1.12. Άτομα με ειδικές ανάγκες

Στην προσπάθεια να οριστούν οι ειδικές ανάγκες και να αναγνωριστούν τα άτομα που πραγματικά χαρακτηρίζονται από αυτές συναντώνται πολλές δυσκολίες, οι οποίες προκύπτουν από τη σύγχυση που υπάρχει σχετικά με την έννοια των ειδικών αναγκών αλλά και τα κριτήρια με βάση τα οποία θα οριστούν αυτές. Επιπλέον, ο φόβος της στιγματοποίησης και της περιθωριοποίησης των α.μ.ε.α., παρεμποδίζει την αντικειμενική κρίση και την κατάληξη σε ένα ικανοποιητικό ορισμό (Πολυχρονοπούλου-Ζαχαρόγεωργα, 1999).

Ο όρος Άτομα με ειδικές ανάγκες είναι αρκετά ευρύς και περιλαμβάνει όλα τα κοινωνικώς αποκλεισμένα άτομα, δηλαδή τους μετανάστες, τους πρόσφυγες, τις γυναίκες, κ.λπ., καθώς και τα άτομα με αναπηρίες. Άτομο με ειδικές ανάγκες, θεωρημένο μόνο υπό την έννοια της αναπηρίας, θεωρείται ο άνθρωπος που μπορεί να έχει μία ή περισσότερες αναπηρίες, οι οποίες είναι πιθανό να εμποδίζουν την κοινωνική και επαγγελματική του αποκατάσταση. Η αναπηρία μπορεί να είναι σωματική (τύφλωση, κώφωση, παραπληγία, κ.λπ.), διανοητική (νοητική καθυστέρηση, δυσκολίες μάθησης, κ.λπ.) ή συναισθηματική (χρήση ουσιών, αλκοολισμός, κ.λπ.). Το άτομο αυτό, θα διαφέρει από ένα φυσιολογικό (σωματικά, ψυχολογικά, νευρολογικά) άτομο, γεγονός που συχνά οδηγεί το πρώτο σε αισθήματα ανεπάρκειας και κατωτερότητας (Σιδηροπούλου-Δημακάκου, 1998, σσ. 18-19).

Ένας άλλος ορισμός μας λέει ότι άτομο με ειδικές ανάγκες είναι το άτομο το οποίο δεν είναι σε θέση να συμμετέχει σε όλες τις δραστηριότητες και να απολαμβάνει όλων των αγαθών που προσφέρει στα υπόλοιπα μέλη της η κοινωνία στην οποία ζει, εξαιτίας της κατάστασης κάποιου ή κάποιων από τα ψυχοσωματικά ή κοινωνικά χαρακτηριστικά του (Δημητρόπουλος, 1995, σ. 27).