7.4. Οι υπηρεσίες επαγγελματικής εκπαίδευσης

Το τέλος του 20ου αιώνα χαρακτηρίζεται από την έντονη τάση της επαγγελματικής εκπαίδευσης των ατόμων με αναπηρίες. Η τάση αυτή είχε ως έναυσμα τις πιέσεις των φορέων του αναπηρικού κινήματος, καθ’ εαυτού, αλλά και του γονεϊκού κινήματος. Η επαγγελματική εκπαίδευση των αναπήρων στοχεύει στην υλοποίηση προγραμμάτων Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, με σκοπό την ένταξη των ατόμων αυτών στην παραγωγική διαδικασία.

Οι δυνατότητες των ατόμων με ειδικές ανάγκες για επαγγελματική αποκατάσταση, ποικίλλουν και εξαρτώνται από:

• Τη σοβαρότητα και τα χαρακτηριστικά της αναπηρίας.
• Την επάρκεια της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης.
• Την απόκτηση κοινωνικών δεξιοτήτων.
• Τα συνωδά προβλήματα Υγείας, ιδιαίτερα στις σοβαρές αναπηρίες.

Η ένταξη των ατόμων με ειδικές ανάγκες, στην παραγωγική διαδικασία, ελεύθερη ή προστατευμένη, αποσκοπεί στη βελτίωση των συνθηκών της ζωής των ίδιων των ατόμων και των οικογενειών τους, αλλά ουσιαστικά στην επίτευξη της κοινωνικής τους ένταξης. Στη χώρα μας κατά τη δεκαετία του 1990 εντοπίζονται σοβαρές ελλείψεις στην επαγγελματική εκπαίδευση των ατόμων με ειδικές ανάγκες. Μόλις προς το τέλος της δεκαετίας λαμβάνεται σοβαρά υπ’ όψη η ανάγκη συμμετοχής της οικογένειας, και ιδιαίτερα των μητέρων, σ’ αυτή τη διαδικασία. Έτσι ψηφίζεται ο Νόμος 2527/97, που στο Αρθρ.16, § 5, προβλέπει μειωμένο εργασιακό ωράριο για τις μητέρες, κατά μια ώρα, στο Δημόσιο Τομέα.

Την εποπτεία της τυπικής επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης ασκεί το ΥΠ.Ε.Π.Θ, μέσω του Εθνικού Συστήματος Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης, (Ε.Σ.Ε.Ε.Κ.), το οποίο καθιερώθηκε με το Νόμο 2009/1992. Το ΥΠΕΠΘ είναι το Υπουργείο που καθορίζει το επίσημο, διαβαθμισμένο και αδιαβάθμιτο, εθνικό εκπαιδευτικό σύστημα. Αποτελεί την πιο γνωστή επιλογή για τους νέους και τις οικογένειές τους, στην περίπτωση που επιθυμούν να συνεχίσουν σπουδές.

Οι απόφοιτοι Γυμνασίου, μπορούν να επιλέξουν είτε το Ενιαίο Λύκειο είτε τον Α΄ κύκλο των Τεχνικών Επαγγελματικών Εκπαιδευτηρίων, (ΤΕΕ), είτε κάποια ειδικότητα στα Ινστιτούτα Επαγγελματικής Κατάρτισης, (ΙΕΚ), για αποφοίτους Γυμνασίου. Οι απόφοιτοι των Λυκείων μπορούν να επιλέξουν είτε τις εξετάσεις προς τα ιδρύματα της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης, ΑΕΙ και ΤΕΙ, είτε κάποια ειδικότητα στα ΙΕΚ.

Εν τούτοις στην Ελλάδα προσφέρονται και πολλές άλλες εκπαιδευτικές υπηρεσίες, διαβαθμισμένες ή αδιαβάθμιτες, μέσα στο επίσημο εκπαιδευτικό σύστημα και σε συνεργασία με αυτό ή και εντελώς ανεξάρτητες από όσες εντάσσονται στον βασικό πυρήνα του.

Παραδείγματα τέτοιων υπηρεσιών είναι τα ακόλουθα:

• Τα αδιαβάθμιτα, μέσα στο εκπαιδευτικό σύστημα, ( ΙΕΚ ), που τα διαχειρίζεται ο Οργανισμός Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης,(ΟΕΕΚ), οργανισμός ανεξάρτητος αλλά εποπτευόμενος από το ΥΠΕΠΘ.

• Τα διαβαθμισμένα, μέσα στο εκπαιδευτικό σύστημα, Τ. Ε. Ε. Αυτά υπάγονται σε δύο Υπουργεία, το ΥΠΕΠΘ ή και το Υπουργείο Εργασίας μέσω του Οργανισμού Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού, (ΟΑΕΔ). Το Υπουργείο Γεωργίας μέσα από το πρόγραμμα «Δήμητρα».

Η θέση των εκπαιδευτικών αυτών λειτουργιών σε σχέση με το επίσημο σύστημα του ΥΠΕΠΘ παρουσιάζει διαφοροποιήσεις. Έτσι σε άλλες περιπτώσεις, η ανάπτυξη εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων από άλλο, εκτός του ΥΠΕΠΘ Υπουργείο, προφανώς θεσμοθετείται για την καλύτερη και αποτελεσματικότερη λειτουργία της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Σε άλλες, η ένταξη στο επίσημο εκπαιδευτικό σύστημα, κρίθηκε απαραίτητη, πιθανώς και για την αλλαγή της κοινωνικής εικόνας κάποιων ιδρυμάτων, όπως των Σχολών που εποπτεύονται από τα Υπουργεία Δημόσιας Τάξης και Εθνικής Άμυνας.

Το Ε.Σ.Ε.Ε.Κ. παρακολουθεί τις ανάγκες και τις μεταβολές:

i. Της αγοράς εργασίας,
ii. Τις οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες της χώρας σε εθνικό και τοπικό επίπεδο
iii. Τις επιστημονικές και τεχνολογικές εξελίξεις.

Διαμορφώνει δε και αναπτύσσει τις πολιτικές και τα προγράμματά του σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους, με όλους τους δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς, ελληνικούς και διεθνείς και ειδικότερα με αυτούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ως σκοπούς του μπορεί ν’ αναφέρει κανείς:

• Την οργάνωση της επαγγελματικής κατάρτισης.
• Την ανάπτυξη και παροχή επαγγελματικής κατάρτισης.
• Την τυπική πιστοποίηση της επαγγελματικής κατάρτισης.
• Την εναρμόνιση της επαγγελματικής κατάρτισης με το εκπαιδευτικό σύστημα.
• Την εκτέλεση κάθε είδους εθνικών ή κοινοτικών προγραμμάτων επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης.

Στο πλαίσιο των σκοπών και της λειτουργίας του Ε.Σ.Ε.Ε.Κ. ιδρύθηκε ο Ο.Ε.Ε.Κ, ως Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου, προκειμένου να παρέχει τυπική επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση και να έχει τη συνολική ευθύνη για τα Ι.Ε.Κ. , που λειτουργούν στη χώρα μας από το 1992.

Το Υπουργείο Εργασίας, μέσω του Ο.Α.Ε.Δ, διευθύνει Τεχνικές Επαγγελματικές Σχολές, όπως είναι οι Σχολές Μαθητείας, αλλά και Ι.Ε.Κ, που ο καθορισμός των προδιαγραφών και η έγκριση των προγραμμάτων τους παρέχονται από τον Ο.Ε.Ε.Κ. Επίσης, πραγματοποιεί προγράμματα συνεχιζόμενης επαγγελματικής κατάρτισης για ενήλικες σε Κέντρα Επαγγελματικής Κατάρτισης (Κ.Ε.Κ.). Τα επαγγελματικά δικαιώματα των κατόχων τίτλων επαγγελματικής κατάρτισης καθορίζονται με Προεδρικά Διατάγματα που εκδίδονται με πρόταση του Υπουργού ΕΘνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, ύστερα από γνώμη του Δ.Σ. του Ο.Ε.Ε.Κ.

Ο ΟΑΕΔ αναπτύσσει προγράμματα αρχικής και συνεχιζόμενης κατάρτισης. Για παράδειγμα μπορούν ν’ αναφερθούν τα προγράμματα αρχικής εκπαίδευσης, στα οποία συμμετέχουν 9.500 μαθητές. Τα προγράμματα αυτά απευθύνονται κατά περίπτωση σε νέους που:

• Δεν έχουν τελειώσει το Γυμνάσιο
• Είναι απόφοιτοι Γυμνασίου
• Είναι απόφοιτοι Λυκείου.

Η ανάπτυξη του ΟΑΕΔ χρηματοδοτήθηκε ιδιαίτερα από το Α΄ ΕΠΕΑΕΚ τα τελευταία χρόνια. Διαθέτει 53 Κέντρα Επαγγελματικής Κατάρτισης, (ΚΕΚ), σε όλη την Ελλάδα. Τα προγράμματα αρχικής κατάρτισης ανήκουν σε δυο επιμέρους συστήματα:

α. Το σύστημα μαθητείας και
β. Το σύστημα Ινστιτούτων Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΙΕΚ).

7.4.1.Το σύστημα μαθητείας του ΟΑΕΔ

Το σύστημα μαθητείας περιλαμβάνει προγράμματα αρχικής, επαγγελ-ματικής και τεχνικής κατάρτισης που αποτείνονται σε αποφοίτους Γυμνασίου, συμπεριλαμβανομένων ομογενών, αλλοδαπών και υπηκόων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η διάρκειά τους καθορίζεται σε 6 εξάμηνα. Στο σύστημα μαθητείας λειτουργούν και ΤΕΕ με Α΄ κύκλο μαθημάτων.

Οι ειδικότητες μαθητείας για το 2000 ήταν 30 και φαίνονται στον παρακάτω ΠΙΝΑΚΑ 19.

7.4.2. Το σύστημα Ινστιτούτων Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΙΕΚ).

Τα ΙΕΚ λειτουργούν υπό την εποπτεία ΟΕΕΚ και απευθύνονται στους αποφοίτους Γυμνασίων, Λυκείων και Τεχνικών Επαγγελματικών Εκπαιδευτηρίων, με κυμαινόμενη διάρκεια φοίτησης. Για παράδειγμα για τους απόφοιτους του Ενιαίου Λυκείου είναι 4 εξάμηνα, ενώ για τους πτυχιούχους των ΤΕΕ και των καταργηθέντων το 1997 Ενιαίων Πολυκλαδικών Λυκείων, με εξειδίκευση στην ειδικότητα τους, είναι 1 εξάμηνο.

ΠΙΝΑΚΑΣ: 19
Ειδικοτητες μαθητειας Ο. Α. Ε. Δ περιοδου 2000

Α/Α: 1
Ειδικότητα: Θερμικών Υδραυλικών Εγκαταστάσεων

Α/Α: 2
Ειδικότητα: Ηλεκτρολογικών συστημάτων αυτοκίνητου

Α/Α: 3
Ειδικότητα: Κεραμικής – Αγγειοπλαστικής

Α/Α: 4
Ειδικότητα: Ξυλουργών – Επιπλοποιών

Α/Α: 5
Ειδικότητα: Γραφικών Τεχνών – Ηλεκτρονικής Σχεδίασης Εντύπου

Α/Α: 6
Ειδικότητα: Αρτοποιίας – Ζαχαροπλαστικής

Α/Α: 7
Ειδικότητα: Σχεδίασης μηχανολογικών έργων και κατασκευών

Α/Α: 8
Ειδικότητα: Ναυπηγικής Βιομηχανίας

Α/Α: 9
Ειδικότητα: Γραφικών Τεχνών – Εκτυπώσεων

Α/Α: 10
Ειδικότητα: Μεταλλικών Κατασκευών

Α/Α: 11
Ειδικότητα: Υφάσματος –Ένδυσης

Α/Α: 12
Ειδικότητα: Σχεδιαστών Επίπλου

Α/Α: 13
Ειδικότητα: Αργυροχρυσοχοΐας

Α/Α: 14
Ειδικότητα: Καλλιτεχνικής επεξεργασίας μαρμάρου

Α/Α: 15
Ειδικότητα: Ωρολογοποιίας

Α/Α: 16
Ειδικότητα: Ηλεκτρονικών Συσκευών και Εγκαταστάσεων

Α/Α: 17
Ειδικότητα: Κομμωτικής

Α/Α: 18
Ειδικότητα: Υποστήριξης συστημάτων Υπολογιστών

Α/Α: 19
Ειδικότητα: Ψυκτικών Εγκαταστάσεων και Κλιματισμού

Α/Α: 20
Ειδικότητα: Επεξεργασίας Γούνας

Α/Α: 21
Ειδικότητα: Μηχανικών και συστημάτων αυτοκινήτου

Α/Α: 22
Ειδικότητα: Εξόρυξης και επεξεργασίας μαρμάρου

Α/Α: 23
Ειδικότητα: Βιομηχανικών Εγκαταστάσεων

Α/Α: 24
Ειδικότητα: Αισθητικής

Α/Α: 25
Ειδικότητα: Ηλεκτρολογικών Εγκαταστάσεων κτηρίων

Α/Α: 26
Ειδικότητα: Υδρόβιας Παραγωγής (Ψαριών)

Α/Α: 27
Ειδικότητα: Αμαξωμάτων

Α/Α: 28
Ειδικότητα: Στελεχών Πωλήσεων

Α/Α: 29
Ειδικότητα: Βιομηχανικών Ηλεκτρονικών

Α/Α: 30
Ειδικότητα: Ηλεκτρολογικών έργων και αυτοματισμού

ΠΗΓΗ: ΟΑΕΔ/ 2000

Τα ΙΕΚ ευθύνης του ΟΑΕΔ είναι κατανεμημένα σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας και φαίνονται στον ΠΙΝΑΚΑ 20.

ΠΙΝΑΚΑΣ: 20
Έδρες ΙΕΚ ευθυνης του Ο.Α.Ε.Δ

Αγρινίου, Ελευσίνας, Κομοτηνής, Πύργου, Αιγάλεω, Ηρακλείου, Λαμίας, Ρέντη, Αλεξανδρού, Ηρακλείου, Λάρισας, Σερρών, Αλίμου, Θεσσαλονίκης, Μοσχάτου, Σπάρτης, Αργολίδας, Ιωαννίνων, Ξάνθης, Τρίπολης, Βέροιας, Καβάλας, Ορεστιάδας, Υμηττού, Βοιωτίας, Καλαμακίου, Παλλήνης, Φλώρινας, Βόλου, Καρδίτσας, Πάτρας, Χαλκίδας, Γαλατσίου, Καστοριάς, Πειραιά, Χίου, Δράμας, Κοζάνης, Πτολεμαΐδα, Ωραιοκάστρου

ΠΗΓΗ: ΟΑΕΔ/ 2000

Στη Διεύθυνση Ειδικών Κοινωνικών Ομάδων του Ο.Α.Ε.Δ. είναι ενσωματωμένα τα Γραφεία Εργασίας Ειδικών Κοινωνικών Ομάδων. Ως στόχο έχουν την ένταξη στην αγορά εργασίας των ομάδων που απειλούνται από κοινωνικό αποκλεισμό εξαιτίας της δυσκολίας τους να προσαρμοστούν στις ταχύτατες μεταβολές της. Μερικοί από τους λόγους που θεωρείται ότι μπορεί να οδηγήσουν στον κοινωνικό αποκλεισμό είναι:

• Η έλλειψη βασικών επαγγελματικών δεξιοτήτων και προσόντων εξαιτίας της ανεπαρκούς ένταξης στο εκπαιδευτικό σύστημα.
• Η στέρηση ή η μείωση φυσικών προσόντων.
• Ο εγκλεισμός σε σωφρονιστικά ιδρύματα.
• Η εξάρτηση από ουσίες.
• Ο κοινωνικός στιγματισμός και οι στερεότυπες προκαταλήψεις.
• Η άγνοια των θεσμών και των μέτρων.
• Η έλλειψη απρόσκοπτης επικοινωνίας με το ευρύτερο περιβάλλον.

Έτσι, στα Γραφεία Εργασίας των Ειδικών Κοινωνικών Ομάδων του Ο.Α.Ε.Δ. μπορούν να απευθύνονται:

i. Άτομα με ειδικές ανάγκες.
ii. Αποφυλακισμένα άτομα
iii. Απεξαρτημένα άτομα.
iv. Νεαρά παραβατικά άτομα ή άτομα που βρίσκονται σε κοινωνικό κίνδυνο
v. Άλλες κατά περίπτωση ευπαθείς κοινωνικά ομάδες

Στα Γραφεία Εργασίας των Ειδικών Κοινωνικών Ομάδων παρέχεται:

• Ψυχοκοινωνική στήριξη,
• Συμβουλευτική,
• Επαγγελματική πληροφόρηση και Επαγγελματικός Προσανατολισμός.

Πέρα από τα παραπάνω, υλοποιούνται και προωθούνται προγράμματα που αφορούν τις ευπαθείς κοινωνικά ομάδες και παρέχεται συνεχής στήριξη στα άτομα που εντάσσονται στα ειδικά προγράμματα απασχόλησης. Τα Γραφεία Εργασίας Ειδικών Κοινωνικών Ομάδων λειτουργούν:

1. Στην Αθήνα.
2. Στη Θεσσαλονίκη.
3. Στη Λάρισα.
4. Στο Βόλο.
5. Στην Πάτρα
6. Στο Ηράκλειο.

Ανάλογες υπηρεσίες προσφέρονται και στις δομές που απευθύνονται στο γενικό πληθυσμό της χώρας.

Για την Επαγγελματική Κατάρτιση ο Οργανισμός ενθαρρύνει και προωθεί την ενσωμάτωση των ατόμων με ειδικές ανάγκες , εφ’ όσον το επιτρέπει η αναπηρία τους, στα εκπαιδευτικά προγράμματα Μαθητείας και Συνεχιζόμενης Κατάρτισης, που υλοποιεί ο Οργανισμός για όλο το εργατικό δυναμικό της χώρας. Αυτή είναι μια πολιτική που αποβλέπει στην ομαλή ένταξή τους στο κοινωνικό σύνολο. Για το λόγο αυτό υπάρχει πρόβλεψη, ώστε το 10% των εκπαιδευομένων, που εισάγονται κάθε χρόνο στις Σχολές του Ο.Α.Ε.Δ., να καλύπτεται από Α.Μ.Ε.Α.

Για τα άτομα, που δεν μπορούν να ενταχθούν στα προγράμματα, που απευθύνονται στο γενικό πληθυσμό, λειτουργούν Ειδικές Σχολές για Α.Μ.Ε.Α., με προγράμματα προσαρμοσμένα στις εξελίξεις και τις ανάγκες της Αγοράς Εργασίας, καθώς και στα ειδικά χαρακτηριστικά των καταρτιζομένων.

Ο Ο.Α.Ε.Δ. καταρτίζει κάθε χρόνο περίπου 260 Α.Μ.Ε.Α. σε εξειδικευμένα Κ.Ε.Κ. – Α.Μ.Ε.Α. στις παρακάτω ειδικότητες, ανά Κ. Ε. Κ

Ι. Κ.Ε.Κ. – Α.Μ.Ε.Α. Αθήνας
• Υπάλληλοι Γραφείου με Χρήση Η/Υ,
• Υπάλληλοι Γραφείου με Χρήση Η/Υ, εξ αποστάσεως,
• Ξυλογλυπτική – ξυλουργική,
• Αγγειοπλαστική,
• Δερματοτεχνία

ΙΙ. Κ.Ε.Κ. – Α.Μ.Ε.Α. Λάρισας
• Υπάλληλοι Γραφείου με χρήση Η/Υ
• Κοπτική – Ραπτική.

ΙΙΙ. Κ.Ε.Κ. για Άτομα με Νοητική Υστέρηση, Θεσσαλονίκης.
• Ξυλουργική
• Γεωτεχνική
• Υφαντική – Ταπητουργία
• Κοπτική Ραπτική

Τα προγράμματα κατάρτισης είναι διετούς διάρκειας, 1.800 ωρών, για τις Σχολές Α.Μ.Ε.Α. Αθηνών και Λάρισας και για το Κ.Ε.Κ. Λακκιάς με Άτομα με Νοητική Υστέρηση, τα προγράμματα είναι 4ετούς διάρκειας και άνω.

Ένα μέρος των προγραμμάτων κατάρτισης υλοποιούνται με τη συνδρομή του Ευρωπαϊκού Κοινοτικού Ταμείου μέσω των Λειτουργικών Προγραμμάτων Καταπολέμησης του Αποκλεισμού από την Αγορά Εργασίας.

Στη χώρα μας έχουμε υλοποιήσει προγράμματα επαγγελματικής εκπαίδευσης εφήβων με νοητική υστέρηση γενικότερα, αλλά και εφήβων με σύνδρομο DOWN, ειδικότερα. H Μαρτινοπούλου μελέτησε την περίπτωση 86 οικογενειών που είχαν ως μέλη τους άτομα με νοητική υστέρηση, αναφορικά με την γνώμη τους για τις υπηρεσίες επαγγελματικής κατάρτισης. Οι οικογένειες αυτές κατοικούσαν στην Αθήνα, τα μέλη τους με νοητική υστέρηση είχαν δείκτη νοημοσύνης, (Δ.Ν.), 50 – 80 και ηλικία 17-27 ετών. Οι γνώμες τους σχετικά με τις προαναφερόμενες υπηρεσίες είχαν την παρακάτω ποσοτική κατάταξη:

• 45,3% Τις θεωρούν ανύπαρκτες
• 34,9% Τις θεωρούν ανεπαρκείς
• 12,8% Επαρκείς
• 7% Δεν έδωσαν χαρακτηρισμό.

Κατά τον Αναστασόπουλο οι παράγοντες που εμποδίζουν την επαγγελματική κατάρτιση των παιδιών είναι:

α. Ο ανεπαρκής υλικοτεχνικός εξοπλισμός
β. Η ελλιπής κατάρτιση των εκπαιδευτικών
γ. Η έλλειψη κοινωνικών δεξιοτήτων.

Θεωρεί πως οι βασικότερες αδυναμίες του συστήματος ειδικής επαγγελματικής αγωγής στην Ελλάδα είναι:

• Η εργαστηριοκεντρική αντίληψη που θεωρεί το εργαστήριο ως μέσο και αυτοσκοπό
• Η απουσία δυναμικής των προγραμμάτων ειδικής αγωγής
• Η έλλειψη νέων ειδικοτήτων στα ιδρύματα της ειδικής αγωγής.

Ο Δημητρόπουλος κατέγραψε και συνέκρινε τις απόψεις τριών ομάδων:

• Το οικογενειακό περιβάλλον, 146 άτομα,
• Ειδικούς που εργάζονται σε κέντρα,126 άτομα
• Εργοδότες, 102 άτομα.

Εξετάστηκαν ξεχωριστά παράγοντες για κάθε ομάδα και συγκριτικά μεταξύ των ομάδων όπως η ικανοποίηση από το επίπεδο της παρεχόμενης Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και από τις ευκαιρίες Επαγγελματικής Αποκατάστασης. Οι σχέσεις μεταξύ οικογένειας και ειδικών, οι προσδοκίες των οικογενειών για την επαγγελματική εξέλιξη των παιδιών τους, οι παράγοντες εργασιακής ικανοποίησης των εργαζομένων σε κέντρα Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Επαγγελματικής Αποκατάστασης, παράγοντες που επηρεάζουν τις αποφάσεις των εργοδοτών για πρόσληψη ατόμων με νοητική υστέρηση. Μεταξύ των συμπερασμάτων, που προτείνονται όμως και για περαιτέρω διερεύνηση, αναφέρεται η συμφωνία των ομάδων:

1. Για το χαμηλό επίπεδο της παρεχόμενης Επαγγελματικής Εκπαίδευσης

2. Για τις λίγες ευκαιρίες Επαγγελματικής Αποκατάστασης

3. Για τις προτεραιότητες ώστε να υπάρχει μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων και θετική στάση στην απασχόληση ατόμων με νοητική υστέρηση.

Επαγγελματικές σχολές λειτουργούν και υπό την εποπτεία του Υπουργείου Γεωργίας. Το Υπουργείο Γεωργίας έχει την ευθύνη δυο τύπων εκπαιδευτικών υπηρεσιών:

I. Σχολικής Επαγγελματικής Γεωργικής Εκπαίδευσης, (Σ.Ε.Γ.Ε).
II. Εξωσχολικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης.

Η ΣΕΓΕ περιλαμβάνει δεκατρία Τεχνικά Επαγγελματικά Εκπαιδευτήρια ενταγμένα στο δίκτυο «Δήμητρα», που απευθύνονται σε άτομα 16 – 23 ετών. Για τη λειτουργία τους συστάθηκε ο Οργανισμός Γεωργικής Εκπαίδευσης – Κατάρτισης και Απασχόλησης με τη μορφή Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου. Στα Εκπαιδευτήρια, που είναι διασπαρμένα σε όλη την επικράτεια και φαίνονται στον ΠΙΝΑΚΑ 21, η φοίτηση είναι διετής καθώς καλύπτει μόνο τον Α΄ κύκλο των ΤΕΕ.

Η Εξωσχολική Επαγγελματική Εκπαίδευση παρέχεται στα Κέντρα Γεωργικής Εκπαίδευσης και στα Πρακτικά Γεωργικά Σχολεία. Το 1998 στα Κέντρα και τα Σχολεία της Εξωσχολικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης εκπαι-δεύτηκαν 23.966 άτομα, από τα οποία 11.000 είχαν ηλικία κάτω των 40 ετών.

ΠΙΝΑΚΑΣ: 21
Τεχνικά Επαγγελματικά Εκπαιδευτήρια ενταγμένα στο δίκτυο «Δήμητρα»

ΤΕΕ: Ορεστιάδας
Ειδικότητα: Τεχνιτών Παραγωγής Ζωοτροφών

ΤΕΕ: Κομοτηνής
Ειδικότητα: Τεχνιτών Μεταποίησης – Τυποποίησης Τοπικών Προϊόντων

ΤΕΕ: Δράμας
Ειδικότητα: Τεχνιτών Φυτών Μεγάλης Καλλιέργειας

ΤΕΕ: Βλάστης Κοζάνης
Ειδικότητα: Τεχνιτών Ζωοτεχνίας

ΤΕΕ: Γαλακτοκομικό Ιωαννίνων
Ειδικότητα: Τεχνιτών Τυροκομίας-Γαλακτοκομίας

ΤΕΕ: Αβερώφειο Λάρισας
Ειδικότητα: Τεχνιτών Αγροτικών Μηχανημάτων και Τεχνιτών Ζωοτεχνικής

ΤΕΕ: Καλαμπάκας
Ειδικότητα: Τεχνιτών Ξυλογλυπτικής – Διακοσμητικής Επίπλου

ΤΕΕ: Καρδίτσας
Ειδικότητα: Τεχνιτών Φυτών Μεγάλης Καλλιέργειας, Τεχνιτών Μεταποίησης Αγροτικών Προϊόντων

ΤΕΕ: Καρπενησίου
Ειδικότητα: Τεχνιτών – Στελέχη Ήπιων Μορφών Αγροτουρισμού

ΤΕΕ: Γεωργικό Νεμέας
Ειδικότητα: Αμπελουργίας – Οινοτεχνίας

ΤΕΕ: Συγγρού Αμαρουσίου
Ειδικότητα: Τεχνιτών Ανθοκηπουρικής και, Τεχνιτών Μελισσοκομίας

ΤΕΕ: Μεσσαράς Κρήτης
Ειδικότητα: Τεχνιτών Θερμοκηπίων

ΤΕΕ: Πλωμαρίου Λέσβου
Ειδικότητα: Τεχνιτών Παραγωγής Προϊόντων Προστατευόμενης Ονομασίας και Προέλευσης και Παραγωγής Ιδιοτυπικών Προϊόντων

7.4.3. Σχολές Τουριστικών Επαγγελμάτων

Στην ευθύνη του Υπουργείου Ανάπτυξης ανήκει η εποπτεία των Σχολών Τουριστικών Επαγγελμάτων. Οι σχολές αυτές στοχεύουν στην επαγγελματική και τεχνική κατάρτιση όσων μπορούν και επιθυμούν να εργαστούν στον τουριστικό τομέα. Το σύστημα των σχολών αυτών αποτελούν ανεξάρτητο ενιαίο Νμικό Πρόσωπο Δημοσίο Δικαίου. Η παρεχόμενη εκπαίδευση προσδιορίζεται σε τρ

1ο. Δευτεροβάθμια Τεχνική – Επαγγελματική Εκπαίδευση,
2ο. Ανώτερη Εκπαίδευση
3ο. Μετεκπαίδευση Εργαζομένων.

Στη περίπτωση των παιδιών με σύνδρομο DOWN ενδιαφέρουν κατά βάση τα δυο πρώτα επίπεδα.

1ο. Δευτεροβάθμια Τεχνική – Επαγγελματική Εκπαίδευση

Στο επίπεδο υπάγονται:

Οι Σχολές Ξενοδοχειακής – Εστιατορικής Τεχνικής, και Μαγειρικής – Ζα-χαροπλαστικής Τέχνης.

Οι σχολές αυτές λειτουργούν ως ΤΕΕ Α΄ κύκλου, αλλά δέχονται και αποφοίτους Λυκείου που επιθυμούν να εξειδικευτούν σε αυτούς τους τομείς. Η εισαγωγή των σπουδαστών γίνεται με εισαγωγικές εξετάσεις που διενεργούνται με την ευθύνη της κεντρικής υπηρεσίας. Μοριοδοτείται ο βαθμός του απολυτηρίου και το πτυχίο ξένης γλώσσας. Λειτουργούν συνολικά οκτώ σχολές στις περιοχές που φαίνονται στον ΠΙΝΑΚΑ 22:

ΠΙΝΑΚΑΣ: 22 Εδρες δευτεροβαθμιων τεχνικων επαγγελματικων σχολων

Ανάβυσσος Αττικής
Ηράκλειο Κρήτης
Θεσσαλονίκ η
Ναύπλιο
Ρόδος
Κέρκυρα
Γαλαξίδι
Αλεξανδρούπολη

• Τμήμα Στελεχών Τουριστικών Γραφείων.

Λειτουργεί ως αδιαβάθμιτο τμήμα μεταλυκειακής εκπαίδευσης. Η εισαγωγή των σπουδαστών γίνεται με εισαγωγικές εξετάσεις που διενεργεί η κεντρική υπηρεσία. Μοριοδοτείται ο βαθμός απολυτηρίου Λυκείου και η επαρκής γνώση δυο τουλάχιστον ξένων γλωσσών. Όριο συμμετοχής στο διαγωνισμό είναι το 22° έτος της ηλικίας. Λειτουργούν τρία τμήματα στις περιοχές που φαίνονται στον ΠΙΝΑΚΑ 23:

ΠΙΝΑΚΑΣ: 23 Εδρες δευτεροβαθμιων τεχνικων επαγγελματικων σχολων Στελεχών Τουριστικών Γραφείων

Ανάβυσσος Αττικής
Ρόδος
Κέρκυρα

2ο. Ανώτερη Εκπαίδευση

Στο επίπεδο αυτό λειτουργούν δυο Ανώτερες Σχολές, η εισαγωγή στις οποίες γίνεται με τις διαδικασίες επιλογής των υποψηφίων για τα ιδρύματα της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης και λειτουργούν:

i. Στη Ρόδο
ii. Στον Άγιο Νικόλαο της Κρήτης.

Στο Υπουργείο Πολιτισμού ανήκει η εποπτεία μιας σειράς κρατικών και ιδιωτικών ιδρυμάτων εκπαίδευσης. Τα αντικείμενα των σχολών αυτών αναφέρονται:

• Στη μουσική,
• Τη δραματική τέχνη,
• Το χορό,
• Τον κινηματογράφο
• Την τηλεόραση.

Παράλληλα λειτουργούν Ανώτερες Σχολές Χορού και Δραματικής Τέχνης. Στην κατεύθυνση της μουσικής εκπαίδευσης, εκτός από τα δημόσια και ιδιωτικά Ωδεία, ανήκουν και τα σχολεία εκμάθησης παραδοσιακής και λαϊκής μουσικής.

Κατά την ακαδημαϊκή περίοδο 1999 – 2000 λειτούργησαν συνολικά 22 ιδιωτικές σχολές Θεάτρου, Κινηματογράφου και Τηλεόρασης.

Στην εποπτεία του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας ανήκουν μια σειρά από Σχολές παραγωγής στελεχών και των τριών όπλων των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας. Παρά το γεγονός ότι η πρόσβαση των Ατόμων με Αναπηρίες δεν επιτρέπεται στις Σχολές αυτές, εντούτοις για καθαρά ερευνητικούς λόγους θ’ αναφερθούμε και σ’ αυτές.

Οι σχολές λοιπόν αυτές, χαρακτηριζόμενες είτε ως ανώτατες είτε ως ανώτερες, ανήκουν στα τρία Όπλα υπαγόμενες στις κατηγορίες της «αρχικής» ή της «συνεχιζόμενης» εκπαίδευσης, που αφορούν τις διάφορες σχολές ενδωϋπηρεσιακής επιμόρφωσης των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων. Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν:

1. Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων
2. Στρατιωτική Σχολή Ιατρική με ειδικότητες: • Ιατρική, • Κτηνιατρική, • Οδοντιατρική, • Φαρμακευτική
3. Στρατιωτικές Σχολές Αξιωματικών Σωμάτων με ειδικότητες, • Οικονομικό ΣΣΑΣ, • Στρατολογικό ΣΣΑΣ
4. Σχολή Αξιωματικών Νοσηλευτικής
5. Σχολή Μονίμων Υπαξιωματικών
6. Σχολή Ικάρων
7. Σχολή Τεχνικών Υπαξιωματικών Αεροπορίας
8. Σχολή Ιπτάμενων Ραδιοναυτίλων Αεροπορίας
9. Σχολή Υπαξιωματικών Διοικητικών Αεροπορίας
10. Σχολή Ναυτικών Δοκίμων
11. Σχολή Μονίμων Υπαξιωματικών Ναυτικού

Η εισαγωγή των σπουδαστών σε όλες αυτές τις σχολές γίνεται με τις ίδιες διαδικασίες επιλογής των άλλων υποψηφίων για τα ιδρύματα της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης.

Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και με το Υπουργείο Δημόσιας Τάξης το οποίο έχει την ευθύνη εκπαιδευτικών ιδρυμάτων που ανήκουν :

• Στην Ελληνική Αστυνομία
• Στο Πυροσβεστικό Σώμα.

Στην ευθύνη της Ελληνικής Αστυνομίας υπάγονται η Αστυνομική Ακαδημία, που περιλαμβάνει τη Σχολή Αξιωματικών και τις Σχολές Αστυφυλάκων . Η πρώτη είναι Ανώτατου επιπέδου και η δεύτερη Ανώτερου. Η εισαγωγή σπουδαστών στις σχολές αυτές γίνεται με τις διαδικασίες επιλογής των υποψηφίων για τα ιδρύματα της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Πέραν αυτών υπάρχουν η Σχολή Εθνικής Ασφάλειας και η Σχολή Μετεκπαίδευσης και Επιμόρφωσης που αποτελούν ενδοϋπηρεσιακής μορφής σχολές.

Η έδρα της Σχολής Αξιωματικών βρίσκεται στην Αθήνα. Τα Τμήματα Δοκίμων της Σχολής Αστυφυλάκων λειτουργούν στις περιοχές που φαίνονται στον ΠΙΝΑΚΑ 24:

ΠΙΝΑΚΑΣ: 24
Σχολες αστυφυλακων

Αμυγδαλέζας
Αμαρουσίου
Ρεθύμνου
Σητείας
Καρδίτσας
Γρεβενών
Ξάνθης
Διδυμοτείχου
Κομοτηνής

Το Πυροσβεστικό Σώμα έχει την ευθύνη της Πυροσβεστικής Ακαδημίας που έχει έδρα την Αθήνα και περιλαμβάνει πέντε Τμήματα:

1. Ανθυποπυραγών (Αξιωματικών)
2. Αρχιπυροσβεστών (Υπαξιωματικών)
3. Πυροσβεστών
4. Επιμόρφωσης και Μετεκπαίδευσης
5. Ξένων Γλωσσών

Τα τρία από τα παραπάνω τμήματα, το Τμήμα Ανθυποπυραγών (Αξιωματικών), το Τμήμα Αρχιπυροσβεστών (Υπαξιωματικών) και το Τμήμα Πυροσβεστών, αποτελούν παραγωγικά τμήματα, ενώ το Τμήμα Επιμόρφωσης και Μετεκπαίδευσης και των Ξένων Γλωσσών, αποτελούν ενδοϋπηρεσιακά επιμορφωτικά τμήματα.

• Το Τμήμα Ανθυποπυραγών θεωρείται Α. Ε. Ι και οι σπουδαστές του εγγράφονται με τις διαδικασίες επιλογής των υποψηφίων για τα ιδρύματα της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης.

• Το Τμήμα Αρχιπυροσβεστών δέχεται αποφοίτους Λυκείου, με εξετάσεις και πτυχιούχους ΑΕΙ χωρίς εξετάσεις.

• Το Τμήμα Πυροσβεστών, ανάλογα με τις εκάστοτε ανάγκες του Σώματος, απευθύνεται σε άτομα που ανήκουν σε ευρύ φάσμα διαφορετικών εκπαιδευτικών επιπέδων, πτυχιούχους ΑΕΙ, ΤΕΙ, αποφοίτους Λυκείου, μουσικούς, επαγγελματίες οδηγούς Γ΄ κατηγορίας και άνω, επαγγελματίες τεχνίτες ειδικότητας αυτοκινήτου, αποφοίτους Μέσων Τεχνικών Σχολών και επαγγελματίες ναυτικούς τεχνικούς.

Ως όριο ηλικίας για τους σπουδαστές ορίζονται η ηλικία των 30 ετών για τους αποφοίτους ΑΕΙ και 26 για τους άλλους.

Στο Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας έχει ανατεθεί όλη η ναυτική εκπαίδευση του εμπορικού ναυτικού της χώρας, που παρέχεται από δημόσια και ιδιωτικά ιδρύματα. Στο πλαίσιό της λειτουργούν οι Ακαδημίες Εμπορικού Ναυτικού, (ΑΕΝ), που απευθύνονται σε αποφοίτους Λυκείου και περιλαμβάνουν:

α. Σχολή Πλοιάρχων (ΣΠ)
β. Σχολή Μηχανικών (ΣΜ).

Κατά την ακαδημαϊκή χρονιά 2000 – 2001 λειτουργούσαν οι παρακάτω δέκα που φαίνονται στον ΠΙΝΑΚΑ 25:

ΠΙΝΑΚΑΣ: 25
Ακαδημίες Εμπορικού Ναυτικού, (ΑΕΝ)

Ασπροπύργου (ΣΠ και ΣΜ)
Ηπείρου (ΣΠ)
Ιονίων Νήσων (ΣΠ)
Σύρου (ΣΠ)
Κύμης (ΣΠ)
Ύδρας (ΣΠ)
Μακεδονίας (ΣΠ και ΣΜ)
Κρήτης (ΣΠ και ΣΜ)
Οινουσσών (ΣΠ)
Χίου (ΣΜ)

Για τις ανάγκες του Λιμενικού Σώματος λειτουργεί η Σχολή Δοκίμων Λιμενοφυλάκων, που υπάγεται στο Λιμενικό Σώμα και απευθύνεται σε αποφοίτους Λυκείου. Η εισαγωγή στη σχολή γίνεται με προκαθορισμένα κριτήρια ανεξάρτητα από τη διαδικασία επιλογής των υποψηφίων για τα Ιδρύματα της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης.

Σήμερα το ΥΠΕΠΘ έχει υιοθετήσει και τις πρακτικές της ανοικτής και εξ αποστάσεως εκπαίδευσης. Τέτοιου είδους εκπαίδευση προσφέρει το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο.

Το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, (ΕΑΠ), με έδρα την Πάτρα, είναι ισότιμο με τα άλλα ΑΕΙ της χώρας. Περιλαμβάνει προγράμματα σπουδών προπτυχιακού και μεταπτυχιακού επιπέδου και λειτουργεί αποκλειστικά στηριζόμενο στην εξ αποστάσεως διδασκαλία. Οι φοιτητές επιλέγονται με κλήρωση αφού ο αριθμός των παρεχόμενων θέσεων είναι συνήθως μικρότερος από τον αριθμό των ενδιαφερομένων.

Κατά τη διάρκεια του ακαδημαϊκού έτους οι φοιτητές μπορούν να παρα-κολουθήσουν κατ΄ ανώτατο όριο τρεις Θεματικές Ενότητες στα Προπτυχιακά Προγράμματα Σπουδών και δυο στα Μεταπτυχιακά Προγράμματα Σπουδών. Για την λήψη των ανάλογων τίτλων σπουδών απαιτούνται:

• Για Πτυχίο: επιτυχής παρακολούθηση και εξέταση σε τουλάχιστον 12 Θεματικές Ενότητες.

Για Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης, (επίπεδο masters), επιτυχής παρακολούθηση και εξέταση σε τουλάχιστον 4 Θεματικές Ενότητες επιπλέον δε συγγραφή επιστημονικής εργασίας.

• Για Διδακτορικό Δίπλωμα, συγγραφή διδακτορικής διατριβής.

Κατά το ακαδημαϊκό έτος 2001 εισήχθησαν και παρακολούθησαν τα διάφορα προγράμματα του Ε ΑΠ οι φοιτητές που φαίνονται στον ΠΙΝΑΚΑ 26.

ΠΙΝΑΚΑΣ: 26
Προγραμματα σπουδων, υποψηφιοι και εισακτεοι φοιτητες στο ελληνικο ανοικτο πανεπιστημιο το 2001

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ
ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ -ΕΙΣΑΚΤΕΟΙ 2001

ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

Εξειδίκευση καθηγητών Αγγλικής
Ν Υποψηφίων: 453
Ν Εισακτέων: 120
% εισακτέων επί υποψηφίων: 26,5

Εξειδίκευση καθηγητών Γαλλικής
Ν Υποψηφίων: 396
Ν Εισακτέων: 120
% εισακτέων επί υποψηφίων: 30,3

Εξειδίκευση καθηγητών Γερμανικής
Ν Υποψηφίων: 194
Ν Εισακτέων: 120
% εισακτέων επί υποψηφίων: 61,9

Σπουδές στην Εκπαίδευση
Ν Υποψηφίων: 7.890
Ν Εισακτέων: 300
% εισακτέων επί υποψηφίων: 3,8

* Ελληνικός Πολιτισμός
Ν Υποψηφίων: 3.810
Ν Εισακτέων: 670
% εισακτέων επί υποψηφίων: 17,6

* Ευρωπαϊκός Πολιτισμός
Ν Υποψηφίων: 2.594
Ν Εισακτέων: 600
% εισακτέων επί υποψηφίων: 23,1

* Ισπανική Γλώσσα και Πολιτισμός
Ν Υποψηφίων: 418
Ν Εισακτέων: 120
% εισακτέων επί υποψηφίων: 28,7

** Ανοικτή και εξ αποστάσεως
Ν Υποψηφίων: 1.038
Ν Εισακτέων: 240
% εισακτέων επί υποψηφίων: 23,1

** Εκπαίδευση ενηλίκων
Ν Υποψηφίων: 775
Ν Εισακτέων: 120
% εισακτέων επί υποψηφίων: 15,5

** Διοίκηση εκπαιδευτικών μονάδων
Ν Υποψηφίων: 1.227
Ν Εισακτέων: 120
% εισακτέων επί υποψηφίων: 9,8

** Εκπαιδευτική έρευνα στην πράξη
Ν Υποψηφίων: 435
Ν Εισακτέων: 60
% εισακτέων επί υποψηφίων: 13,8

** Εξέλιξη του παιδιού στο κοινωνικό
Ν Υποψηφίων: 728
Ν Εισακτέων: 60
% εισακτέων επί υποψηφίων: 8,2

ΣΥΝΟΛΟ
Ν Υποψηφίων: 19.958
Ν Εισακτέων: 2.650
% εισακτέων επί υποψηφίων: 13,3

ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Τραπεζική
Ν Υποψηφίων: 1.881
Ν Εισακτέων: 150
% εισακτέων επί υποψηφίων: 8,0

Διοίκηση μονάδων υγείας
Ν Υποψηφίων: 2.474
Ν Εισακτέων: 150
% εισακτέων επί υποψηφίων: 6,1

Διοίκηση Τουριστικών επιχειρήσεων
Ν Υποψηφίων: 880
Ν Εισακτέων: 150
% εισακτέων επί υποψηφίων: 17,0

* Διοίκηση επιχειρήσεων και
Ν Υποψηφίων: 11.815
Ν Εισακτέων: 720
% εισακτέων επί υποψηφίων: 6,1

ΣΥΝΟΛΟ
Ν Υποψηφίων: 17.050
Ν Εισακτέων: 1.170
% εισακτέων επί υποψηφίων: 6,9

ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διασφάλιση ποιότητας
Ν Υποψηφίων: 3.026
Ν Εισακτέων: 150
% εισακτέων επί υποψηφίων: 5,0

Περιβαλλοντικός σχεδιασμός έργων
Ν Υποψηφίων: 412
Ν Εισακτέων: 150
% εισακτέων επί υποψηφίων: 36,4

Περιβαλλοντικός σχεδιασμός πόλεων
Ν Υποψηφίων: 438
Ν Εισακτέων: 150
% εισακτέων επί υποψηφίων: 34,2

* Πληροφορική
Ν Υποψηφίων: 7.573
Ν Εισακτέων: 720
% εισακτέων επί υποψηφίων: 9,5

* Σπουδές στις φυσικές επιστήμες
Ν Υποψηφίων: 831
Ν Εισακτέων: 510
% εισακτέων επί υποψηφίων: 61,4

ΣΥΝΟΛΟ
Ν Υποψηφίων: 12.280
Ν Εισακτέων: 1.680
% εισακτέων επί υποψηφίων: 13,7

ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ
Ν Υποψηφίων: 22.247
Ν Εισακτέων: 2.160
% εισακτέων επί υποψηφίων: 9,7

ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΩΝ
Ν Υποψηφίων: 27.041
Ν Εισακτέων: 3.340
% εισακτέων επί υποψηφίων: 12,4

ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ
Ν Υποψηφίων: 49.288
Ν Εισακτέων: 5.500
% εισακτέων επί υποψηφίων: 11,2

ΠΗΓΗ: Μονάδα Εσωτερικής Αξιολόγησης ΕΑΠ

Πέραν των Δημόσιων εκπαιδευτικών μονάδων, στη χώρα ιδιωτικοί φορείς έχουν τη δυνατότητα παροχής εκπαιδευτικών υπηρεσιών. Αυτές ανήκουν σε μια ακαθόριστη ζώνη, σε σχέση με το νομικό καθεστώς τους και τον τρόπο λειτουργίας τους. Οι φορείς των υπηρεσιών αυτών έχουν τον τίτλο « Εργαστήρια Ελευθέρων Σπουδών», ενώ μερικά επονομάζονται «Κολέγια» ή «Κέντρα» και προετοιμάζουν σπουδαστές για σπουδές στο εξωτερικό.

Κατά την ισχύουσα νομοθεσία, τα Εργαστήρια Ελευθέρων Σπουδών (ΕΕΣ) μπορούν να λειτουργούν έχοντας ως σκοπό την παροχή μόρφωσης στις τέχνες και σε πρακτικά επαγγέλματα, αλλά δεν προβλέπεται να έχουν άδεια ίδρυσης και λειτουργίας από το ΥΠΕΠΘ ή από άλλο κρατικό φορέα. Απλά δηλώνεται η λειτουργία τους στις οικείες οικονομικές εφορίες. Για το λόγο αυτό δεν επι-τρέπεται να εμφανίζονται ως εκπαιδευτήρια και έχουν την υποχρέωση να ενημερώνουν εγγράφως τους σπουδαστές τους ότι μετά το τέλος της φοίτησής τους δεν αποκτούν κανέναν τίτλο σπουδών.

Τη σχολική χρονιά 1999 – 2000 λειτούργησαν συνολικά στην Ελλάδα οι παρακάτω φορείς ιδιωτικής εκπαίδευσης:

• 137 Εργαστήρια Ελευθέρων Σπουδών
• 32 «Κολέγια».
• 56 Κέντρα προετοιμασίας για σπουδές στο εξωτερικό.