όπως και όλα τα άλλα άτομα,
• δεν δέχονται άδικη ή άσχημη μεταχείριση λόγω της αναπηρίας τους,
• μπορούν να συμμετέχουν στην κοινωνία, όπως και κάθε άλλο άτομο.
• Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει φτιάξει έναν σημαντικό νόμο που προστατεύει τα δικαιώματα όλων των ατόμων.

Ο νόμος αυτός ονομάζεται «Ευρωπαϊκός Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων». Ο νόμος αυτός προστατεύει και τα άτομα με αναπηρία. Για παράδειγμα, ο νόμος λέει ότι τα άτομα με αναπηρία έχουν δικαίωμα:

• να ζουν μια ανεξάρτητη ζωή,
• να δουλεύουν,
• να είναι μέρος της κοινωνίας,
• να συμμετέχουν παντού, όπως και όλα τα άλλα άτομα.

Ο Χάρτης λέει επίσης ότι είναι αντίθετο στον νόμο να μεταχειριζόμαστε άδικα κάποιο άτομο μόνο και μόνο επειδή έχει κάποια αναπηρία.

• Η Ευρωπαϊκή Ένωση κάνει σημαντικά σχέδια για να οργανώσει καλύτερα τη δουλειά της σχετικά με τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία. Τα σχέδια αυτά τα ονομάζουμε «Στρατηγικές Αναπηρίας». Αυτές οι στρατηγικές βοηθούν την Ευρωπαϊκή Ένωση να προγραμματίσει τη δουλειά της και να κάνει καλύτερη τη ζωή των ατόμων με αναπηρία στην Ευρώπη.

• Η Ευρωπαϊκή Ένωση ζητά από τις χώρες της να χρησιμοποιούν τα ευρωπαϊκά χρήματα για το καλό όλων των ατόμων.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση δίνει χρήματα στις χώρες της. Οι χώρες πρέπει να χρησιμοποιούν αυτά τα χρήματα για να φτιάχνουν σχολεία, δρόμους και άλλα πράγματα που είναι σημαντικά για τους ανθρώπους.

Τα χρήματα αυτά είναι πολύ σημαντικά και για τα άτομα με αναπηρία. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να κάνουν πιο εύκολη τη χρήση αυτών των πραγμάτων από τα άτομα με αναπηρία. Για παράδειγμα, με αυτά τα χρήματα μπορούν να γίνουν προσβάσιμα σχολεία, γραφεία, μετρό, λεωφορεία και άλλα πράγματα. Έτσι, τα άτομα με αναπηρία μπορούν να σπουδάζουν, να δουλεύουν και να συμμετέχουν στη ζωή, όπως κάθε άλλο άτομο.

Για να πάρουν τα χρήματα αυτά από την Ευρωπαϊκή Ένωση, οι χώρες της πρέπει να συμφωνήσουν ότι θα τα χρησιμοποιήσουν για το καλό και των ατόμων με αναπηρία. Τα χρήματα δεν πρέπει να χρησιμοποιηθούν για πράγματα που αγνοούν τις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία. Πρέπει να χρησιμοποιούνται για να γίνουν όλα τα πράγματα προσβάσιμα στα άτομα με αναπηρία.

• Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει κάνει νόμους που επιτρέπουν σε άτομα και πράγματα να μετακινούνται ελεύθερα μεταξύ των χωρών της. Αυτό το ονομάζουμε «Ελευθερία Μετακίνησης».

Ελευθερία μετακίνησης σημαίνει ότι όλα τα άτομα στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν το δικαίωμα:

• να μετακινούνται, να δουλεύουν, να σπουδάζουν και να ζουν σε οποιαδήποτε χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για παράδειγμα, ένας Γερμανός μπορεί να πάει στη Γαλλία για να σπουδάσει ή να δουλέψει.

• να αγοράζουν και να πουλάνε αντικείμενα και υπηρεσίες σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης πιο εύκολα. Για παράδειγμα, ένας Ισπανός μπορεί να αγοράσει ένα κομπιούτερ από την Ιταλία χωρίς να πληρώσει επιπλέον φόρους.

• να μεταφέρουν χρήματα, να ανοίγουν τραπεζικό λογαριασμό ή να αγοράζουν σπίτι σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για παράδειγμα, ένας Γάλλος μπορεί να αγοράσει σπίτι στην Ελλάδα και να πληρώσει την ίδια τιμή με κάποιον που ζει στην Ελλάδα. Η ελευθερία μετακίνησης είναι ένα πολύ σημαντικό δικαίωμα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δουλεύει για να σιγουρέψει ότι το δικαίωμα αυτό το απολαμβάνουν και τα άτομα με αναπηρία.

Στις επόμενες σελίδες θα διαβάσεις πώς η Ευρωπαϊκή Ένωση προσπαθεί να κάνει δυνατή την ελευθερία μετακίνησης και για τα άτομα με αναπηρία και ποια δικαιώματα έχουν τα άτομα με αναπηρία στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Τα δικαιώματά σου όταν ταξιδεύεις

Είχες ποτέ προβλήματα όταν ταξίδευες στην Ευρωπαϊκή Ένωση; Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει νόμους που σε προστατεύουν.

Για παράδειγμα:

• Τα άτομα με αναπηρία έχουν το δικαίωμα να ζητούν βοήθεια όταν ταξιδεύουν με αεροπλάνο, τρένο, πλοίο ή λεωφορείο. Έχουν το δικαίωμα να ζητήσουν αυτή τη βοήθεια δωρεάν. Είναι καλύτερα να ζητάς αυτή τη βοήθεια από πριν για να μπορέσει να σου δοθεί όταν τη χρειαστείς.

Όταν ταξιδεύουν με αεροπλάνο, πλοίο ή τρένο, τα άτομα με αναπηρία θα πρέπει 48 ώρες πριν το ταξίδι τους να ενημερώνουν ότι θα χρειαστούν βοήθεια.

Όταν ταξιδεύουν με λεωφορείο θα πρέπει 36 ώρες πριν το ταξίδι τους να ενημερώνουν ότι θα χρειαστούν βοήθεια. Με τον τρόπο αυτό, οι εταιρείες που κάνουν μετακινήσεις με αεροπλάνα, λεωφορεία, τρένα ή πλοία θα έχουν αρκετό χρόνο να προετοιμάσουν και να δώσουν στα άτομα με αναπηρία τη βοήθεια που χρειάζονται.

Αν τα άτομα με αναπηρία ζητήσουν βοήθεια την τελευταία στιγμή, οι εταιρείες μετακίνησης θα πρέπει και πάλι να προσπαθήσουν να βοηθήσουν, αλλά ίσως να μην υπάρχει πολύς χρόνος προετοιμασίας για να το καταφέρουν.

• Οι εταιρείες μετακίνησης δεν μπορούν να αρνηθούν σε ένα άτομο να μπει σε αεροπλάνο, πλοίο, τρένο ή λεωφορείο επειδή έχει κάποια αναπηρία. Μπορούν να αρνηθούν μόνο εάν το ταξίδι είναι επικίνδυνο για αυτά.

• Όταν ταξιδεύεις με λεωφορείο ή πλοίο, μπορείς να έχεις μαζί σου κάποιο άτομο για να σε βοηθά. Το άτομο αυτό μπορεί να ταξιδέψει μαζί σου δωρεάν. Μπορείς να βρεις περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης:

https://europa.eu/youreurope/citizens/travel/passenger-rights/index_el.htm

Ταξιδεύοντας με αεροπλάνο

Έχεις συγκεκριμένα δικαιώματα όταν ταξιδεύεις με αεροπλάνο.

Αν δεν σε δεχτούν στο αεροπλάνο ή η πτήση σου ακυρωθεί ή καθυστερήσει για περισσότερες από 3 ώρες, η αεροπορική εταιρεία θα πρέπει:

• να σου βρει άλλη πτήση ή
• να σου δώσει πίσω τα χρήματά σου.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η εταιρεία θα πρέπει να σου δώσει 250 έως 600 ευρώ για το πρόβλημα που είχες με το ταξίδι σου. Αυτό συμβαίνει μόνο εάν η καθυστέρηση ήταν λάθος της εταιρείας. Εάν η καθυστέρηση οφειλόταν σε άλλα προβλήματα, όπως ο καιρός, η εταιρεία δεν σου δίνει πίσω καθόλου χρήματα.

Μπορείς να βρεις περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης: https://europa.eu/youreurope/citizens/travel/passenger-rights/air/index_el.htm

Ταξιδεύοντας με τρένο

Έχεις συγκεκριμένα δικαιώματα όταν ταξιδεύεις με τρένο. Αν το τρένο σου καθυστερήσει περισσότερο από 1 ώρα, μπορείς:

• να αφήσεις το τρένο και να ζητήσεις τα χρήματα του εισιτηρίου σου πίσω,
• να πάρεις άλλο τρένο χωρίς να πληρώσεις παραπάνω,
• να μείνεις στο τρένο και να περιμένεις.

Σε αυτήν την περίπτωση, έχεις το δικαίωμα να πάρεις πίσω μέρος των χρημάτων που πλήρωσες για το εισιτήριο. Αν όμως η καθυστέρηση δεν οφειλόταν σε λάθος της εταιρείας, τότε δεν παίρνεις πίσω χρήματα.

Μπορείς να βρεις περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης: https://europa.eu/youreurope/citizens/travel/passenger-rights/rail/index_el.htm

Ταξιδεύοντας με λεωφορείο

Έχεις συγκεκριμένα δικαιώματα όταν ταξιδεύεις με λεωφορείο. Αν σχεδιάζεις να πάρεις λεωφορείο για μεγάλη απόσταση και το δρομολόγιο ακυρωθεί ή καθυστερήσει για περισσότερες από 2 ώρες, η εταιρεία θα πρέπει:

• να σου δώσει πίσω τα χρήματα που πλήρωσες για το εισιτήριο ή
• να σε βοηθήσει να πάρεις άλλο λεωφορείο χωρίς να πληρώσεις παραπάνω χρήματα.

Αν η εταιρεία δεν σε βοηθήσει σε αυτό, μπορείς να παραπονεθείς. Με τον τρόπο αυτό ίσως πάρεις πίσω χρήματα για την ταλαιπωρία. Μπορείς να βρεις περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης: https://europa.eu/youreurope/citizens/travel/passenger-rights/bus-and-coach/index_el.htm

Ταξιδεύοντας με πλοίο

Έχεις συγκεκριμένα δικαιώματα όταν ταξιδεύεις με πλοίο. Αν ταξιδεύεις με πλοίο και το δρομολόγιο ακυρωθεί ή καθυστερήσει για περισσότερο από 1,5 ώρα η εταιρεία θα πρέπει:

• να σου δώσει πίσω τα χρήματα που πλήρωσες για το εισιτήριο ή
• να σε βοηθήσει να πάρεις άλλο πλοίο χωρίς να πληρώσεις παραπάνω χρήματα.

Αν φτάσεις στον προορισμό σου με καθυστέρηση πάνω από 1 ώρα, η εταιρεία θα πρέπει να σου δώσει πίσω κάποια χρήματα για την ταλαιπωρία. Μπορείς να βρεις περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης: https://europa.eu/youreurope/citizens/travel/passenger-rights/ship/index_el.htm

Η Ευρωπαϊκή Κάρτα Στάθμευσης

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει φτιάξει μία κάρτα στάθμευσης για τα άτομα με αναπηρία. Με την κάρτα αυτή, μπορείς να έχεις πρόσβαση σε περιοχές στάθμευσης για άτομα με αναπηρία σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Μπορείς να πάρεις την κάρτα στάθμευσης από το αρμόδιο γραφείο στη χώρα σου.

Μπορείς να βρεις περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης: https://europa.eu/youreurope/citizens/national-contact-points

Το δικαίωμα στην εργασία

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει νόμους που προστατεύουν το δικαίωμα των ατόμων με αναπηρία να εργάζονται.

Οι νόμοι λένε ότι τα άτομα με αναπηρία έχουν το δικαίωμα να εργάζονται όπως και κάθε άλλο άτομο. Δεν θα πρέπει να δέχονται άσχημη ή άδικη μεταχείριση μόνο και μόνο επειδή έχουν κάποια αναπηρία. Τα γραφεία και άλλα αντικείμενα θα πρέπει να είναι προσβάσιμα στα άτομα με αναπηρία.

Για παράδειγμα:

• Τα γραφεία πρέπει να έχουν ράμπες ώστε τα άτομα που είναι σε αναπηρικό αμαξίδιο να μπορούν να μπουν μέσα.

• Στα τυφλά ή κωφά άτομα θα πρέπει να δίνεται η κατάλληλη τεχνολογία ώστε να μπορούν να εργάζονται χωρίς προβλήματα. Επίσης, η Ευρωπαϊκή Ένωση σου δίνει τη δυνατότητα να μετακινηθείς σε μία άλλη χώρα της και να εργαστείς εκεί. Θα έχεις τα ίδια δικαιώματα με τα άτομα που ζουν σε αυτήν τη χώρα.

Μπορείς να βρεις περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης: https://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=25&langId=el

Παροχές κοινωνικής ασφάλισης

«Παροχές κοινωνικής ασφάλισης» είναι χρήματα ή άλλα πράγματα που δίνει μία χώρα σε άτομα που τα χρειάζονται.

Για παράδειγμα, μία χώρα μπορεί:

• να δώσει σε άτομα με αναπηρία κάποια χρήματα για να τα βοηθήσει να έχουν καλύτερη ζωή,
• να δώσει σε φτωχούς χρήματα ή σπίτι για να μείνουν,
• να δώσει χρήματα σε άτομα που δεν έχουν εργασία ή να τα βοηθήσει να βρουν δουλειά,
• να πληρώσει για ένα άρρωστο άτομο για να πάει στο νοσοκομείο,
• να δώσει χρήματα σε ηλικιωμένους όταν σταματήσουν να εργάζονται.

Αυτές οι παροχές είναι πολύ σημαντικές για όλα τα άτομα. Οποιοσδήποτε μπορεί κάποια στιγμή να χρειαστεί βοήθεια. Γι’ αυτό και είναι σημαντικό όλα τα άτομα να έχουν πρόσβαση στις παροχές κοινωνικής ασφάλισης. Χάρη στην Ευρωπαϊκή Ένωση μπορείς να έχεις αυτές τις παροχές όπου κι αν ζεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αν μετακινηθείς σε άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχεις δικαίωμα να λάβεις αυτές τις παροχές από αυτήν τη χώρα, όπως τα άλλα άτομα που ζουν εκεί.

Μπορείς να βρεις περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης: https://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=849&langId=el

Το δικαίωμα στη μόρφωση

Η Ευρωπαϊκή Ένωση δίνει στους ανθρώπους το δικαίωμα να σπουδάσουν σε πανεπιστήμιο οποιασδήποτε χώρας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για παράδειγμα, ένας Βέλγος φοιτητής μπορεί να σπουδάσει σε πανεπιστήμιο της Ρουμανίας και να πληρώσει τα ίδια χρήματα με τους φοιτητές στη Ρουμανία.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει προγράμματα που βοηθούν τους φοιτητές να σπουδάσουν σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για παράδειγμα, το «πρόγραμμα Erasmus». Με το πρόγραμμα Erasmus, η Ευρωπαϊκή Ένωση δίνει χρήματα στους φοιτητές για να κάνουν μέρος των σπουδών τους σε άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με αυτόν τον τρόπο, οι φοιτητές έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν μια άλλη χώρα και τον πολιτισμό της, να συναντήσουν άλλους φοιτητές, να μάθουν και να περάσουν όμορφα.

Οι φοιτητές με αναπηρία πρέπει να έχουν τις ίδιες ευκαιρίες. Μπορούν επίσης να ζητήσουν από την Ευρωπαϊκή Ένωση περισσότερα χρήματα εάν χρειάζεται να έχουν μαζί τους ένα άτομο για υποστήριξη ή κάποιο άλλο είδος βοήθειας.

Μπορείς να βρεις περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης: https://ec.europa.eu/programmes/erasmus-plus/opportunities/overview_el

Το δικαίωμα στη δικαιοσύνη

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει νόμους που προστατεύουν τους ανθρώπους που αντιμετωπίστηκαν άσχημα ή άδικα. Αυτοί οι άνθρωποι μπορούν να πάνε στο δικαστήριο και να αναφέρουν τα άσχημα πράγματα που τους συνέβησαν. Με αυτόν τον τρόπο, το δικαστήριο μπορεί να δράσει για την προστασία τους.

Σε όλη αυτή τη διαδικασία, τα άτομα με αναπηρία και όλοι οι άνθρωποι πρέπει να έχουν το δικαίωμα:

• να κατανοήσουν όλα τα βήματα της διαδικασίας και να κάνουν ξεκάθαρο το δίκιο τους,
• να ενημερώνονται για τα δικαιώματά τους,
• να έχουν την υποστήριξη που χρειάζονται δωρεάν,
• να προστατεύονται από τους ανθρώπους που τους έβλαψαν και από οποιονδήποτε άλλο κίνδυνο.

Μπορείς να βρεις περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης: https://ec.europa.eu/info/policies/justice-and-fundamentalrights/criminal-justice/victims-rights_en

Οι άνθρωποι που στέλνονται στο δικαστήριο επειδή έκαναν κάτι λάθος, επίσης έχουν ορισμένα δικαιώματα.

Για παράδειγμα, έχουν το δικαίωμα:

• να ενημερωθούν για τα δικαιώματά τους,

• να έχουν κάποιο άτομο να τους βοηθήσει να καταλάβουν, σε περίπτωση που δεν μιλούν τη γλώσσα,

• να έχουν δικηγόρο που θα τους βοηθήσει να κάνουν πιο ξεκάθαρο το δίκιο τους στο δικαστήριο.

Μπορείς να βρεις περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης: https://ec.europa.eu/info/policies/justice-and-fundamental-rights/criminal-justice/rights-suspects-and-accused_en#designingcriminallaw

Το δικαίωμα στη φροντίδα υγείας

Ως άτομο που ζει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έχεις το δικαίωμα στην υγεία. Αυτό σημαίνει ότι μπορείς να πας στο νοσοκομείο, να δεις έναν γιατρό και να αγοράσεις το φάρμακο που χρειάζεσαι όταν είσαι άρρωστος.

Αν ταξιδέψεις σε άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχεις το ίδιο δικαίωμα. Εάν χρειαστεί να πληρώσεις για το νοσοκομείο ή τον γιατρό σε άλλη χώρα, μπορείς να πάρεις τα χρήματα πίσω όταν επιστρέψεις στη χώρα σου.

Μπορείς να βρεις περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης: https://ec.europa.eu/health/cross_border_care/overview_el

Αγοράζοντας πράγματα από άλλες χώρες

Η Ευρωπαϊκή Ένωση προστατεύει τα δικαιώματά σου όταν αγοράζεις πράγματα από άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για παράδειγμα, έχεις το δικαίωμα:

• να λάβεις ξεκάθαρη και σωστή πληροφόρηση για το προϊόν που θες να αγοράσεις και για το πόσο κοστίζει,

• να αγοράζεις τα προϊόντα στην ίδια τιμή, όπως οι άνθρωποι αυτής της χώρας. Δεν πρέπει να πληρώνεις περισσότερα μόνο και μόνο επειδή είσαι από άλλη χώρα,

• να επιστρέψεις ένα προϊόν που αγόρασες μέσω διαδικτύου και να πάρεις τα χρήματά σου πίσω εάν αυτό που αγόρασες είχε πρόβλημα,

• να ακυρώσεις την παραγγελία σου ή να επιστρέψεις αυτό που πήρες εντός 14 ημερών.

Μπορείς να βρεις περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης: https://europa.eu/youreurope/citizens/consumers/shopping/pricingpayments/index_el.htm

Ιστοσελίδες δημόσιων φορέων

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έφτιαξε ένα νόμο που λέει ότι οι ιστοσελίδες δημόσιων φορέων στην Ευρώπη πρέπει να είναι προσβάσιμες.

Για παράδειγμα, η ιστοσελίδα του νοσοκομείου σου ή της κοινότητας στην οποία κατοικείς πρέπει να είναι προσβάσιμη.

Έτσι, τα άτομα με αναπηρία και όλοι οι άνθρωποι θα μπορούν να χρησιμοποιούν τις ιστοσελίδες και να βρίσκουν σημαντικές πληροφορίες. Ο νόμος αναφέρει ότι οι ιστοσελίδες δημόσιων φορέων στην Ευρώπη πρέπει να γίνουν προσβάσιμες μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2020.

Μπορείς να βρεις περισσότερες πληροφορίες στο φυλλάδιο του EDF στα αγγλικά: http://www.edf-feph.org/sites/default/files/final_edf_web_and_apps_directive_toolkit_may_2017.pdf

Τηλεφωνικές κλήσεις

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει νόμους και κανόνες για να διασφαλίσει ότι τα άτομα με αναπηρία μπορούν να χρησιμοποιούν τηλέφωνα, όπως και οι άλλοι άνθρωποι. Οι εταιρείες τηλεφωνίας θα πρέπει να σκέφτονται τα άτομα με αναπηρία και να σιγουρεύουν ότι τα τηλέφωνα είναι προσβάσιμα σε αυτά.

Για παράδειγμα, οι τυφλοί ίσως να χρειάζονται ένα σύστημα που θα διαβάζει τα μηνύματα που λαμβάνουν στο τηλέφωνό τους. Υπάρχει επίσης ένας αριθμός που μπορείς να καλέσεις από οπουδήποτε στην Ευρώπη εάν θέλεις να ζητήσεις βοήθεια.

Για παράδειγμα, εάν είχες ένα ατύχημα στο δρόμο ή είσαι σε κίνδυνο. Αυτός ο αριθμός είναι το 112 και μπορείς να τον καλέσεις δωρεάν από όπου κι αν βρίσκεσαι στην Ευρώπη.

Μπορείς να βρεις περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης: https://ec.europa.eu/digital-single-market/en/eu-rules-112

Πρόσβαση στην τηλεόραση

Η Ευρωπαϊκή Ένωση εργάζεται για να διασφαλίσει ότι τα προγράμματα στην τηλεόραση είναι προσβάσιμα στα άτομα με αναπηρία. Για παράδειγμα, πρέπει να υπάρχουν περισσότεροι υπότιτλοι και νοηματική γλώσσα για τους κωφούς και για τους βαρήκοους.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση εργάζεται για τη θέσπιση ενός νόμου που θα κάνει αυτά τα πράγματα πιο προσβάσιμα στα άτομα με αναπηρία. Εάν τα προγράμματα στην τηλεόραση είναι προσβάσιμα, τα άτομα με αναπηρία θα μπορούν να παρακολουθούν τα προγράμματα που θέλουν όπως όλοι οι άλλοι.

Μπορείς να βρεις στα αγγλικά περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης: https://ec.europa.eu/digital-single-market/en/policies/audiovisual-media-services

Το δικαίωμα στην ψήφο

Το δικαίωμα ψήφου είναι πολύ σημαντικό. Όλοι οι άνθρωποι στην Ευρώπη πρέπει να έχουν το δικαίωμα να ψηφίζουν και να επιλέγουν ποιος θα αποφασίζει και θα φτιάχνει νόμους στην Ευρώπη.

Είναι επίσης σημαντικό να συμμετέχουν στις εκλογές ως υποψήφιοι. Αυτό σημαίνει ότι οι άνθρωποι μπορούν να ψηφίσουν και να επιλέξουν εσάς για να παίρνετε αποφάσεις στην Ευρώπη.

Όλα τα άτομα με αναπηρία θα πρέπει να έχουν και αυτά δικαίωμα ψήφου. Η φωνή τους μετράει όπως όλων των άλλων ανθρώπων.

Εάν ζεις σε άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχεις το δικαίωμα να ψηφίσεις ή να πάρεις μέρος στις εκλογές ως υποψήφιος στη συγκεκριμένη χώρα, όπως όλοι οι άλλοι άνθρωποι αυτής της χώρας. Δεν πρέπει να σε αποκλείουν από τις εκλογές επειδή προέρχεσαι από άλλη χώρα.

Μπορείς να βρεις περισσότερες πληροφορίες στα αγγλικά στην ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης: https://ec.europa.eu/info/policies/justice-andfundamental-rights/eu-citizenship/electoral-rights_en

Η Ευρωπαϊκή Κάρτα Αναπηρίας

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έφτιαξε την «Ευρωπαϊκή Κάρτα Αναπηρίας». Αυτή η κάρτα διευκολύνει τα άτομα με αναπηρία όταν ζουν σε άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή την επισκέπτονται. Η κάρτα αυτή δίνει στα άτομα με αναπηρία κάποια πλεονεκτήματα στον πολιτισμό, τον αθλητισμό και άλλες δραστηριότητες. Για παράδειγμα, τα άτομα με αναπηρία μπορούν να χρησιμοποιήσουν αυτήν την κάρτα για να πληρώσουν λιγότερα χρήματα όταν αγοράζουν εισιτήρια για μουσεία ή ποδοσφαιρικούς αγώνες. Επίσης, άτομα με νοητική αναπηρία μπορούν να χρησιμοποιήσουν αυτήν την κάρτα και να αποκτήσουν πληροφορίες σε κείμενο για όλους (easy-to-read) που είναι εύκολο στην ανάγνωση και κατανοητό.

Μέχρι τώρα, μόνο 8 χώρες στην Ευρωπαϊκή Ένωση χρησιμοποιούν αυτή την κάρτα:

• Βέλγιο,
• Κύπρος,
• Εσθονία,
• Φινλανδία,
• Ιταλία,
• Μάλτα,
• Ρουμανία,
• Σλοβενία.

Αυτό σημαίνει ότι η κάρτα μπορεί να χρησιμοποιηθεί από άτομα με αναπηρία μόνο εάν ταξιδεύουν μεταξύ των παραπάνω χωρών. Για παράδειγμα, μπορεί να χρησιμοποιήσει αυτήν την κάρτα ένα άτομο με αναπηρία από το Βέλγιο που ταξιδεύει στην Ιταλία.

Μπορείς να βρεις περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης: https://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=1139&langId=el

Προβλήματα που συνεχίζουν να έχουν τα άτομα με αναπηρία στην Ευρώπη

Τα δικαιώματα για τα οποία μιλήσαμε στις προηγούμενες σελίδες είναι πολύ σημαντικά.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει κάνει πολλή δουλειά για να βελτιώσει τα πράγματα για τα άτομα με αναπηρία.

Υπάρχουν όμως πολλά προβλήματα που δυσκολεύουν τα άτομα με αναπηρία να απολαμβάνουν τα δικαιώματά τους όπως όλοι οι άλλοι.

Για παράδειγμα:

• Είναι ακόμα δύσκολο για τα άτομα με αναπηρία να ταξιδέψουν σε άλλη χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση για να σπουδάσουν ή να εργαστούν. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι πολλά πράγματα δεν είναι ακόμη προσβάσιμα κι έτσι τα άτομα με αναπηρία δεν μπορούν να τα χρησιμοποιήσουν. Για παράδειγμα, πολλά τρένα και λεωφορεία μπορεί να μην είναι προσβάσιμα, κι έτσι τα άτομα με αναπηρία δεν μπορούν να τα χρησιμοποιήσουν για να μετακινηθούν.

• Εάν μετακομίσεις σε άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μπορεί να είναι δύσκολο να βρεις τη βοήθεια που χρειάζεσαι για να έχεις μια καλή ζωή σε αυτήν τη χώρα. Η χώρα αυτή μπορεί να χρειαστεί πολύ χρόνο για να πιστοποιήσει ότι έχεις κάποια αναπηρία και να δεχτεί να σου προσφέρει τη βοήθεια που χρειάζεσαι.

• Κάποια άτομα με αναπηρία έχουν χάσει τη δικαιοπρακτική τους ικανότητα. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούν να λάβουν αποφάσεις για τη ζωή τους. Δεν μπορούν επίσης να ψηφίσουν στις εκλογές. Κάποιος άλλος λαμβάνει αποφάσεις γι’ αυτούς. Αυτό είναι πραγματικά άσχημο. Όλοι οι άνθρωποι πρέπει να έχουν το δικαίωμα να αποφασίζουν για τη ζωή τους.

• Πολλά άτομα με αναπηρία στην Ευρώπη δεν έχουν εργασία. Χωρίς μια δουλειά, είναι δύσκολο να είσαι ανεξάρτητος και να είσαι μέλος της κοινωνίας. Τα πράγματα είναι ακόμη δυσκολότερα για τις γυναίκες με αναπηρία. Ακόμη και αν τα άτομα με αναπηρία έχουν δουλειά, συχνά πληρώνονται λιγότερο από τα άτομα χωρίς αναπηρία. Αυτό είναι άδικο.

• Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν ζητά πάντα τις απόψεις των ατόμων με αναπηρία και των οργανώσεών τους, όταν φτιάχνει νόμους και παίρνει αποφάσεις. Οι νόμοι και οι αποφάσεις στην Ευρώπη αφορούν και τα άτομα με αναπηρία, γι’ αυτό και οι φωνές τους πρέπει να ακούγονται. Αυτά που αφορούν τη ζωή των ατόμων με αναπηρία θα πρέπει να αποφασίζονται μαζί με τα άτομα με αναπηρία. Τίποτα δεν πρέπει να αποφασίζεται για εμάς, χωρίς εμάς!

Τι άλλο πρέπει να κάνει η Ευρωπαϊκή Ένωση για να προστατέψει τα άτομα με αναπηρία;

Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει:

• να ακούει τα άτομα με αναπηρία και τις οργανώσεις τους. Τίποτα δεν πρέπει να αποφασίζεται για εμάς, χωρίς εμάς!

• να σιγουρεύει ότι τα άτομα με αναπηρία αντιμετωπίζονται με δίκαιο τρόπο και έχουν ίδιες ευκαιρίες στη ζωή, όπως όλοι οι άλλοι άνθρωποι.

• να εργάζεται ώστε να γίνουν προσβάσιμα όλα τα πράγματα και οι υπηρεσίες στην Ευρώπη, έτσι ώστε τα άτομα με αναπηρία να μπορούν να τα χρησιμοποιούν όπως όλοι οι άλλοι άνθρωποι. Για το λόγο αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να φτιάξει έναν δυνατό νόμο που να λέει ότι όλα τα πράγματα πρέπει να είναι προσβάσιμα.

• να σιγουρεύει ότι όλα τα άτομα με αναπηρία απολαμβάνουν τα δικαιώματά τους και έχουν πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη, στην εργασία, στα σχολεία και σε άλλα πράγματα.

• να σιγουρεύει ότι όλα τα άτομα με αναπηρία έχουν παροχές κοινωνικής ασφάλισης, οπουδήποτε στην Ευρώπη αποφασίζουν να ζήσουν.

• να σιγουρεύει ότι μεταφορικά μέσα όπως αεροπλάνα, πλοία, τρένα και λεωφορεία είναι προσβάσιμα, ώστε τα άτομα με αναπηρία να μπορούν να ταξιδεύουν οπουδήποτε θέλουν χωρίς προβλήματα.

• να σιγουρεύει ότι τα ευρωπαϊκά χρήματα χρησιμοποιούνται και για πράγματα που είναι προσβάσιμα στα άτομα με αναπηρία.

Τι να κάνεις αν δε γίνονται σεβαστά τα δικαιώματά σου

Αν νομίζεις ότι τα δικαιώματά σου δε γίνονται σεβαστά ή ότι σε αντιμετωπίζουν άδικα, είναι σημαντικό να υψώσεις τη φωνή σου!

Υπάρχουν πολλές οργανώσεις στις οποίες μπορείς να κάνεις τα παράπονά σου. Μπορούν να σε βοηθήσουν να αντιμετωπίσεις το πρόβλημά σου.

Για παράδειγμα:

• Μπορείς να στείλεις το παράπονό σου στην Ευρωπαϊκή Ένωση συμπληρώνοντας μία φόρμα ηλεκτρονικά στην εξής ιστοσελίδα: https://ec.europa.eu/assets/sg/report-a-breach/complaints_el/index.html

Ή μπορείς να στείλεις το παράπονό σου στην παρακάτω διεύθυνση:

European Commission Secretary-General B-1049 Brussels Belgium

Μπορείς επίσης να επικοινωνήσεις με το γραφείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη χώρα σου. Μπορείς να βρεις περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα: https://ec.europa.eu/greece/home_el

• Μπορείς να επικοινωνήσεις με το «Equinet». Το «Equinet» είναι μία οργάνωση που αγωνίζεται για τα δικαιώματα όλων των ατόμων που δέχονται άδικη μεταχείριση. Το «Equinet» έχει μέλη σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες.

Μπορείς να βρεις περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα τους: http://www.equineteurope.org/-Equinet-Members

• Αν αντιμετωπίζεις προβλήματα όταν ταξιδεύεις με αεροπλάνο, πλοίο, τρένο ή λεωφορείο, υπάρχουν γραφεία σε όλες τις χώρες της Ευρώπης που μπορούν να σε βοηθήσουν με το πρόβλημά σου.

Μπορείς να βρεις περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα: https://ec.europa.eu/transport/themes/passengers/neb_en

• Η ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης παρέχει πληροφορίες για τα δικαιώματα όλων των ανθρώπων στην Ευρώπη.

Μπορείς να βρεις περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα: https://europa.eu/youreurope/citizens/index_el.htm

• Μπορείς πάντα να επικοινωνήσεις με την Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία και την Υπηρεσία «Διεκδικούμε μαζί». Μπορούμε να σε συμβουλέψουμε για τα δικαιώματά σου και να σε βοηθήσουμε να βρεις με ποιον πρέπει να επικοινωνήσεις εάν έχεις κάποιο παράπονο ή πρόβλημα. Μπορείς να μας στείλεις e-mail στο: esaea@otenet.gr

• Μπορείς επίσης να επικοινωνήσεις με το Φόρουμ στο e-mail info@edf-feph.org.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΦΟΡΟΥΜ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ – EDF

Το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Ατόμων με Αναπηρία (EDF) είναι ένας ανεξάρτητος οργανισμός που υπερασπίζει τα συμφέροντα 80 εκατομμυρίων Ευρωπαίων με αναπηρία. Περιλαμβάνει αντιπροσωπευτικές οργανώσεις ατόμων με αναπηρία από όλη την Ευρώπη. Διοικείται από άτομα με αναπηρία και τις οικογένειές τους. Είμαστε μια ισχυρή, ενωμένη φωνή των ατόμων με αναπηρία στην Ευρώπη.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ (Ε.Σ.Α.μεΑ.)

Η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία είναι ο τριτοβάθμιος κοινωνικοσυνδικαλιστικός φορέας του αναπηρικού κινήματος της χώρας. Διοικείται από άτομα με αναπηρία και από γονείς ατόμων με αναπηρία στις περιπτώσεις που τα άτομα δεν είναι σε θέση να εκπροσωπήσουν τον εαυτό τους. Ιδρύθηκε το 1989 από οργανώσεις ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών τους, προκειμένου να υπερασπιστεί θέματα κοινού ενδιαφέροντος για όλες τις κατηγορίες αναπηρίας και να αποτελέσει έναν ανεξάρτητο και ισχυρό φορέα εκπροσώπησης των ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών τους στην ελληνική Πολιτεία και κοινωνία.

Εισαγωγή

Αυτό το φυλλάδιο παρουσιάζει τα δικαιώματά σου ως άτομο με αναπηρία στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ). Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις πώς λειτουργεί η ΕΕ (μέρος 1), την ιστορία και την ανάπτυξη των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία στην ΕΕ (μέρος 2), καθώς και ποια είναι τα δικαιώματά σου σύμφωνα με τη νομοθεσία της ΕΕ (μέρη 3 και 4). Σε περίπτωση όπου παραβιάζονται τα δικαιώματά σου ή θες περισσότερες πληροφορίες, αυτό το φυλλάδιο παρέχει μια λίστα με τους οργανισμούς στους οποίους μπορείς να απευθυνθείς (μέρος 5). Τέλος, περιλαμβάνει τις προκλήσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν για τα άτομα με αναπηρία (μέρος 6).

Το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Ατόμων με Αναπηρία – EDF δημιουργήθηκε το 1997, προκειμένου να διασφαλίσει ότι τα άτομα με αναπηρία θα συμμετέχουν στις αποφάσεις που λαμβάνονται σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο.

Σε συνεργασία με τις οργανώσεις που είναι μέλη του, το EDF προασπίζεται τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία σε όλη την Ευρώπη. Προωθούμε την ένταξη των ατόμων με αναπηρία στην Ευρώπη. Το ΕDF υποστηρίζει ότι όλοι οι άνθρωποι έχουν το δικαίωμα στην ίση μεταχείριση, πρέπει να έχουν τις ίδιες ευκαιρίες στη ζωή, να κάνουν τις δικές τους επιλογές, να συμμετέχουν στην κοινωνία και να επιλέγουν πού και με ποιον θέλουν να ζήσουν.

Αυτό το φυλλάδιο αποτελεί συμβολή στον εορτασμό της 20ής επετείου του EDF και παρουσιάζει την πρόοδο που σημειώθηκε στη νομοθεσία και την πολιτική της ΕΕ για τα άτομα με αναπηρία, συγκρίνοντας την κατάσταση πριν και μετά το 1997, έτος κατά το οποίο ιδρύθηκε το EDF.

Μέρος 1 Τι είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση;

Ως ευρωπαίος πολίτης ή άτομο που ζει σε μια χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), έχεις το δικαίωμα να μάθεις πώς διαμορφώνονται οι νόμοι και οι πολιτικές της ΕΕ. Όμως, τι είναι η ΕΕ, ποιες αποφάσεις μπορεί να πάρει και με ποιον τρόπο;

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα θεσμικά της όργανα

Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι μια μοναδική οικονομική και πολιτική ένωση 28 ευρωπαϊκών χωρών, γνωστών ως «Κράτη Μέλη». Η λήψη αποφάσεων σε επίπεδο ΕΕ περιλαμβάνει τα ακόλουθα θεσμικά όργανα:

• το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο,
• την Ευρωπαϊκή Επιτροπή,
• το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, και
• το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο είναι το θεσμικό όργανο της ΕΕ που καθορίζει τη γενική πολιτική κατεύθυνση και τις προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αποτελείται από τους Αρχηγούς Κρατών ή Κυβερνήσεων των Κρατών Μελών, μαζί με τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και τον Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ. Προτείνει νέους νόμους, διαχειρίζεται πολιτικές της ΕΕ, κατανέμει κοινοτική χρηματοδότηση και προωθεί το γενικό συμφέρον της ΕΕ. Ονομάζεται επίσης «θεματοφύλακας των Συνθηκών», καθώς παρακολουθεί εάν τα Κράτη Μέλη της ΕΕ εφαρμόζουν ορθά τη νομοθεσία της ΕΕ. Η πολιτική ηγεσία αποτελείται από μια ομάδα 28 Επιτρόπων (ένας από κάθε χώρα της ΕΕ) – με επικεφαλής τον Πρόεδρο της Επιτροπής. Η καθημερινή λειτουργία της Επιτροπής πραγματοποιείται από το προσωπικό της και οργανώνεται σε υπηρεσίες, γνωστές ως Γενικές Διευθύνσεις (ΓΔ), οι οποίες είναι υπεύθυνες για έναν συγκεκριμένο τομέα πολιτικής.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι υπεύθυνα για τη θέσπιση νομοθεσίας και τη λήψη αποφάσεων πολιτικής βάσει προτάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (ΕΚ) αποτελείται από πολιτικούς από κάθε Κράτος Μέλος, που ονομάζονται Μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (ευρωβουλευτές). Εκλέγονται άμεσα από ψηφοφόρους της ΕΕ κάθε πέντε χρόνια. Οι ευρωβουλευτές μπορούν να κάνουν στην Επιτροπή ερωτήσεις για να επηρεάσουν θέματα πολιτικής. Το έργο του Κοινοβουλίου περιλαμβάνει δύο κύρια στάδια:

1. Στάδιο της Επιτροπής: όπου μικρότερες ομάδες βουλευτών του ΕΚ συζητούν συγκεκριμένα θέματα και προετοιμάζουν νομοθεσία και

2. Ολομέλεια: πρόκειται για συναντήσεις όλων των βουλευτών του ΕΚ, όπου ψηφίζουν νομοθεσία και συμφωνούν για πολιτικές.

Η Διακομματική Ομάδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την Αναπηρία1είναι μια άτυπη ομάδα βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου από όλες τις εθνικότητες και τις περισσότερες πολιτικές ομάδες που ενδιαφέρονται να προωθήσουν στο έργο τους, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και σε εθνικό επίπεδο, πολιτικές για τα άτομα με αναπηρία.

Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης συντονίζει τις πολιτικές των Κρατών Μελών σε συγκεκριμένους τομείς, όπως η απασχόληση, η εκπαίδευση, η οικονομική και δημοσιονομική πολιτική. Αποτελείται από κυβερνητικούς υπουργούς από κάθε χώρα της ΕΕ, σύμφωνα με τον τομέα πολιτικής που συζητείται. Τα Κράτη Μέλη της ΕΕ μοιράζονται την προεδρία εκ περιτροπής κάθε 6 μήνες. Για παράδειγμα, κατά το πρώτο εξάμηνο του 2018, η Βουλγαρία κατείχε την προεδρία, ακολουθούμενη από την Αυστρία από τον Ιούλιο έως τον Δεκέμβριο του 2018, τη Ρουμανία από τον Ιανουάριο έως τον Ιούνιο του 2019 και τη Φινλανδία από τον Ιούλιο έως τον Δεκέμβριο του 2019.

Αν θέλετε να μάθετε πότε η χώρα σας έχει την προεδρία της ΕΕ, ελέγξτε την ιστοσελίδα του Συμβουλίου.

Υπάρχουν επίσης διάφορες επιτροπές που παρέχουν συμβουλές πολιτικής σε επίπεδο ΕΕ. Οι πιο σχετικές, που ασχολούνται με τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες είναι:

• Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ), η οποία εκπροσωπεί τους εργοδότες, τα συνδικάτα και άλλες ομάδες, όπως επαγγελματικές και κοινοτικές ενώσεις, οργανώσεις νέων, ομάδες γυναικών, οργανώσεις ατόμων με αναπηρία, καταναλωτές, περιβαλλοντικές οργανώσεις και άλλες ομάδες ευρωπαίων.

• Η Επιτροπή των Περιφερειών (ΕτΠ), η οποία εκπροσωπεί τη φωνή της τοπικής και περιφερειακής διοίκησης. Αποτελείται από δημάρχους, δημοτικούς συμβούλους και άλλους εκπροσώπους της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Η διαβούλευση της ΕΟΚΕ και της ΕτΠ με την Επιτροπή ή το Συμβούλιο είναι υποχρεωτική σε ορισμένες περιπτώσεις. Σε άλλες, είναι προαιρετική. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ, με δική της πρωτοβουλία, μπορεί να εκδίδει γνωμοδοτήσεις σχετικά με ορισμένα θέματα. Οι γνωμοδοτήσεις της στέλνονται στη συνέχεια προς εξέταση από το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Πότε η ΕΕ μπορεί να φτιάξει νόμους;

Η Ευρωπαϊκή Ένωση βασίζεται στο κράτος δικαίου. Κάθε δράση της ΕΕ βασίζεται σε Συνθήκες που έχουν εγκριθεί οικειοθελώς και δημοκρατικά από όλα τα Κράτη Μέλη. Οι Συνθήκες καθορίζουν τους στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τους κανόνες των θεσμικών οργάνων της, τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται οι αποφάσεις και τη σχέση μεταξύ της ΕΕ και των Κρατών Μελών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ορίζεται από δύο Συνθήκες: τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ) και τη Συνθήκη για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ). Για περισσότερες πληροφορίες, μπορείτε να επισκεφθείτε το ηλεκτρονικό αρχείο με τις Συνθήκες της ΕΕ.

Οι Συνθήκες εξηγούν σε ποιους τομείς πολιτικής μπορεί η ΕΕ να θεσπίσει νόμους και ποιοι τομείς πολιτικής παραμένουν στην ευθύνη των Κρατών Μελών. Για περιορισμένο αριθμό τομέων πολιτικής, η ΕΕ έχει την αποκλειστική αρμοδιότητα να θεσπίζει νόμους (εσωτερική αγορά, νομισματική ένωση κ.λπ.). Για τους περισσότερους τομείς πολιτικής, η ΕΕ μοιράζεται την εξουσία θέσπισης νομοθεσίας με τα κράτη μέλη (κοινωνική πολιτική, προστασία του καταναλωτή, μεταφορές κλπ.). Σε μια τρίτη κατηγορία, η ΕΕ μπορεί μόνο να υποστηρίξει τις δράσεις και τις πρωτοβουλίες των Κρατών Μελών μέσω της χρηματοδότησης, της έρευνας και της ανταλλαγής ορθών πρακτικών (τουρισμός, εκπαίδευση, πολιτισμός κ.λπ.). Πώς φτιάχνονται οι νόμοι της ΕΕ;

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει νέες πρωτοβουλίες για νομοθεσία και πολιτικές της ΕΕ. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξετάζουν αυτές τις προτάσεις και μπορούν να προτείνουν αλλαγές, που ονομάζονται τροπολογίες. Μόλις επιτευχθεί συμφωνία, η πρόταση υιοθετείται (εγκρίνεται) τόσο από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στη συνέχεια, τα Κράτη Μέλη και η Επιτροπή εφαρμόζουν τις αποφάσεις που έχουν ληφθεί.

Είδη Νόμων

Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπάρχουν διαφορετικά είδη νόμων και κανονισμών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα Κράτη Μέλη είναι υποχρεωτικό να τα εφαρμόζουν («Κανονισμοί» και «Οδηγίες»), ενώ σε άλλες είναι προαιρετικό («Συστάσεις», «Γνωμοδοτήσεις» και «Ανακοινώσεις»).

Οι Κανονισμοί γίνονται αυτόματα εθνικό δίκαιο. Οι Οδηγίες απαιτούν από τα κράτη μέλη να τις μεταφράσουν ή να τις «ενσωματώσουν» στο εθνικό τους δίκαιο.

Για παράδειγμα, ο Κανονισμός για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία να ταξιδεύουν αεροπορικώς4 πρέπει να εφαρμόζεται σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ακριβώς όπως ορίζεται στο κείμενο.

Μια «Οδηγία» πρέπει να ενσωματωθεί στο εθνικό νομικό πλαίσιο. Ωστόσο επιτρέπεται στις χώρες να αποφασίσουν πώς θα την εφαρμόσουν. Για παράδειγμα, η «Οδηγία του Συμβουλίου 2000/78 / ΕΚ της 27ης Νοεμβρίου 2000 για τη διαμόρφωση γενικού πλαισίου για την ίση μεταχείριση στην απασχόληση και την εργασία» εφαρμόστηκε διαφορετικά σε όλα τα κράτη μέλη.

Οι «Ανακοινώσεις» είναι έγγραφα πολιτικής που περιλαμβάνουν τη θέση της ΕΕ σε ορισμένα θέματα. Για παράδειγμα, η Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με την Ευρωπαϊκή Στρατηγική για την Αναπηρία 2010-2020: Ανανέωση της Δέσμευσης για μια Ευρώπη Χωρίς Φραγμούς καθορίζει τη μακροπρόθεσμη θέση και τους στόχους της ΕΕ για την αναπηρία.

Τέλος, οι «Συστάσεις» και οι «Γνωμοδοτήσεις» είναι έγγραφα πολιτικής που δεν δεσμεύουν τις χώρες της ΕΕ, αλλά έχουν πολιτικό βάρος.

Μετάβαση στο περιεχόμενο