ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

6.1 Περιγραφική στατιστική

6.1.1 Επιδόσεις ανά ομάδα (τυφλοί-βλέποντες) στην πρώτη δοκιμασία

Όσον αφορά στο πρώτο διερευνητικό ερώτημα, σχετικά με το είδος της προοπτικής που υιοθετείται στις λεκτικές περιγραφές των ατόμων, από την ανάλυση προέκυψε ότι το 80% των ατόμων με πρόβλημα όρασης χρησιμοποίησε την προοπτική της διαδρομής στην παραγωγή των λεκτικών περιγραφών που έκανε για την γειτονιά του, αναδεικνύοντας μια σταθερή προτίμηση για τα άτομα που ανήκουν σε αυτήν την ομάδα στην χρησιμοποίηση της προοπτικής της διαδρομής. Αντίθετα τα άτομα με τυπική όραση δεν έδειξαν συγκεκριμένη προτίμηση σε ένα είδος προοπτικής αφού χρησιμοποίησαν όλων των ειδών τις προοπτικές στις λεκτικές περιγραφές τους.

Όσον αφορά το δεύτερο ερώτημα, παρόλο που οι κατηγορίες που προέκυψαν σχηματίστηκαν βάσει των περιγραφών όλων των ατόμων και των δύο ομάδων, βρέθηκε ότι κάποιες πληροφορίες που εντάσσονται σε μια συγκεκριμένη κατηγορία αναφέρονταν συχνότερα στις περιγραφές των ατόμων με πρόβλημα όρασης σε σύγκριση με τις περιγραφές των βλεπόντων. Συγκεκριμένα, τα άτομα με πρόβλημα όρασης ανέφεραν περισσότερες πληροφορίες για καταστήματα όπου εξυπηρετούν τις καθημερινές τους ανάγκες αλλά και για εμπόδια που συναντούν στον χώρο. Ακόμη, οι περιγραφές τους είναι πιο αναλυτικές όσον αφορά τα σταθερά χαρακτηριστικά που δομούν έναν αστικό χώρο, όπως οι διασταυρώσεις και οι συμβολές οδών, το είδος και η ονομασία των δρόμων και τα πεζοδρόμια.

6.1.2 Επιδόσεις ανά ομάδα (τυφλοί-βλέποντες) στη δεύτερη δοκιμασία

Τα άτομα με τυπική όραση προέβησαν σε μια καλή αλλά όχι άριστη αναπαράσταση του χάρτη της λεκτικής περιγραφής. Συγκεκριμένα, ο μέσος όρος των επιδόσεων τους στο συνολικό σκορ των μετρήσεων είναι 29.07 ενώ μια άριστη επίδοση θα συγκέντρωνε συνολικό σκορ 39. Από τις επιμέρους μετρήσεις φαίνεται ότι ο χαμηλότερος μέσος όρος των επιδόσεων σημειώθηκε στην τοποθέτηση των σωστών αποστάσεων, όπου τα άτομα αυτά συγκέντρωσαν σκορ 6.20 ενώ μια άριστη επίδοση θα συγκέντρωνε σκορ 11. Περίπου ίση δυσκολία είχαν στην τοποθέτηση των ορόσημων στη σωστή θέση σε σχέση με τη σειρά που παρουσιάζονται τα ορόσημα και σε σχέση με τη θέση τους αριστερά/δεξιά από το δρόμο, αφού τα σκορ των μέσων όρων που συγκέντρωσαν είναι 6.33 και 4.40 αντιστοίχως. Ακόμη, η μέγιστη τιμή για κάθε μέτρηση ταυτίζεται με την απόλυτη επίδοση που θα μπορούσε να έχει κάποιο υποκείμενο, γεγονός που σημαίνει ότι έστω κι ένα άτομο μπόρεσε να αναπαραστήσει με ακρίβεια τα στοιχεία του χάρτη.

Τα άτομα με τύφλωση είχαν εξίσου καλή αναπαράσταση του χάρτη με ελαφρώς χαμηλότερη επίδοση από τα άτομα με τυπική όραση, όπως φαίνεται από το μέσο όρο στο συνολικό σκορ που συγκέντρωσαν. Συγκεκριμένα, ο μέσος όρος του συνολικού σκορ που σημείωσαν ήταν 27.33. Όπως και τα άτομα με τυπική όραση, έτσι και τα άτομα με τύφλωση δυσκολεύτηκαν περισσότερο στην αναπαράσταση των αποστάσεων, με την τοποθέτηση των ορόσημων στη σωστή θέση σε σχέση με τη σειρά που παρουσιάζονται τα ορόσημα και σε σχέση με τη θέση τους αριστερά/δεξιά από το δρόμο, να ακολουθούν. Τα σκορ που συγκέντρωσαν στις μετρήσεις αυτές είναι 6.47, 6 και 3.73 αντιστοίχως. Ακόμη, συγκέντρωσαν την απόλυτη επίδοση στις επιμέρους μετρήσεις όπως φαίνεται από τη μέγιστη τιμή σε κάθε μέτρηση αλλά στην ομάδα αυτή υπήρξε και μηδενικό σκορ όπως φαίνεται από την ελάχιστη τιμή στη μέτρηση που αφορούσε τη σωστή τοποθέτηση των ορόσημων αριστερά ή δεξιά του δρόμου. Αυτό σημαίνει ότι τουλάχιστον ένα υποκείμενο δεν κατόρθωσε να τοποθετήσει έστω κι ένα ορόσημο σε σωστή θέση σε σχέση με το δρόμο.

6.1.3 Επιδόσεις ανά ομάδα με βάση τις φορές που άκουσαν την περιγραφή

Τα περισσότερα άτομα και των δύο ομάδων άκουσαν την λεκτική περιγραφή τρεις φορές. Τρία άτομα με πρόβλημα όρασης και 2 άτομα με τυπική όραση άκουσαν την περιγραφή 2 φορές. Τέσσερις φορές άκουσαν την περιγραφή τρία άτομα με πρόβλημα όρασης ενώ μόνο 1 από τα άτομα με τυπική όραση. Τέλος, πέντε φορές άκουσαν την περιγραφή ένα άτομο από την κάθε ομάδα.

Όσον αφορά στις επιδόσεις της κάθε ομάδας σε σχέση με τις φορές που άκουσαν την λεκτική περιγραφή βρέθηκαν τα εξής: Τα άτομα που άκουσαν την περιγραφή πέντε φορές και στις δύο ομάδες τα πήγαν εξίσου καλά συγκεντρώνοντας 38 βαθμούς μέσο όρο στο συνολικό σκορ για τους βλέποντες και 37 βαθμούς στο συνολικό σκορ για τα άτομα με πρόβλημα όρασης. Μεγάλη διαφορά παρατηρήθηκε μεταξύ των δυο ομάδων στα άτομα που άκουσαν την περιγραφή τέσσερις φορές. Συγκεκριμένα τα άτομα με πρόβλημα όρασης είχαν καλύτερο μέσο όρο στο συνολικό σκορ από τα άτομα με τυπική όραση κατά 15 βαθμούς. Ωστόσο, η διαφορά αυτή αντιστράφηκε στα άτομα που άκουσαν την περιγραφή τρεις φορές. Σε αυτή την περίπτωση οι βλέποντες είχαν καλύτερο μέσο όρο στο συνολικό τους σκορ, 29.55 έναντι του 23.5 των ατόμων με πρόβλημα όρασης. Στα άτομα που άκουσαν την περιγραφή 2 φορές δε βρέθηκαν μεγάλες διαφορές μεταξύ των δύο ομάδων. Ειδικότερα, τα άτομα με πρόβλημα όρασης συγκέντρωσαν ελαφρώς καλύτερο μέσο όρο στο συνολικό τους σκορ, συγκεντρώνοντας 26.67 έναντι 26.50 των βλεπόντων.

6.1.4 Επιδόσεις ανά φύλο στην κάθε ομάδα

Οι άνδρες με τυπική όραση είχαν καλύτερο μέσο όρο στο συνολικό σκορ τους αλλά και σε κάθε επιμέρους μέτρηση από τους άνδρες με πρόβλημα όρασης. Η διαφορά αυτή ανέρχεται στις 6.32 μονάδες. Οι άνδρες με τυπική όραση είχαν καλύτερη επίδοση στη μέτρηση που αφορούσε τις στροφές. Αντίθετα, οι άνδρες με πρόβλημα όρασης είχαν καλύτερη επίδοση στη μέτρηση που αφορούσε τον αριθμό των πληροφοριών. Ωστόσο, οι άνδρες και των δυο ομάδων είχαν τη χειρότερη επίδοση στη μέτρηση που αφορούσε τις αποστάσεις.

Ενώ οι άνδρες με τυπική όραση τα πήγαν καλύτερα σε σύγκριση με τους άνδρες με πρόβλημα όρασης, το αντίστροφο παρατηρήθηκε στις γυναίκες. Συγκεκριμένα, οι γυναίκες με πρόβλημα όρασης είχαν καλύτερο μέσο όρο στο συνολικό σκορ τους αλλά και στις επιμέρους μετρήσεις από τις γυναίκες με τυπική όραση. Η διαφορά στο μέσο όρο του συνολικού σκορ ανέρχεται στις 4.86 μονάδες και είναι ελαφρώς μικρότερη από τη διαφορά που παρατηρήθηκε στους άνδρες. Ωστόσο, στις γυναίκες παρατηρήθηκε το ίδιο μοτίβο απαντήσεων όσον αφορά στους μέσους όρους στις επιμέρους μετρήσεις. Οι γυναίκες και των δύο ομάδων, δηλαδή, είχαν καλύτερη επίδοση στη μέτρηση που αφορούσε τις στροφές ενώ χαμηλότερη επίδοση στη μέτρηση που αφορούσε τις αποστάσεις. Από την παρατήρηση της μέγιστης τιμής σε κάθε επιμέρους μέτρηση φαίνεται ότι υπήρχε έστω και μια γυναίκα με πρόβλημα όρασης η οποία είχε αναπαραστήσει τον χάρτη χωρίς κανένα λάθος.

6.1.5 Επιδόσεις ανά μορφωτικό επίπεδο στην κάθε ομάδα

Τα άτομα με πρόβλημα όρασης, τα οποία είναι απόφοιτοι τριτοβάθμιας εκπαίδευσης συγκέντρωσαν χειρότερο μέσο όρο στο συνολικό τους σκορ από τους βλέποντες απόφοιτους τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Η διαφορά αυτή είναι της τάξης των 3.87 μονάδων. Το αντίστροφο παρατηρήθηκε στους αποφοίτους λυκείου. Τα άτομα με πρόβλημα όρασης που είναι απόφοιτοι λυκείου είχαν καλύτερο μέσο όρο επίδοσης στο συνολικό σκορ από τους βλέποντες απόφοιτους λυκείου. Η διαφορά αυτή ήταν στις 4.33 μονάδες. Δεν παρατηρήθηκε μεγάλη διαφορά στους φοιτητές της κάθε ομάδας. Συγκεκριμένα, οι φοιτητές με πρόβλημα όρασης είχαν μέσο όρο στο συνολικό σκορ 30.33 ενώ οι βλέποντες φοιτητές είχαν μέσο όρο στο συνολικό σκορ 30.50.

6.1.6 Επιδόσεις των ατόμων με πρόβλημα όρασης ανά ηλικία απώλειας της όρασης

Τα εκ γενετής τυφλά άτομα συγκέντρωσαν καλύτερο μέσο όρο στο συνολικό τους σκορ καθώς, επίσης, καλύτερο σκορ σε κάθε επιμέρους μέτρηση από τα άτομα που τυφλώθηκαν πολύ αργότερα στη ζωή τους. Τα άτομα των δύο παραπάνω ομάδων έκαναν τα περισσότερα λάθη στις αποστάσεις, συγκεντρώνοντας το χειρότερο μέσο όρο σε αυτή τη μέτρηση έχοντας μέσο όρο 7.20 οι πρώτοι και 6.10 οι δεύτεροι. Μια άριστη επίδοση σε αυτήν τη μέτρηση θα συγκέντρωνε σκορ 11. Ακόμη, ο καλύτερος μέσος όρος που συγκέντρωσαν τα άτομα που έχασαν την όραση αργότερα στη ζωή τους αφορούσε τον αριθμό των πληροφοριών που συμπεριέλαβαν στο χάρτη τους, συγκεντρώνοντας μέσο όρο 6.50 ενώ μια άριστη επίδοση θα συγκέντρωνε 8. Για τα άτομα που έχασαν εκ γενετής την όραση τους ο καλύτερος μέσος όρος αφορούσε την μέτρηση για τον αριθμό των σωστών στροφών στο χάρτη που δημιούργησαν, συγκεντρώνοντας μέσο όρο 5.20 ενώ μια άριστη επίδοση θα συγκέντρωνε 6.

6.1.7 Επιδόσεις των ατόμων με πρόβλημα όρασης σε σχέση με την ικανότητα αυτόνομης μετακίνησης

Τα άτομα που δήλωσαν ότι μετακινούνται στο χώρο μόνα τους είχαν χειρότερο μέσο όρο στο συνολικό σκορ αλλά και σε κάθε επιμέρους μέτρηση από τα άτομα που δήλωσαν ότι μετακινούνται ορισμένες φορές μόνα τους και ορισμένες φορές με τη βοήθεια συνοδού. Συγκεκριμένα, οι πρώτοι συγκέντρωσαν μέσο όρο στο συνολικό σκορ 26.50 ενώ οι δεύτεροι 28.29.

Τα άτομα τα οποία ανέφεραν ότι πάντα κινούνται μόνα τους αλλά και τα άτομα τα οποία ανέφερε ένα τρίτο άτομο ότι κινούνται πάντα μόνα τους συγκέντρωσαν καλύτερο μέσο όρο στο συνολικό σκορ. Ακόμη, τα άτομα τα οποία ανέφεραν ότι κινούνται τις περισσότερες φορές μόνα τους συγκέντρωσαν μέσο όρο στο συνολικό τους σκορ 28 ενώ τα άτομα, τα οποία αξιολόγησε ένα τρίτο άτομο ότι τις περισσότερες φορές μετακινούνται μόνα τους είχαν χειρότερο μέσο όρο στο συνολικό σκορ, συγκεντρώνοντας 20.75 μονάδες. Το αντίστροφο παρατηρήθηκε στα άτομα που τα ίδια ανέφεραν ότι μετακινούνται μερικές φορές μόνα τους, αφού συγκέντρωσαν μέσο όρο στο συνολικό σκορ 22, ενώ τα άτομα που ένα τρίτο άτομο ανέφερε ότι μετακινούνται μερικές φορές μόνα τους συγκέντρωσαν μέσο όρο στο συνολικό σκορ 30.50.

6.2 Έλεγχος στατιστικά σημαντικών διαφορών (εφαρμογή t-test)

6.2.1 Διαφορές μεταξύ των δύο ομάδων

Για να διαπιστωθεί αν υπάρχει στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των επιδόσεων των ατόμων που ανήκαν, είτε στην ομάδα των ατόμων με τυπική όραση, είτε στην ομάδα των ατόμων με πρόβλημα όρασης εφαρμόστηκε έλεγχος t-test των μέσων τιμών για ανεξάρτητα δείγματα.
Από τον έλεγχο που έγινε για την πρώτη δοκιμασία βρέθηκε ότι ανάμεσα στους τυφλούς και στους βλέποντες υπάρχουν στατιστικά σημαντικές διαφορές όσον αφορά στις πληροφορίες που σχετίζονται με τις καθημερινές τους ανάγκες (t= 2.642, df= 28, p< .05) και όσον αφορά στις πληροφορίες που σχετίζονται με τα σταθερά χαρακτηριστικά δόμησης του αστικού χώρου (t= 3.884, df= 28, p< .05) (βλ. πίνακα 33 στο παράρτημα Β). Τα άτομα με πρόβλημα όρασης, αναφέρουν περισσότερες πληροφορίες, οι οποίες αφορούν καταστήματα και χώρους όπου εξυπηρετούν τις καθημερινές τους ανάγκες, από τα άτομα με τυπική όραση. Ακόμη, τα άτομα με πρόβλημα όρασης αναφέρουν περισσότερες πληροφορίες, οι οποίες αφορούν τα σταθερά χαρακτηριστικά που δομούν έναν αστικό χώρο, όπως οι διασταυρώσεις και οι συμβολές οδών, το είδος και η ονομασία των δρόμων ή τα πεζοδρόμια από τα άτομα με τυπική όραση. Στη δεύτερη δοκιμασία, η σύγκριση των μέσων όρων των δύο ομάδων ως προς τις επιμέρους μετρήσεις και το συνολικό σκορ που συγκέντρωσαν για το χάρτη που κατασκεύασαν δεν ανέδειξε διαφορές με στατιστική σημαντικότητα. Με άλλα λόγια, ανάμεσα στους τυφλούς και στους βλέποντες δεν υπάρχουν στατιστικά σημαντικές διαφορές όσον αφορά τους γνωστικούς χάρτες που δημιούργησαν για μια περιοχή που τους περιγράφηκε λεκτικά. Τα σκορ τα οποία συγκρίθηκαν προέκυψαν από τη βαθμολόγηση του χάρτη που κατασκεύασαν τα άτομα της κάθε ομάδας και αφορούν τον αριθμό των πληροφοριών, τη σωστή ακολουθία αυτών των πληροφοριών, τις σωστές στροφές και τις σωστές αποστάσεις καθώς και τη σωστή τοποθέτηση των πληροφοριών δεξιά/αριστερά από το δρόμο που συμπεριέλαβαν στο χάρτη τους καθώς και το συνολικό σκορ που συγκέντρωσαν. Ακόμη, η σύγκριση των μέσων όρων των σκορ των δύο ομάδων ως προς τον αριθμό των επαναλήψεων της λεκτική περιγραφής δεν ανέδειξε διαφορά με στατιστική σημαντικότητα.
6.2.2 Διαφορές εντός των δυο ομάδων

6.2.2.1 Διαφορές εντός της ομάδας των ατόμων με πρόβλημα όρασης

Εντός της ομάδας των ατόμων με πρόβλημα όρασης εφαρμόστηκε t-test για να ελεγχθούν οι στατιστικά σημαντικές διαφορές στις επιδόσεις τους βάσει των μεταβλητών φύλο, ηλικία απώλειας της όρασης. Η μεταβλητή φύλο φάνηκε να επηρεάζει την επίδοση στις επιμέρους μετρήσεις και το συνολικό σκορ που συγκέντρωσαν τα άτομα με πρόβλημα όρασης ενώ κάτι τέτοιο δε φάνηκε για τη μεταβλητή ηλικία απώλειας της όρασης.

Συγκεκριμένα, ανάμεσα στις γυναίκες (Ν=6) και στους άνδρες (Ν=9) με πρόβλημα όρασης υπάρχει στατιστικά σημαντική διαφορά όσον αφορά στο συνολικό σκορ που συγκέντρωσαν από τη βαθμολόγηση του χάρτη που κατασκεύασαν (t= – 2.838, df= 13, p< .05). Όπως φαίνεται από τους μέσους όρους, οι γυναίκες είχαν καλύτερο συνολικό σκορ συγκεντρώνοντας 33 βαθμούς ενώ οι άνδρες είχαν συνολικό σκορ 23.56 βαθμούς. Δεδομένου ότι το συνολικό σκορ προκύπτει από το άθροισμα των επιμέρους μετρήσεων που έγιναν είναι λογικό να υποθέσει κανείς ότι προέκυψαν στατιστικά σημαντικές διαφορές και στις επιμέρους μετρήσεις. Πράγματι, υπήρχε στατιστικά σημαντική διαφορά ανάμεσα στις γυναίκες και στους άνδρες με πρόβλημα όρασης όσον αφορά στην πρώτη μέτρηση που αφορούσε τον αριθμό των πληροφοριών που συμπεριέλαβαν στο χάρτη (t= -2.615, df= 13, p< .05) και την πέμπτη μέτρηση που αφορούσε την τοποθέτηση των πληροφοριών στη σωστή θέση δεξιά ή αριστερά από το δρόμο (t= -2.445, df= 13, p< .05). Οι γυναίκες, δηλαδή, είχαν καλύτερο μέσο όρο από τους άνδρες με πρόβλημα όρασης σε αυτές τις μετρήσεις. Ακόμη προέκυψε μια τάση στατιστικά σημαντικής διαφοράς όσον αφορά την τέταρτη μέτρηση που αφορά την σωστή τοποθέτηση των αποστάσεων (t= -2.119, df =13, p= .054). Οι γυναίκες και σε αυτήν την μέτρηση είχαν καλύτερο μέσο όρο από τους άνδρες συγκεντρώνοντας σκορ 8.33 έναντι του 5.22 των ανδρών. Στη συνέχεια, χωρίστηκε η ομάδα των ατόμων με πρόβλημα όρασης σε δύο ομάδες με κριτήριο την ηλικία απώλειας της όρασης. Με αυτό τον τρόπο προέκυψε η ομάδα των ατόμων που έχασαν την όραση τους νωρίς στη ζωή τους (από την γέννηση μέχρι 2 μηνών ζωής) και η ομάδα των ατόμων που έχασαν την όραση τους αργότερα στη ζωή τους. Ο έλεγχος με t-test των μέσων όρων των επιδόσεων τους δεν ανέδειξε στατιστικά σημαντική διαφορά. Ανάμεσα στα άτομα δηλαδή που έχασαν την όραση νωρίς στη ζωή τους και στα άτομα που έχασαν την όραση τους αργότερα δεν υπήρχε στατιστική σημαντική διαφορά όσον αφορά στις επιμέρους μετρήσεις και το συνολικό σκορ που συγκέντρωσαν από τη βαθμολόγηση του χάρτη που κατασκεύασαν.
6.2.2.2 Διαφορές εντός της ομάδας των ατόμων με τυπική όραση

Στην ομάδα των ατόμων με τυπική όραση έγινε έλεγχος μέσων τιμών t-test των επιδόσεων τους βάσει της μεταβλητής φύλου. Ωστόσο, σε αντίθεση με την ομάδα των ατόμων με πρόβλημα όρασης, στην ομάδα των ατόμων με τυπική όραση δε βρέθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά ανάμεσα στους άνδρες και τις γυναίκες όσον αφορά τα σκορ που συγκέντρωσαν για την κατασκευή του χάρτη.

6.3 Συσχετίσεις των επιδόσεων

6.3.1 Συσχετίσεις των επιδόσεων του δείγματος των ατόμων με πρόβλημα όρασης στις επιμέρους μετρήσεις του χάρτη που κατασκεύασαν

Για να υπολογιστούν οι συσχετίσεις των επιδόσεων στις επιμέρους μετρήσεις χρησιμοποιήθηκε ο συντελεστής συσχέτισης r του Pearson. Η ανάλυση έδειξε ότι:

Α) υπάρχει υψηλή θετική συσχέτιση μεταξύ της επίδοσης στην πρώτη μέτρηση, που αφορούσε τον αριθμό των πληροφοριών που συμπεριέλαβαν τα άτομα στον χάρτη που κατασκεύασαν και:

1) της επίδοσης στη δεύτερη μέτρηση (r= .832, p< .01), η οποία αφορούσε τη σωστή αναπαράσταση της ακολουθίας των πληροφοριών
2) της επίδοσης στην πέμπτη μέτρηση (r= .901, p< .01), η οποία αφορούσε τη σωστή τοποθέτηση των πληροφοριών δεξιά/αριστερά από το δρόμο που συμπεριέλαβαν στο χάρτη τους. Όσο πιο πολλές πληροφορίες συμπεριέλαβαν τα υποκείμενα στην αναπαράσταση του χάρτη τόσο πιο σωστή αναπαράσταση έκαναν για την ακολουθία των πληροφοριών και τη θέση των πληροφοριών αυτών σε σχέση με το δρόμο. Β) υπάρχει υψηλή θετική συσχέτιση μεταξύ της επίδοσης στη δεύτερη μέτρηση, η οποία αφορούσε τη σωστή αναπαράσταση της ακολουθίας των πληροφοριών, και: 1) της επίδοσης στην τέταρτη μέτρηση (r= .705, p< .01), η οποία αφορούσε τη σωστή αναπαράσταση των αποστάσεων στο χάρτη
2) της επίδοσης στην πέμπτη μέτρηση (r= .819, p< .01), η οποία αφορούσε τη σωστή τοποθέτηση των πληροφοριών δεξιά/αριστερά από το δρόμο. Όσο πιο σωστά τοποθέτησαν τις πληροφορίες όσον αφορά τη σειρά τους στη διαδρομή τόσο πιο σωστή ήταν η αναπαράσταση των αποστάσεων της διαδρομής και της θέσης των πληροφοριών αριστερά ή δεξιά από το δρόμο. Γ) υπάρχει υψηλή θετική συσχέτιση μεταξύ της επίδοσης στην τρίτη μέτρηση, η οποία αφορούσε τη σωστή αναπαράσταση των στροφών στο χάρτη και: 1) της επίδοσης στην τέταρτη μέτρηση (r= .657, p< .01), η οποία αφορούσε τη σωστή αναπαράσταση των αποστάσεων στο χάρτη.
Όσο πιο σωστά αναπαρασταθήκαν οι στροφές στο χάρτη τόσο πιο σωστά τοποθετήθηκαν και οι αποστάσεις των διαδρομών του χάρτη.
Δ) υπάρχει υψηλή θετική συσχέτιση μεταξύ της επίδοσης στην τέταρτη μέτρηση, και
1) της επίδοσης στην πέμπτη μέτρηση (r= .903, p< .01)
2) Όσο πιο σωστά τοποθετήθηκαν οι αποστάσεις στο χάρτη τόσο πιο σωστά τοποθετήθηκαν οι πληροφορίες σε σχέση με το δρόμο.

Ακόμη, η ανάλυση έδειξε ότι υπάρχει μέτρια προς υψηλή θετική συσχέτιση μεταξύ της επίδοσης στην πρώτη μέτρηση και της επίδοσης στην τέταρτη μέτρηση (r=.517, p <0.05). Επίσης, βρέθηκε μέτρια θετική συσχέτιση χωρίς όμως να υπάρχει στατιστική σημαντικότητα μεταξύ της επίδοσης στην τρίτη μέτρηση και: 1) της επίδοσης στην πρώτη μέτρηση (r=.370, p=. 175), 2) της επίδοσης στη δεύτερη μέτρηση (r=.463, p=.082), και 3) της επίδοσης στην πέμπτη μέτρηση (r=.314, p=.254). Τέλος, όπως είναι αναμενόμενο βρέθηκε υψηλή θετική συσχέτιση ανάμεσα στο συνολικό σκορ και σε κάθε επιμέρους μέτρηση.
6.3.2 Συσχετίσεις των επιδόσεων του δείγματος των ατόμων με τυπική όραση στις επιμέρους μετρήσεις του χάρτη που κατασκεύασαν

Για να υπολογιστούν οι συσχετίσεις των επιδόσεων στις επιμέρους μετρήσεις χρησιμοποιήθηκε πάλι ο συντελεστής συσχέτισης r του Pearson. Η ανάλυση έδειξε ότι υπάρχει υψηλή θετική συσχέτιση μεταξύ της επίδοσης στη δεύτερη μέτρηση, και:

1) της επίδοσης στην τέταρτη μέτρηση (r= .694, p< .01)
2) της επίδοσης στην πέμπτη μέτρηση (r= .737, p< .01) Όσο πιο πολλές πληροφορίες συμπεριέλαβαν στο χάρτη τους στη σωστή σειρά, τόσο πιο σωστή αναπαράσταση έκαναν όσον αφορά την θέση των πληροφοριών σε σχέση με τον δρόμο και τις αποστάσεις των διαδρομών. Ακόμη, η ανάλυση έδειξε ότι υπάρχει μια μέτρια προς υψηλή θετική, κοντά στη στατιστική σημαντικότητα, συσχέτιση, μεταξύ της επίδοσης στη τέταρτη και της επίδοσης στην πέμπτη μέτρηση (r= .509, p= .053). Όσο πιο σωστή ήταν η αναπαράσταση των αποστάσεων των διαδρομών τόσο πιο σωστή ήταν η αναπαράσταση της θέσης των πληροφοριών σε σχέση με το δρόμο. Επίσης, βρέθηκε μέτρια θετική συσχέτιση χωρίς όμως να υπάρχει στατιστική σημαντικότητα μεταξύ της επίδοσης στην πρώτη μέτρηση και: 1) της επίδοσης στη δεύτερη μέτρηση (r= .431, ρ= .108), 2) της επίδοσης στην τέταρτη μέτρηση (r= .431, p= .109), 3) της επίδοσης στην πέμπτη μέτρηση (r= .497, p= .059).
6.3.3 Συσχετίσεις των επιδόσεων του δείγματος των ατόμων με πρόβλημα όρασης στις επιμέρους μετρήσεις με τα ατομικά τους χαρακτηριστικά

Στη συνέχεια υπολογίστηκε ο συντελεστής συσχέτισης r του Pearson προκειμένου να διαφανούν οι συσχετίσεις των επιμέρους μετρήσεων με τις μεταβλητές ηλικία, ηλικία απώλειας της όρασης, ικανότητα αυτόνομης μετακίνησης, συχνότητα αυτόνομης κίνησης, όπως τα ίδια τα άτομα ανέφεραν, συχνότητα αυτόνομης κίνησης, όπως ένα τρίτο άτομο την ανέφερε, μορφωτικό επίπεδο και αριθμός των επαναλήψεων της λεκτικής περιγραφής.

Από την ανάλυση προέκυψε στατιστικά σημαντική συσχέτιση μόνο ανάμεσα στην επίδοση στην τρίτη μέτρηση και τον αριθμό των επαναλήψεων της λεκτικής περιγραφής (r= .658, p< .01). Όσες πιο πολλές φορές άκουσαν την λεκτική περιγραφή τα άτομα αυτής της ομάδας, τόσο καλύτερο ήταν το σκορ που συγκέντρωσαν για την μέτρηση που αφορούσε την σωστή αναπαράσταση των στροφών στο χάρτη που κατασκεύασαν. Ακόμη, βρέθηκε μέτρια προς υψηλή θετική, κοντά στη στατιστική σημαντικότητα, συσχέτιση ανάμεσα στην ηλικία και την τέταρτη μέτρηση (r=.506, p=.054). Όσο πιο μεγάλοι σε ηλικία δηλαδή ήταν οι συμμετέχοντες αυτής της ομάδας τόσο καλύτερο ήταν το σκορ που συγκέντρωσαν για την μέτρηση που αφορούσε την σωστή αναπαράσταση των αποστάσεων στο χάρτη που κατασκεύασαν. Επίσης, βρέθηκε μέτρια θετική συσχέτιση, χωρίς να υπάρχει στατιστική σημαντικότητα, ανάμεσα στην συχνότητα της αυτόνομη κίνησης όπως τα ίδια τα άτομα την αναφέρουν και την επίδοση στη δεύτερη μέτρηση (r=.480, p=.070) αλλά και ανάμεσα στην συχνότητα της αυτόνομη κίνησης όπως ένα τρίτο άτομο την αναφέρει και την επίδοση στην τέταρτη μέτρηση (r=.300, p=.277). Όσο πιο συχνά βαθμολογήθηκε ότι μετακινείται το άτομο μόνο του τόσο καλύτερο ήταν το σκορ που συγκέντρωσε για την μέτρηση που αφορούσε την σωστή αναπαράσταση της ακολουθίας των πληροφοριών και των αποστάσεων στο χάρτη που κατασκεύασε. Τέλος, βρέθηκε μέτρια θετική συσχέτιση, χωρίς να υπάρχει στατιστική σημαντικότητα, ανάμεσα στον αριθμό των επαναλήψεων της λεκτικής περιγραφής και: 1) την πρώτη μέτρηση (r= .390, p= .151), 2) τη δεύτερη μέτρηση (r= .410, p= .129), 3) τη τέταρτη μέτρηση (r= .387, p= .154), και 4) το συνολικό σκορ (r= .490, p= .63).
6.3.4 Συσχετίσεις των επιδόσεων του δείγματος των ατόμων με τυπική όραση στις επιμέρους μετρήσεις με τα ατομικά τους χαρακτηριστικά

Για τα άτομα αυτής της ομάδας υπολογίστηκε ο συντελεστής συσχέτισης r του Pearson για να φανεί η συσχέτιση των επιμέρους μετρήσεων και των μεταβλητών ηλικία, μορφωτικό επίπεδο και αριθμός επαναλήψεων της λεκτικής περιγραφής. Από την ανάλυση αυτή, ωστόσο, δεν προέκυψαν συσχετίσεις με στατιστική σημαντικότητα. Αξίζει, ωστόσο, να σημειωθεί ότι βρέθηκε μέτρια αρνητική συσχέτιση της επίδοσης στην τρίτη μέτρηση και τη μεταβλητή ηλικία (r = -.334, p=.223) χωρίς, ωστόσο, να υπάρχει στατιστική σημαντικότητα. Όσο πιο μεγάλη ήταν η ηλικία των συμμετεχόντων τόσο χειρότερο ήταν το σκορ που συγκέντρωσαν για τη σωστή αναπαράσταση των στροφών στο χάρτη. Ακόμη, η επίδοση στην τέταρτη μέτρηση βρέθηκε να έχει μέτρια θετική συσχέτιση με τον αριθμό των επαναλήψεων της λεκτικής περιγραφής (r=.368, p=.177) χωρίς, ωστόσο, να υπάρχει στατιστική σημαντικότητα. Όσο πιο πολλές φορές άκουσαν τη λεκτική περιγραφή τόσο καλύτερο ήταν το σκορ που συγκέντρωσαν για τη σωστή αναπαράσταση των στροφών στο χάρτη.

Όπως και για τα άτομα με πρόβλημα όρασης έτσι και για τα άτομα με τυπική όραση δεν προέκυψε στατιστικά σημαντική συσχέτιση ανάμεσα στο μορφωτικό επίπεδο και τα σκορ που συγκέντρωσαν στις επιμέρους μετρήσεις.