ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ
ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ
ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΟΠΤΙΚΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ – ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΤΟΥ HOLLAND

Ι. Στόχος της έρευνας

Στόχος της παρούσης έρευνας αποτελεί η διερεύνηση των ενδιαφερόντων, των ικανοτήτων και των κλίσεων των ατόμων με οπτική αναπηρία, καθώς και των επαγγελμάτων που τους αρμόζουν περισσότερο, μέσω της διενέργειας του διεθνούς σταθμισμένου ερωτηματολογίου του Holland. Στόχο επίσης αποτελεί και η καταγραφή της διαφοράς, η οποία υφίσταται ανάμεσα στα επαγγέλματα που ονειρεύονταν να ακολουθήσουν τα άτομα με οπτική αναπηρία, στα επαγγέλματα που ήδη ασκούν και στα επαγγέλματα, που σύμφωνα με τα αποτελέσματα του ερωτηματολογίου, θα τους άρμοζαν περισσότερο.

IΙ. Συμμετέχοντες

Το δείγμα της έρευνας αποτελείται από 60 άτομα με οπτική αναπηρία (28 άνδρες και 32 γυναίκες), ηλικίας 24-47 ετών [μέσος όρος = 33,98, τυπική απόκλιση (SD) = 5,507]. Σαράντα επτά (78,3%) από τους συμμετέχοντες κατοικούσαν το χρονικό διάστημα της έρευνας στη Θεσσαλονίκη, 6 (10%) στην Αθήνα, 5 (8,3%) στην Πάτρα, 1 (1,7%) στην Κομοτηνή και 1 (1,7%) στην Ξάνθη. Οι συμμετέχοντες κατέταξαν τον εαυτό τους σε μία από τις εξής κατηγορίες: α) άτομο με ολική τύφλωση, β) άτομο με σοβαρά προβλήματα όρασης, και γ) άτομο με μειωμένη όραση. Οι 31 (51,7%) απ’ τους συμμετέχοντες είναι άτομα με ολική τύφλωση, 15 (25%) με σοβαρά προβλήματα όρασης και 14 (23,3%) με μειωμένη όραση. Ειδικότερα, 8 (13,3%) από τους συμμετέχοντες έχουν ολική απώλεια όρασης, 24 (40%) από τους συμμετέχοντες έχουν μόνο αντίληψη φωτός, 20 (33,3%) διαθέτουν οπτική οξύτητα μικρότερη του 1/20, 3 (5%) οπτική οξύτητα μεγαλύτερη του 1/20 και μικρότερη του 1/10 και 5 (8,3%) οπτική οξύτητα μεγαλύτερη του 1/10.

Οι 40 (66,7%) από τους συμμετέχοντες χρησιμοποιούν ως μέσο ανάγνωσης τη γραφή μπράιγ ή το λογισμικό ανάγνωσης οθόνης (screen reader), ενώ οι υπόλοιποι 20 (33.3%) χρησιμοποιούν κείμενα βλεπόντων με τη χρήση βοηθημάτων χαμηλής όρασης (φακοί, μεγεθυμένες εκτυπώσεις κτλ). Αναφορικά με την ηλικία εμφάνισης του προβλήματος της όρασης σημειώνεται, ότι σε 35 (58%) από τους συμμετέχοντες η απώλεια της όρασης εμφανίσθηκε εκ γενετής, σε 11 (16.7%) από τους συμμετέχοντες εμφανίστηκε μέχρι και την ηλικία των 10 ετών, σε 12 (20.2%) απ’ τους συμμετέχοντες μέχρι και την ηλικία των 20 ετών, ενώ στους υπολοίπους 3 (5.1%) η απώλεια εμφανίστηκε σε μεγαλύτερη ηλικία.

Οι παθήσεις-αίτια της οπτικής αναπηρίας των συμμετεχόντων παρατίθενται αναλυτικά στον πίνακα 7. Παθήσεις με τη μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης στο δείγμα των συμμετεχόντων αποτελούν η μελαχρωστική αμφιβληστροπάθεια, το γλαύκωμα, το συγγενές γλαύκωμα, η οπισθοφαγική ινοπλασία, το σύνδρομο Leber και η ατροφία οπτικού νεύρου. Ειδικότερα, 17 (28,3%) από τους συμμετέχοντες πάσχουν από μελαχρωστική αμφιβληστροπάθεια, 4 (6,7%) από τους συμμετέχοντες από γλαύκωμα, 3 (5,0%) από οπισθοφαγική ινοπλασία και από 2 (3,3%) από τους συμμετέχοντες από συγγενές γλαύκωμα, σύνδρομο Leber και ατροφία οπτικού νεύρου αντίστοιχα. Οι λοιπές παθήσεις αναφέρθηκαν μεμονωμένα από τους συμμετέχοντες.

Πίνακας 7
Παθήσεις – αίτια οπτικής αναπηρίας

Πάθηση-αίτια οπτικής αναπηρίας: ΜΕΛΑΧΡΩΣΤΙΚΗ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΠΑΘΕΙΑ
Συχνότητα: 17
Ποσοστό %: 28,3

Πάθηση-αίτια οπτικής αναπηρίας: ΓΛΑΥΚΩΜΑ
Συχνότητα: 4
Ποσοστό %: 6.7

Πάθηση-αίτια οπτικής αναπηρίας: ΟΠΙΣΘΟΦΑΚΙΚΗ ΙΝΟΠΛΑΣΙΑ
Συχνότητα: 3
Ποσοστό %: 5,0

Πάθηση-αίτια οπτικής αναπηρίας: ΣΥΓΓΕΝΕΣ ΓΛΑΥΚΩΜΑ
Συχνότητα: 2
Ποσοστό %: 3,3

Πάθηση-αίτια οπτικής αναπηρίας: ΣΥΝΔΡΟΜΟ LEBER
Συχνότητα: 2
Ποσοστό %: 3,3

Πάθηση-αίτια οπτικής αναπηρίας: ΑΤΡΟΦΙΑ ΟΠΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ
Συχνότητα: 2
Ποσοστό %: 3,3

Πάθηση-αίτια οπτικής αναπηρίας: ΜΕΡΙΚΗ ΑΠΟΚΟΛΛΗΣΗ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΥΣ
Συχνότητα: 1
Ποσοστό %: 1,7

Πάθηση-αίτια οπτικής αναπηρίας: ΜΥΩΠΙΑ, ΝΥΣΤΑΓΜΟ, ΜΙΚΡΗ ΟΠΤΙΚΗ ΚΟΡΗ, ΚΑΤΑΡΡΑΚΤΗΣ
Συχνότητα: 1
Ποσοστό %: 1,7

Πάθηση-αίτια οπτικής αναπηρίας: ΝΕΚΡΩΣΗ ΟΠΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ
Συχνότητα: 1
Ποσοστό %: 1,7

Πάθηση-αίτια οπτικής αναπηρίας: ΝΥΣΤΑΓΜΟΣ, ΓΛΑΥΚΩΜΑ, ΣΤΡΑΒΙΣΜΟΣ
Συχνότητα: 1
Ποσοστό %: 1,7

Πάθηση-αίτια οπτικής αναπηρίας: STARGARDT
Συχνότητα: 1
Ποσοστό %: 1,7

Πάθηση-αίτια οπτικής αναπηρίας: STARGARDT ΤΥΠΟΥ BULLS-EYE
Συχνότητα: 1
Ποσοστό %: 1,7

Πάθηση-αίτια οπτικής αναπηρίας: XΗΜΙΚΟ ΕΓΚΑΥΜΑ ΑΠΟ ΑΣΒΕΣΤΗ-ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΚΕΡΑΤΟΕΙΔΟΥΣ
Συχνότητα: 1
Ποσοστό %: 1,7

Πάθηση-αίτια οπτικής αναπηρίας: ΑΜΑΥΡΩΣΗ ΤΟΥ LEBER
Συχνότητα: 1
Ποσοστό %: 1,7

Πάθηση-αίτια οπτικής αναπηρίας: ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΠΑΘΕΙΑ
Συχνότητα: 1
Ποσοστό %: 1,7

Πάθηση-αίτια οπτικής αναπηρίας: ΑΝΙΡΙΔΙΑ
Συχνότητα: 1
Ποσοστό %: 1,7

Πάθηση-αίτια οπτικής αναπηρίας: ΑΠΟΚΟΛΛΗΣΗ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΥΣ-ΡΕΤΙΝΟΣΧΙΣΗ
Συχνότητα: 1
Ποσοστό %: 1,7

Πάθηση-αίτια οπτικής αναπηρίας: ΑΤΡΟΦΙΑ ΘΗΛΩΝ (ΩΧΡΟΠΑΘΕΙΑ)
Συχνότητα: 1
Ποσοστό %: 1,7

Πάθηση-αίτια οπτικής αναπηρίας: ΑΤΡΟΦΙΑ ΘΗΛΩΝ ΟΠΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ -ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΠΑΘΕΙΑ
Συχνότητα: 1
Ποσοστό %: 1,7

Πάθηση-αίτια οπτικής αναπηρίας: ΑΤΡΟΦΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΟΠΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ
Συχνότητα: 1
Ποσοστό %: 1,7

Πάθηση-αίτια οπτικής αναπηρίας: ΑΤΡΟΦΙΑ ΟΠΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ
Συχνότητα: 1
Ποσοστό %: 1,7

Πάθηση-αίτια οπτικής αναπηρίας: ΓΟΝΙΔΙΑΚΗ ΕΚΦΥΛΙΣΗ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙΔΑΣ
Συχνότητα: 1
Ποσοστό %: 1,7

Πάθηση-αίτια οπτικής αναπηρίας: ΔΕΥΤΕΡΟΒΛΑΒΕΣ ΓΛΑΥΚΩΜΑ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΜΙΚΡΟΚΕΡΑΤΟΕΙΔΟΥΣ
Συχνότητα: 1
Ποσοστό %: 1,7

Πάθηση-αίτια οπτικής αναπηρίας: ΘΕΡΜΟΚΟΙΤΙΔΑ-ΟΠΙΣΘΟΦΑΚΙΚΗ ΝΕΟΠΛΑΣΙΑ
Συχνότητα: 1
Ποσοστό %: 1,7

Πάθηση-αίτια οπτικής αναπηρίας: ΙΑΤΡΙΚΟ ΛΑΘΟΣ ΣΤΟ ΔΕΞΙ-ΓΛΑΥΚΩΜΑ ΣΤΟ ΑΡΙΣΤΕΡΟ
Συχνότητα: 1
Ποσοστό %: 1,7

Πάθηση-αίτια οπτικής αναπηρίας: ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΗ ΜΥΩΠΙΑ
Συχνότητα: 1
Ποσοστό %: 1,7

Πάθηση-αίτια οπτικής αναπηρίας: ΟΠΙΣΘΟΦΑΚΙΚΗ ΙΝΟΠΛΑΣΙΑ, ΚΑΤΑΡΡΑΚΤΗΣ, ΑΠΟΚΟΛΛΗΣΗ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΥΣ
Συχνότητα: 1
Ποσοστό %: 1,7

Πάθηση-αίτια οπτικής αναπηρίας: ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΣΤΟ ΥΑΛΩΔΕΣ ΣΩΜΑ
Συχνότητα: 1
Ποσοστό %: 1,7

Πάθηση-αίτια οπτικής αναπηρίας: ΡΕΤΙΝΟΒΛΑΣΤΗΜΑ
Συχνότητα: 1
Ποσοστό %: 1,7

Πάθηση-αίτια οπτικής αναπηρίας: ΣΤΙΓΜΑ ΣΤΗΝ ΩΧΡΑ ΚΗΛΙΔΑ (FUNDUS FLAVIMACULATUS)
Συχνότητα: 1
Ποσοστό %: 1,7

Πάθηση-αίτια οπτικής αναπηρίας: ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΡΑΚΤΗΣ
Συχνότητα: 1
Ποσοστό %: 1,7

Πάθηση-αίτια οπτικής αναπηρίας: ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΡΑΚΤΗΣ ΜΕ ΜΕΤΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ (ΓΛΑΥΚΩΜΑ, ΑΠΟΚΟΛΛΗΣΗ)
Συχνότητα: 1
Ποσοστό %: 1,7

Πάθηση-αίτια οπτικής αναπηρίας: ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΟΣ ΜΕ ΟΠΛΟ
Συχνότητα: 1
Ποσοστό %: 1,7

Πάθηση-αίτια οπτικής αναπηρίας: ΥΠΕΡΜΕΤΡΩΠΙΑ
Συχνότητα: 1
Ποσοστό %: 1,7

Πάθηση-αίτια οπτικής αναπηρίας: ΩΧΡΟΠΑΘΕΙΑ ΤΥΠΟΥ STARGARDT
Συχνότητα: 1
Ποσοστό %: 1,7

Πάθηση-αίτια οπτικής αναπηρίας: ΣΥΝΔΡΟΜΟ ALSTROM
Συχνότητα: 1
Ποσοστό %: 1,7

Οι 3 (5%) από τους συμμετέχοντες κατά τη διάρκεια της έρευνας ήταν απόφοιτοι πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, 6 (10%) ήταν απόφοιτοι γυμνασίου, 15 (25%) απόφοιτοι λυκείου, 4 (6,7%) φοιτητές και 32 (53,3%) πτυχιούχοι τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Οι 23 (38,3%) από τους συμμετέχοντες δήλωσαν, ότι κινούνται μόνοι τους, ενώ 37 (61,7%) δήλωσαν, ότι κινούνται, τόσο μόνοι τους, όσο και με τη βοήθεια συνοδού. Ειδικότερα, 23 (38,3%) από τους συμμετέχοντες δήλωσαν, ότι κινούνται πάντα μόνοι τους, 25 (41,7%) από τους συμμετέχοντες, δήλωσαν, ότι τις περισσότερες φορές κινούνται μόνοι τους και 12 (20%) από τους συμμετέχοντες, ότι κινούνται μόνοι τους μερικές φορές.

Όλοι οι συμμετέχοντες ήταν ενεργοί επαγγελματικά με εξαίρεση 3 απ’ τους συμμετέχοντες, οι οποίοι είχαν συνταξιοδοτηθεί πρόσφατα, ήτοι σε διάστημα 1-3 μηνών πριν από την ημερομηνία συμπλήρωσης του ερωτηματολογίου της έρευνας, γεγονός που θεωρήθηκε, ότι δεν επηρεάζει τα αποτελέσματα της έρευνας. Τα επαγγέλματα που ασκούσαν οι συμμετέχοντες κατά το χρονικό διάστημα της έρευνας, είναι τα ακόλουθα: 39 συμμετέχοντες ήταν τηλεφωνητές, 3 δάσκαλοι γραφής μπράιγ, 2 δάσκαλοι ειδικής αγωγής, 2 καθηγητές πληροφορικής στη σχολή τυφλών, 2 κοινωνικοί λειτουργοί, 2 φυσιοθεραπευτές, 1 διοικητικός υπάλληλος σε δημόσια υπηρεσία, 1 δάσκαλος, 1 δάσκαλος σε ΕΕΕΕΚ (Εργαστήρια Εξειδικευμένης. Επαγγελματικής Κατάρτισης), 1 δάσκαλος μουσικής στη σχολή τυφλών, 1 μουσικός, 1 δικηγόρος, 1 ψυχολόγος σε ειδικό σχολείο, 1 επαγγελματίας αθλητής, 1 διοικητικός υπάλληλος πληροφορικής στο Πανεπιστήμιο και 1 υπάλληλος σε επιχείρηση εμπορίας κρεάτων. Στα επαγγέλματα αυτά εργάζονταν για διάστημα από 1 έως και 5 έτη οι 24 (40,1%) συμμετέχοντες, από 6 έως και 10 έτη οι 20 (33,4) από τους συμμετέχοντες, από 12 έως και 15 έτη οι 10 (16,7%) από τους συμμετέχοντες και από 16 έως και 21 έτη οι υπόλοιποι 6 (10%) από τους συμμετέχοντες.

Επίσης, οι 27 (45%) από τους συμμετέχοντες δήλωσαν, ότι είχαν προηγούμενη εργασιακή εμπειρία, ενώ οι υπόλοιποι 33 (55%), ότι εργάζονταν για πρώτη φορά. Τα επαγγέλματα που αναφέρθηκαν από τους 27 συμμετέχοντες ως εργασιακή εμπειρία ήταν τα ακόλουθα: τηλεφωνητής σε υπηρεσίες του ευρύτερου δημοσίου τομέα και του ιδιωτικού, τραυματιοφορέας, συνοδός σε σχολικό λεωφορείο, φυσιοθεραπευτής σε νοσοκομείο, υπάλληλος σε κέντρο υποστήριξης εργαζομένων γονέων με αντικείμενο την παροχή πληροφοριών, πωλητής, εργάτης σε εργοστάσιο με έπιπλα με αντικείμενο την εφαρμογή λούστρου, οικοδόμος (το επάγγελμα αυτό αναφέρθηκε, ότι ασκήθηκε από συμμετέχοντα σε έρευνα πριν από την απώλεια της όρασής του), υπάλληλος σε βενζινάδικο, εργάτης σε καπνά, αγρότης, υπάλληλος σε επιχείρηση εμπορίας κρεάτων, ζαχαροπλάστης, καθηγητής στη σχολή τυφλών, δάσκαλος σε σχολεία ειδικής αγωγής, υπάλληλος σε βιβλιοθήκη με αντικείμενο την αποδελτίωση των άρθρων, μουσικός, μουσικός επιμελητής (DJ) και εκφωνητής. Στις εργασίες αυτές απασχολήθηκαν οι 10 (16,7%) από τους συμμετέχοντες από 6 έως και 8 μήνες, 7 (11,6%) από τους συμμετέχοντες από 1 έως και 3 έτη και 9 (15,1%) από τους συμμετέχοντες από 3,5 έως και 6 έτη, ενώ 1 (1,7%) από τους συμμετέχοντες εργάσθηκε για 10 έτη.

Οι 6 (10,2%) από τους συμμετέχοντες δήλωσαν, ότι είχαν και δεύτερη εργασιακή εμπειρία. Τα επαγγέλματα που είχαν ασκήσει ήταν του τηλεφωνητή στο στενό και ευρύτερο δημόσιο τομέα, του μουσικού, του τεχνικού πληροφορικής, του εργάτη σε ψυγεία φόρτωσης και του τεχνίτη σε προστατευόμενα παραγωγικά εργαστήρια. Στις αναφερομένους από τους ιδίους εργασίες απασχολήθηκαν οι 2 (3,4%) απ’ τους συμμετέχοντες από 6 μήνες έως και 1 έτος, 3 (5%) απ’ τους συμμετέχοντες από 2 έως και 2,5 έτη και 1 (1,7%) απ’ τους συμμετέχοντες για 16 έτη.

IIΙ. Διαδικασία – Εργαλεία

Η εν λόγω έρευνα διεξήχθη στο προαναφερόμενο δείγμα ατόμων με οπτική αναπηρία χρησιμοποιώντας ως εργαλείο το Ερωτηματολόγιο «Self-Directed Search» (SDS) του Holland και συγκεκριμένα την γραπτή (paper and pencil) έκδοση του SDS Form R, του 1994, η οποία μεταφράστηκε στα ελληνικά από τη διενεργούσα την έρευνα.

Στην παρούσα μελέτη, ακολουθήθηκαν οι ηθικές αρχές της Διακήρυξης του Ελσίνκι. Επιπλέον, ελήφθη η συγκατάθεση από τους συμμετέχοντες, χρησιμοποιώντας τα κατάλληλα έντυπα και σύμφωνα με τη διαδικασία που προτείνεται από την Παγκόσμια Ιατρική Ένωση (World Medical Association, 2010).

Η έρευνα ολοκληρώθηκε σε 3 στάδια. Το πρώτο στάδιο περιλάμβανε μια διαδικασία test-retest, το οποίο έλαβε χώρα σε 10 απ’ τους συμμετέχοντες, τυχαίως επιλεχθέντες κατόπιν κληρώσεως των ονομάτων του συνόλου των συμμετεχόντων. Τα αποτελέσματα του retest παρουσιάζονται εν συνεχεία στον πίνακα 8. Το δεύτερο στάδιο περιελάμβανε τη συμπλήρωση του ερωτηματολογίου Self-Directed Search του Holland από τους συμμετέχοντες, καθώς και ερωτήσεων, που αφορούσαν στα δημογραφικά χαρακτηριστικά των συμμετεχόντων, και συγκεκριμένα στο φύλο, στην ηλικία των συμμετεχόντων, στην ηλικία εμφάνισης του προβλήματος όρασης, στην ηλικία στην οποία το πρόβλημα όρασης πήρε τη σημερινή μορφή του, στο βαθμό της οπτικής αναπηρίας, στην οπτική οξύτητα, στο οπτικό πεδίο, στην πάθηση-αίτιο της οπτικής αναπηρίας, στο μέσο ανάγνωσης που χρησιμοποιούν οι συμμετέχοντες και στο κατά πόσο κινούνται μόνοι τους ή με τη βοήθεια συνοδού. Οι εισαγωγικές ερωτήσεις αφορούσαν, επίσης, στο μορφωτικό τους επίπεδο, στο χρονικό διάστημα που εργάζονται στη συγκεκριμένη, κατά το χρόνο της έρευνας, επαγγελματική θέση, στα επαγγέλματα που έχουν ασκήσει στο παρελθόν, καθώς και στο χρονικό διάστημα άσκησης αυτών. Σημειώνεται, ότι οι ερωτήσεις αναφορικά με το φύλο, την ηλικία και το μορφωτικό επίπεδο περιλαμβάνονται ως εισαγωγικές ερωτήσεις στο ερωτηματολόγιο του Holland, ενώ οι λοιπές προστέθηκαν από την διεξάγουσα την έρευνα.

Το δεύτερο στάδιο διεξήχθη τηλεφωνικώς στην πλειονότητα των συμμετεχόντων με τη μορφή ερωτο-απαντήσεων. Μόνο σε 3 από τους συμμετέχοντες το ερωτηματολόγιο συμπληρώθηκε με κατ΄ ιδίαν συνέντευξη σε τόπο της επιλογής των συμμετεχόντων και πάλι με τη μορφή ερωτο-απαντήσεων. Η διάρκεια συμπλήρωσης εκάστου ερωτηματολογίου από τους συμμετέχοντες κυμάνθηκε από 30-40 λεπτά. Το δεύτερο στάδιο ολοκληρώθηκε χρονικά σε διάστημα ενός τριμήνου.

Το τρίτο στάδιο αφορούσε στην εξαγωγή των αποτελεσμάτων των συμπληρωμένων ερωτηματολογίων, προκειμένου να προκύψει από κάθε ερωτηματολόγιο χωριστά ο τριψήφιος κωδικός γραμμάτων του κάθε συμμετέχοντα. Εν συνεχεία, τα αποτελέσματα ανακοινώθηκαν τηλεφωνικώς σε κάθε συμμετέχοντα χωριστά. Ειδικότερα, ανακοινώθηκαν ο τριψήφιος κωδικός γραμμάτων, ο τύπος προσωπικότητας στην οποία αντιστοιχεί ο κωδικός (κοινωνικός, ρεαλιστικός, συντηρητικός, επιχειρηματικός, συμβατικός, καλλιτεχνικός), καθώς και τα επαγγέλματα, τα οποία σύμφωνα με το αποτέλεσμα κάθε ερωτηματολογίου, προέκυπταν, ότι προσιδιάζουν στην προσωπικότητα εκάστου συμμετέχοντα. Στους ενδιαφερομένους ανεγνώσθησαν όχι μόνο τα επαγγέλματα, που αντιστοιχούσαν στον τριψήφιο κωδικό τους, αλλά και τα επαγγέλματα, που αντιστοιχούσαν σ΄ όλους τους πιθανούς αναγραμματισμούς αυτού του κωδικού.

Ακολούθως, οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να επιλέξουν, χωρίς αριθμητικό περιορισμό, από τα αναγνωσθέντα σ’ αυτούς επαγγέλματα, τα οποία σύμφωνα με το αποτέλεσμα του ερωτηματολογίου τους προσιδιάζουν στον τύπο της προσωπικότητάς τους, τα αγαπημένα τους ή όσα θεωρούν, ότι θα διάλεγαν αν ξεκινούσαν τώρα την επαγγελματική τους σταδιοδρομία. Ο αριθμός των επιλεχθέντων επαγγελμάτων κυμαίνετο από 1 έως 14. Τα επιλεχθέντα από τους συμμετέχοντες ως προτιμώμενα επαγγέλματα καταχωρήθηκαν εν συνεχεία σε χωριστό αρχείο, ώστε να είναι δυνατή η άντληση συμπερασμάτων για τις επαγγελματικές προτιμήσεις των ατόμων με οπτική αναπηρία στην Ελλάδα. Με το πέρας του τρίτου σταδίου η έρευνα θεωρήθηκε ολοκληρωμένη.

Σημειώνεται αναφορικά με τα αποτελέσματα του test-retest του πρώτου σταδίου, ότι απ’ τους 10 συμμετέχοντες στο test-retest, οι τριψήφιοι κωδικοί των 7 συμμετεχόντων ήταν πανομοιότυποι με τους αρχικούς τριψήφιους κωδικούς τους, ενώ σε 3 από τους συμμετέχοντες οι κωδικοί ομοίαζαν σε 2 από τα 3 γράμματα των αρχικών κωδικών τους (ο κωδικός του retest των δύο από τους συμμετέχοντες ομοίαζε στο 1ο και στο 2ο γράμμα του αρχικού κωδικού του ερωτηματολογίου, ενώ ο κωδικός του ενός από τους συμμετέχοντες στο 1ο και στο 3ο γράμμα του αρχικού κωδικού του). Αναλυτικότερα, τα αποτελέσματα του retest διαφαίνονται στον πίνακα 8.

Πίνακας 8
Αποτελέσματα retest

Α/Α: 1
Τριψήφιος Κωδικός SDS: SIA
Τριψήφιος Κωδικός Retest: SIA

Α/Α: 2
Τριψήφιος Κωδικός SDS: SIA
Τριψήφιος Κωδικός Retest: SIA

Α/Α: 3
Τριψήφιος Κωδικός SDS: ISE
Τριψήφιος Κωδικός Retest: IEA

Α/Α: 4
Τριψήφιος Κωδικός SDS: SEA
Τριψήφιος Κωδικός Retest: SEA

Α/Α: 5
Τριψήφιος Κωδικός SDS: SIE
Τριψήφιος Κωδικός Retest: SIE

Α/Α: 6
Τριψήφιος Κωδικός SDS: SEA
Τριψήφιος Κωδικός Retest: SEA

Α/Α: 7
Τριψήφιος Κωδικός SDS: SAC
Τριψήφιος Κωδικός Retest: SAC

Α/Α: 8
Τριψήφιος Κωδικός SDS: SIA
Τριψήφιος Κωδικός Retest: SIC

Α/Α: 9
Τριψήφιος Κωδικός SDS: CSE
Τριψήφιος Κωδικός Retest: CSE

Α/Α: 10
Τριψήφιος Κωδικός SDS: SAC
Τριψήφιος Κωδικός Retest: SAI

IV. Αποτελέσματα

Η ανάλυση των αποτελεσμάτων πραγματοποιήθηκε σε τέσσερις φάσεις. Στην πρώτη φάση εξετάσθηκαν τα επαγγέλματα που ήδη ασκούν οι συμμετέχοντες κατά το χρόνο της έρευνας και με βάση το Ευρετήριο Επαγγελμάτων του Holland, αντιστοιχήθηκαν με τριψήφιους κωδικούς και εντάχθηκαν στις επαγγελματικές κατηγορίες του Holland (ρεαλιστικά, ερευνητικά, καλλιτεχνικά, κοινωνικά, επιχειρηματικά, συμβατικά επαγγέλματα), με σκοπό τη δυνατότητα σύγκρισης των αποτελεσμάτων αυτών με τα τελικά αποτελέσματα από το ερωτηματολόγιο του Holland.

Ειδικότερα, από την πρώτη φάση της ανάλυσης προέκυψαν τα ακόλουθα αποτελέσματα: 39 (65%) απ’ τους συμμετέχοντες ακολουθούν το συμβατικό επάγγελμα του τηλεφωνητή με τριψήφιο κωδικό CSE, 6 (10%) από τους συμμετέχοντες ασκούν τα κοινωνικά επαγγέλματα του δασκάλου μπράιγ ή ειδικής αγωγής με τριψήφιο κωδικό SEC, 3 (5,0%) απ’ τους συμμετέχοντες ασκούν τα συμβατικά επαγγέλματα του καθηγητή ή υπαλλήλου πληροφορικής με τριψήφιο κωδικό CSR, 2 (3,3%) απ’ τους συμμετέχοντες ασκούν το κοινωνικό επάγγελμα του κοινωνικού λειτουργού με τριψήφιο κωδικό SCE, 2 (3,4%) απ’ τους συμμετέχοντες το κοινωνικό επάγγελμα του φυσιοθεραπευτή με τριψήφιο κωδικό SIE ή SIR, 1 (1,7%) απ’ τους συμμετέχοντες το κοινωνικό επάγγελμα του ψυχολόγου σε ειδικό σχολείο με τριψήφιο κωδικό SIA, 1 (1,7%) απ’ τους συμμετέχοντες το κοινωνικό επάγγελμα του δασκάλου με τριψήφιο κωδικό SAE, 1 (1,7%) απ’ τους συμμετέχοντες το καλλιτεχνικό επάγγελμα του δασκάλου μουσικής με τριψήφιο κωδικό AES, 1 (1,7%) απ’ τους συμμετέχοντες το καλλιτεχνικό επάγγελμα του μουσικού με τριψήφιο κωδικό ASC, 1 (1,7%) απ’ τους συμμετέχοντες το επιχειρηματικό επάγγελμα του δικηγόρου με τριψήφιο κωδικό ESA, 1 (1,7%) απ’ τους συμμετέχοντες το επιχειρηματικό επάγγελμα του υπαλλήλου σε επιχείρηση με τριψήφιο κωδικό ESR, 1 (1,7%) απ’ τους συμμετέχοντες το συμβατικό επάγγελμα του υπαλλήλου σε δημόσια υπηρεσία με τριψήφιο κωδικό CES και 1 (1,7%) απ’ τους συμμετέχοντες το κοινωνικό επάγγελμα του επαγγελματία αθλητή με τριψήφιο κωδικό SRC.

Ως διαφαίνεται, λοιπόν, η πλειονότητα των συμμετεχόντων, ήτοι οι 43 (71,7%) από αυτούς απασχολούνται σε συμβατικά επαγγέλματα, οι 13 (21,7%) απ’ τους συμμετέχοντες σε κοινωνικά επαγγέλματα, οι 2 (3,3%) σε καλλιτεχνικά και οι υπόλοιποι 2 (3,3%) σε επιχειρηματικά. Σημειώνεται, ότι απουσιάζει πλήρως η ενασχόληση των συμμετεχόντων με ρεαλιστικά και ερευνητικά επαγγέλματα.

Στη δεύτερη φάση της ανάλυσης, εξετάσθηκαν οι επαγγελματικές επιθυμίες-επαγγελματικά όνειρα των συμμετεχόντων. Ειδικότερα, ζητήθηκε από τους συμμετέχοντες να δώσουν ένα ιστορικό των επαγγελματικών σταδιοδρομιών, τις οποίες είχαν ονειρευτεί, καθώς και εκείνων που είχαν συζητήσει με άλλους, από την πιο πρόσφατη χρονικά επιλογή έως την πιο παλιά επιλογή που είχαν εξετάσει, χωρίς περιορισμό στις επιλογές. Στο σύνολό τους, από την πιο πρόσφατη έως την πιο παλιά, οι επαγγελματικές επιθυμίες των συμμετεχόντων και η συχνότητα εμφάνισής τους παρατίθενται στον ακόλουθο πίνακα.

Πίνακας 9
Συνολική λίστα επαγγελματικών επιθυμιών των συμμετεχόντων (δυνατότητα πολλαπλών επιλογών)

Επαγγελματική Επιθυμία: Δάσκαλος
Τριψήφιος Κωδικός: SAE
Κατηγορία: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 11
Ποσοστό %: 18,4%

Επαγγελματική Επιθυμία: Τηλεφωνητής
Τριψήφιος Κωδικός: CSE
Κατηγορία: ΣΥΜΒΑΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 10
Ποσοστό %: 16,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Φυσιοθεραπευτής
Τριψήφιος Κωδικός: SIE
Κατηγορία: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 9
Ποσοστό %: 15%

Επαγγελματική Επιθυμία: Δάσκαλος πληροφορικής
Τριψήφιος Κωδικός: CSR
Κατηγορία: ΣΥΜΒΑΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 7
Ποσοστό %: 11,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Υπάλληλος πληροφορικής
Τριψήφιος Κωδικός: CSR
Κατηγορία: ΣΥΜΒΑΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 7
Ποσοστό %: 11,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Προγραμματιστής H/Y
Τριψήφιος Κωδικός: IRC
Κατηγορία: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 7
Ποσοστό %: 11,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Ψυχολόγος
Τριψήφιος Κωδικός: SIA
Κατηγορία: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 7
Ποσοστό %: 11,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Μουσικός
Τριψήφιος Κωδικός: ASC
Κατηγορία: ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 7
Ποσοστό %: 11,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Καθηγητής ξένων γλωσσών
Τριψήφιος Κωδικός: SAE
Κατηγορία: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 4
Ποσοστό %: 6,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Νηπιαγωγός
Τριψήφιος Κωδικός: SEC
Κατηγορία: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 4
Ποσοστό %: 6,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Δάσκαλος ειδ. Αγωγής
Τριψήφιος Κωδικός: SEC
Κατηγορία: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 3
Ποσοστό %: 5,0%

Επαγγελματική Επιθυμία: Κοινωνική λειτουργός
Τριψήφιος Κωδικός: SCE
Κατηγορία: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 3
Ποσοστό %: 5,0%

Επαγγελματική Επιθυμία: Δημοσιογράφος
Τριψήφιος Κωδικός: ASI
Κατηγορία: ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 3
Ποσοστό %: 5,0%

Επαγγελματική Επιθυμία: Γυμναστής
Τριψήφιος Κωδικός: SER
Κατηγορία: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 2
Ποσοστό %: 3,3%

Επαγγελματική Επιθυμία: Αστυνομικός
Τριψήφιος Κωδικός: SER/SCE
Κατηγορία: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 2
Ποσοστό %: 3,3%

Επαγγελματική Επιθυμία: Αισθητικός
Τριψήφιος Κωδικός: SEA
Κατηγορία: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 2
Ποσοστό %: 3,3%

Επαγγελματική Επιθυμία: Κοινωνιολόγος
Τριψήφιος Κωδικός: IES
Κατηγορία: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 2
Ποσοστό %: 3,3%

Επαγγελματική Επιθυμία: Γιατρός
Τριψήφιος Κωδικός: ISC
Κατηγορία: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 2
Ποσοστό %: 3,3%

Επαγγελματική Επιθυμία: Οικονομολόγος
Τριψήφιος Κωδικός: IAS
Κατηγορία: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 2
Ποσοστό %: 3,3%

Επαγγελματική Επιθυμία: Δικηγόρος
Τριψήφιος Κωδικός: ESA
Κατηγορία: ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 2
Ποσοστό %: 3,3%

Επαγγελματική Επιθυμία: Διαφημιστής
Τριψήφιος Κωδικός: ASE
Κατηγορία: ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 2
Ποσοστό %: 3,3%

Επαγγελματική Επιθυμία: Κομμώτρια
Τριψήφιος Κωδικός: SER
Κατηγορία: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Βρεφονηπιοκόμος
Τριψήφιος Κωδικός: SAE
Κατηγορία: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Φιλόλογος
Τριψήφιος Κωδικός: SAE
Κατηγορία: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Προπονητής
Τριψήφιος Κωδικός: SRE
Κατηγορία: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Ποδοσφαιριστής
Τριψήφιος Κωδικός: SRC
Κατηγορία: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Βοηθός φυσιοθεραπευτή
Τριψήφιος Κωδικός: SCR
Κατηγορία: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Μουσικός Επιμελητής Dj
Τριψήφιος Κωδικός: SEC
Κατηγορία: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Βοηθός ψυχιάτρου
Τριψήφιος Κωδικός: SEC
Κατηγορία: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Καθηγήτρια Β΄ εκπ/σης
Τριψήφιος Κωδικός: SAE
Κατηγορία: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Λογοθεραπευτής
Τριψήφιος Κωδικός: SAI
Κατηγορία: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Αθλητής
Τριψήφιος Κωδικός: SRC
Κατηγορία: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Υπεύθυνη ραδιοφωνικής εκπομπής
Τριψήφιος Κωδικός: ESA
Κατηγορία: ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Τουριστικά επαγγέλματα
Τριψήφιος Κωδικός: ECS
Κατηγορία: ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Μάρκετινγκ
Τριψήφιος Κωδικός: ESR
Κατηγορία: ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Βιβλιοπώλης
Τριψήφιος Κωδικός: ESC
Κατηγορία: ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Δικαστής
Τριψήφιος Κωδικός: ESA
Κατηγορία: ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Τεχνίτης
Τριψήφιος Κωδικός: RSE
Κατηγορία: ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Ηχολήπτρια
Τριψήφιος Κωδικός: RCS
Κατηγορία: ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Οικοδόμος
Τριψήφιος Κωδικός: RSE
Κατηγορία: ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Πιλότος
Τριψήφιος Κωδικός: RIE
Κατηγορία: ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Καλαθοπλέκτης
Τριψήφιος Κωδικός: RCE
Κατηγορία: ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Ηλεκτρολόγος
Τριψήφιος Κωδικός: RIE
Κατηγορία: ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Κουρδιστής πιάνου
Τριψήφιος Κωδικός: RAE
Κατηγορία: ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Αγρότης
Τριψήφιος Κωδικός: RES
Κατηγορία: ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Αεροσυνοδός
Τριψήφιος Κωδικός: RIE
Κατηγορία: ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Χορεύτρια
Τριψήφιος Κωδικός: AER
Κατηγορία: ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Φωτογράφος
Τριψήφιος Κωδικός: ARS
Κατηγορία: ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Υπεύθυνη δημ. σχέσεων
Τριψήφιος Κωδικός: ASE
Κατηγορία: ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Τραγουδίστρια
Τριψήφιος Κωδικός: AES
Κατηγορία: ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Ηθοποιός
Τριψήφιος Κωδικός: AES
Κατηγορία: ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Δάσκαλος μουσικής
Τριψήφιος Κωδικός: AES
Κατηγορία: ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Κατασκευαστής μπαμπού καρεκλών
Τριψήφιος Κωδικός: CRS
Κατηγορία: ΣΥΜΒΑΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Λογιστής
Τριψήφιος Κωδικός: CSE
Κατηγορία: ΣΥΜΒΑΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Γραμματέας
Τριψήφιος Κωδικός: CSE
Κατηγορία: ΣΥΜΒΑΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Ανθρωπολόγος
Τριψήφιος Κωδικός: IRE
Κατηγορία: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Βιολόγος
Τριψήφιος Κωδικός: IAR
Κατηγορία: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Περιβαλλοντολόγος
Τριψήφιος Κωδικός: IRE
Κατηγορία: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Δασολόγος
Τριψήφιος Κωδικός: IRS
Κατηγορία: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Κτηνίατρος
Τριψήφιος Κωδικός: IRS
Κατηγορία: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Νευρολόγος
Τριψήφιος Κωδικός: IRS
Κατηγορία: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Αρχαιολόγος
Τριψήφιος Κωδικός: IRE
Κατηγορία: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Επαγγελματική Επιθυμία: Μαθηματικός
Τριψήφιος Κωδικός: IER
Κατηγορία: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Από τον προαναφερόμενο πίνακα προκύπτει, ότι η πλειονότητα, ήτοι 58 (96,7%) απ’ τους συμμετέχοντες ονειρεύονταν να ακολουθήσουν κοινωνικά επαγγέλματα, 27 (45%) απ’ τους συμμετέχοντες συμβατικά επαγγέλματα, 21 (35%) απ’ τους συμμετέχοντες ερευνητικά επαγγέλματα, 18 (30%) καλλιτεχνικά επαγγέλματα, 9 (15%) ρεαλιστικά και 7 (11,3%) επιχειρηματικά επαγγέλματα. Σημειώνεται, ότι οι συμμετέχοντες είχαν το δικαίωμα των πολλαπλών επιλογών και σε αρκετές περιπτώσεις ανέφεραν περισσότερες από μία επαγγελματικές επιθυμίες. Κατά αυτό τον τρόπο στα προαναφερόμενα ποσοστά οι επιλογές παρουσιάζονται αθροιστικά. Ειδικότερα, οι συμμετέχοντες στο σύνολό τους (100%) δήλωσαν την πιο πρόσφατη επαγγελματική τους επιθυμία. Δεύτερη επαγγελματική επιθυμία δήλωσαν 39 (35%) απ’ τους συμμετέχοντες, τρίτη δήλωσαν 18 (30%) απ’ τους συμμετέχοντες, τέταρτη επαγγελματική επιθυμία 5 (8,3%) απ’ τους συμμετέχοντες, πέμπτη επαγγελματική επιθυμία 3 (5%) απ’ τους συμμετέχοντες, έκτη επιθυμία 1 (1,7%) απ΄ τους συμμετέχοντες και έβδομη επίσης 1 (1,7%) από τους συμμετέχοντες.

Κρίσιμα αποτελέσματα όμως προκύπτουν και από την ανάλυση των πιο πρόσφατων μόνο επαγγελματικών επιθυμιών των συμμετεχόντων και τη σύγκρισή τους με την υπάρχουσα εργασιακή κατάσταση των συμμετεχόντων. Οι πρόσφατες επαγγελματικές επιθυμίες των συμμετεχόντων είναι δυνατό να παράσχουν πιο ασφαλή συγκριτικά συμπεράσματα από το σύνολο των επαγγελματικών επιθυμιών, καθώς είναι πιθανό να αποτελούν πιο συνειδητές επιλογές, ήτοι επιλογές ωριμότητας. Στην ερώτηση για την πιο πρόσφατη επαγγελματική τους επιθυμία απάντησε, ως προαναφέρθηκε, το σύνολο των συμμετεχόντων. Οι πρόσφατες επαγγελματικές επιθυμίες των συμμετεχόντων (δυνατότητα μίας επιλογής εκάστου συμμετέχοντα) και η συχνότητα εμφάνισής τους παρατίθενται στον ακόλουθο πίνακα 10.

Πίνακας 10
Λίστα πρόσφατων επαγγελματικών επιθυμιών των συμμετεχόντων

Πρόσφατη Επαγγελματική Επιθυμία: Τηλεφωνητής
Τριψήφιος Κωδικός: CSE
Κατηγορία: ΣΥΜΒΑΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 5
Ποσοστό %: 8,3%

Πρόσφατη Επαγγελματική Επιθυμία: Δάσκαλος
Τριψήφιος Κωδικός: SAE
Κατηγορία: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 4
Ποσοστό %: 6,8%

Πρόσφατη Επαγγελματική Επιθυμία: Φυσιοθεραπευτής
Τριψήφιος Κωδικός: SIE
Κατηγορία: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 4
Ποσοστό %: 6,8%

Πρόσφατη Επαγγελματική Επιθυμία: Μουσικός
Τριψήφιος Κωδικός: ASC
Κατηγορία: ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 4
Ποσοστό %: 6,8%

Πρόσφατη Επαγγελματική Επιθυμία: Ψυχολόγος
Τριψήφιος Κωδικός: SIA
Κατηγορία: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 3
Ποσοστό %: 5,0%

Πρόσφατη Επαγγελματική Επιθυμία: Καθηγητής ξένων γλωσσών
Τριψήφιος Κωδικός: SAE
Κατηγορία: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 3
Ποσοστό %: 5,0%

Πρόσφατη Επαγγελματική Επιθυμία: Νηπιαγωγός
Τριψήφιος Κωδικός: SEC
Κατηγορία: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 2
Ποσοστό %: 3,3%

Πρόσφατη Επαγγελματική Επιθυμία: Κοινωνική λειτουργός
Τριψήφιος Κωδικός: SCE
Κατηγορία: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 2
Ποσοστό %: 3,3%

Πρόσφατη Επαγγελματική Επιθυμία: Γυμναστής
Τριψήφιος Κωδικός: SER
Κατηγορία: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 2
Ποσοστό %: 3,3%

Πρόσφατη Επαγγελματική Επιθυμία: Αστυνομικός
Τριψήφιος Κωδικός: SER/ SCE
Κατηγορία: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 2
Ποσοστό %: 3,3%

Πρόσφατη Επαγγελματική Επιθυμία: Δημοσιογράφος
Τριψήφιος Κωδικός: ASI
Κατηγορία: ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 2
Ποσοστό %: 3,3%

Πρόσφατη Επαγγελματική Επιθυμία: Δάσκαλος μουσικής
Τριψήφιος Κωδικός: AES
Κατηγορία: ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 2
Ποσοστό %: 3,3%

Πρόσφατη Επαγγελματική Επιθυμία: Δικηγόρος
Τριψήφιος Κωδικός: ESA
Κατηγορία: ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 2
Ποσοστό %: 3,3%

Πρόσφατη Επαγγελματική Επιθυμία: Οικονομολόγος
Τριψήφιος Κωδικός: IAS
Κατηγορία: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 2
Ποσοστό %: 3,3%

Πρόσφατη Επαγγελματική Επιθυμία: Δάσκαλος πληροφορικής
Τριψήφιος Κωδικός: CSR
Κατηγορία: ΣΥΜΒΑΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 3
Ποσοστό %: 5,0%

Πρόσφατη Επαγγελματική Επιθυμία: Βοηθός ψυχιάτρου
Τριψήφιος Κωδικός: SEC
Κατηγορία: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Πρόσφατη Επαγγελματική Επιθυμία: Μουσικός Επιμελητής Dj
Τριψήφιος Κωδικός: SEC
Κατηγορία: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Πρόσφατη Επαγγελματική Επιθυμία: Αθλητής
Τριψήφιος Κωδικός: SRC
Κατηγορία: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Πρόσφατη Επαγγελματική Επιθυμία: Καθηγήτρια B’ εκπ/σης
Τριψήφιος Κωδικός: SAE
Κατηγορία: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Πρόσφατη Επαγγελματική Επιθυμία: Δάσκαλος ειδ. αγωγής
Τριψήφιος Κωδικός: SEC
Κατηγορία: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Πρόσφατη Επαγγελματική Επιθυμία: Αισθητικός
Τριψήφιος Κωδικός: SEA
Κατηγορία: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Πρόσφατη Επαγγελματική Επιθυμία: Υπάλληλος πληροφορικής
Τριψήφιος Κωδικός: CSR
Κατηγορία: ΣΥΜΒΑΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Πρόσφατη Επαγγελματική Επιθυμία: Προγραμματιστής H/Y
Τριψήφιος Κωδικός: IRC
Κατηγορία: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Πρόσφατη Επαγγελματική Επιθυμία: Δασολόγος
Τριψήφιος Κωδικός: IRS
Κατηγορία: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Πρόσφατη Επαγγελματική Επιθυμία: Κτηνίατρος
Τριψήφιος Κωδικός: IRS
Κατηγορία: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Πρόσφατη Επαγγελματική Επιθυμία: Κοινωνιολόγος
Τριψήφιος Κωδικός: IES
Κατηγορία: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Πρόσφατη Επαγγελματική Επιθυμία: Τεχνίτης
Τριψήφιος Κωδικός: RSE
Κατηγορία: ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Πρόσφατη Επαγγελματική Επιθυμία: Κουρδιστής πιάνου
Τριψήφιος Κωδικός: RAE
Κατηγορία: ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Πρόσφατη Επαγγελματική Επιθυμία: Οικοδόμος
Τριψήφιος Κωδικός: RSE
Κατηγορία: ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Πρόσφατη Επαγγελματική Επιθυμία: Αγρότης
Τριψήφιος Κωδικός: RES
Κατηγορία: ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Πρόσφατη Επαγγελματική Επιθυμία: Υπεύθυνη δημ. σχέσεων
Τριψήφιος Κωδικός: ASE
Κατηγορία: ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Πρόσφατη Επαγγελματική Επιθυμία: Μάρκετινγκ
Τριψήφιος Κωδικός: ESR
Κατηγορία: ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Πρόσφατη Επαγγελματική Επιθυμία: Τουριστικά επαγγέλματα
Τριψήφιος Κωδικός: ECS
Κατηγορία: ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ
Συχνότητα Αναφορών: 1
Ποσοστό %: 1,7%

Σύμφωνα με τις απαντήσεις προκύπτουν τα ακόλουθα: 28 (46,7%) απ’ τους συμμετέχοντες επιλέγουν κοινωνικά επαγγέλματα, 9 (15%) συμβατικά, 9 (15%) καλλιτεχνικά, 6 (10,1%) ερευνητικά, 4 (6,8%) ρεαλιστικά και 4 (6,8%) απ’ τους συμμετέχοντες επιχειρηματικά. Τα αποτελέσματα της σύγκρισης των επαγγελμάτων που ασκούν και που εσχάτως θα επιθυμούσαν να ασκήσουν οι συμμετέχοντες παρατίθενται στον πίνακα 11.

Πίνακας 11
Σύγκριση επαγγελμάτων που ασκούν και επιθυμούν να ασκούν οι συμμετέχοντες

Κατηγορία: ΣΥΜΒΑΤΙΚΑ
Ασκηθέντα Επαγγέλματα: 43
Ποσοστό %: 71,7
Πρόσφατα Επιθυμητά Επαγγέλματα: 9
Ποσοστό %: 15

Κατηγορία: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ
Ασκηθέντα Επαγγέλματα: 13
Ποσοστό %: 21,7
Πρόσφατα Επιθυμητά Επαγγέλματα: 28
Ποσοστό %: 46,7

Κατηγορία: ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ
Ασκηθέντα Επαγγέλματα: 2
Ποσοστό %: 3,3
Πρόσφατα Επιθυμητά Επαγγέλματα: 9
Ποσοστό %: 15

Κατηγορία: ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ
Ασκηθέντα Επαγγέλματα: 2
Ποσοστό %: 3,3
Πρόσφατα Επιθυμητά Επαγγέλματα: 4
Ποσοστό %: 6,8

Κατηγορία: ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΑ
Ασκηθέντα Επαγγέλματα: –
Ποσοστό %: –
Πρόσφατα Επιθυμητά Επαγγέλματα: 4
Ποσοστό %: 6,8

Κατηγορία: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ
Ασκηθέντα Επαγγέλματα: –
Ποσοστό %: –
Πρόσφατα Επιθυμητά Επαγγέλματα: 6
Ποσοστό %: 10,1

Σύνολο
Ασκηθέντα Επαγγέλματα: 60
Ποσοστό %: 100,0
Πρόσφατα Επιθυμητά Επαγγέλματα: 60
Ποσοστό %: 100,0

Από τον προαναφερόμενο πίνακα, προκύπτει, ότι στα επαγγέλματα που ασκούν οι συμμετέχοντες πρωτοστατούν τα συμβατικά επαγγέλματα και ακολουθούν τα κοινωνικά επαγγέλματα με μεγάλη ποσοστιαία διαφορά μεταξύ τους (71,7% στα συμβατικά έναντι 21,7% στα κοινωνικά), ενώ στα επαγγέλματα που επιθυμούν να ασκήσουν πρωτοστατούν τα κοινωνικά επαγγέλματα και ακολουθούν τα συμβατικά με αντίστοιχη περίπου αντίστροφη ποσοστιαία διαφορά μεταξύ τους (46,7% στα κοινωνικά έναντι 15% στα συμβατικά). Επιπλέον, από τη σύγκριση προκύπτει, ότι στα επαγγέλματα που επιθυμούν οι συμμετέχοντες εμφανίζεται ιδιαίτερα ενισχυμένη η κατηγορία των καλλιτεχνικών επαγγελμάτων με ποσοστό 15% έναντι 3,3% που παρουσιάζεται στα ασκηθέντα επαγγέλματα. Τέλος, στα ασκηθέντα επαγγέλματα απουσιάζει η άσκηση ερευνητικών και ρεαλιστικών επαγγελμάτων, ενώ στα δηλωθέντα ως επιθυμητά επαγγέλματα τα ερευνητικά εμφανίζονται με ποσοστό 10,1% και τα ρεαλιστικά με 6,8%.

Στην τρίτη φάση της ανάλυσης αθροίστηκαν οι βαθμολογίες των απαντήσεων των συμμετεχόντων και από τα τέσσερα τμήματα-μέρη του ερωτηματολογίου SDS, ήτοι από τις δραστηριότητες, τις ικανότητες, τα επαγγέλματα και την αυτοαξιολόγηση κάτω από τα αρχικά γράμματα των 6 τύπων που αντιπροσωπεύουν το RIASEC [Realistic (ρεαλιστικός), Investigative (ερευνητικός), Artistic (καλλιτεχνικός), Social (κοινωνικός), Enterprising (επιχειρηματικός), Conventional (συμβατικός)]. Από τις υψηλότερες τρεις βαθμολογίες των αντιστοίχων γραμμάτων προέκυψε ο τριψήφιος κωδικός γραμμάτων του Holland για κάθε συμμετέχοντα. Το πρώτο γράμμα αντιπροσωπεύει τον υψηλότερο σε βαθμολογία και κατά συνέπεια επικρατέστερο τύπο του RIASEC, το δεύτερο γράμμα αντίστοιχα τον δεύτερο υψηλότερο σε βαθμολογία και το τρίτο γράμμα τον τελευταίο υψηλότερο σε βαθμολογία τύπο. Σημειώνεται, ότι σε περίπτωση ισοψηφίας μεταξύ δύο γραμμάτων, δύναται ο κωδικός να είναι τετραψήφιος με αποτέλεσμα να απαιτείται η ανάλυση περισσοτέρων αναγραμματισμών. Εν συνεχεία, οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να εκφράσουν με ένα ‘ναι’ ή ένα ‘όχι’ τη συμφωνία και την ικανοποίησή τους με τα αποτελέσματα του ερωτηματολογίου τους. Οι συμμετέχοντες στο σύνολό τους δήλωσαν ικανοποιημένοι και σύμφωνοι με τα αποτελέσματα του ερωτηματολογίου.