βήμα
Η ελληνική Περιφέρεια ανέκαθεν αποτελούσε μεγάλη πρόκληση για το αναπηρικό κίνημα, αναφορικά με την αντιμετώπιση των προβλημάτων των ατόμων με αναπηρία στην καθημερινή τους ζωή. Κι ο λόγος, δεν είναι άλλος από τη δεδομένη απουσία ή ανεπάρκεια κατάλληλων υποδομών, η οποία γίνεται όλο και πιο αισθητή όσο απομακρυνόμαστε από τα μεγάλα αστικά κέντρα.
Επιπλέον, ακόμα και η στάση της κοινωνίας απέναντι στα προβλήματα των ατόμων με αναπηρία μπορεί να είναι διαφορετική στην Περιφέρεια, αφού είναι περισσότερο έντονα τα στοιχεία της προκατάληψης, της δυσπιστίας, της άγνοιας για ορισμένα ζητήματα. Όμως, η αναπηρία αποτελεί μέρος της ποικιλομορφίας της ζωής και αναμφίβολα μάς αφορά όλους.
Αυτού του είδους τα κενά, τόσο ως προς τις υποδομές όσο και ως προς την ενημέρωση της τοπικής κοινωνίας, προσπαθεί να καλύψει, από το 1996 μέχρι και σήμερα, ο Νομαρχιακός Σύλλογος Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες Λέσβου «Η Κυψέλη», που εκπροσωπεί τα άτομα όλων των κατηγοριών αναπηρίας του Νομού.
Μέσα από μια σειρά δράσεις που αποσκοπούν στην παροχή εκπαίδευσης στις νέες τεχνολογίες, την επαφή με τις τέχνες, τη φυσική αποκατάσταση, αλλά και την εκπαίδευση εθελοντών στη νοηματική γλώσσα, η «Κυψέλη», με μόνη πυξίδα την ανιδιοτελή προσφορά στο συνάνθρωπο, συμβάλλει τα μέγιστα στις προσπάθειες για την αξιοποίηση των δυνατοτήτων όλων των ατόμων με αναπηρία της περιοχής.
Βασικό κύτταρο της «Κυψέλης» είναι ο εθελοντισμός. Η αξιοποίηση της εθελοντικής προσφοράς ατόμων διαφόρων ειδικοτήτων, όπως δάσκαλοι ειδικής αγωγής, μουσικής, συνοδοί, κ.λπ. και η οργάνωση των δραστηριοτήτων τους σε ένα πρόγραμμα δεμένο και εντατικό, είναι πολύ σημαντικές για την κάλυψη των αναγκών των ατόμων με αναπηρία σε πολλούς διαφορετικούς τομείς. Έτσι, με την έμπρακτη υποστήριξη των φίλων και τη δράση των εθελοντών, η «Κυψέλη» έχει κατορθώσει να κάνει αισθητή την παρουσία της σε τοπικό αλλά και σε εθνικό επίπεδο.
Για το σημαντικό αυτό έργο που επιτελεί καθημερινά η «Κυψέλη», μίλησε στα «Θέματα Αναπηρίας» η Πρόεδρος του Συλλόγου κα Ασπασία Γραμμού.
Νομαρχιακός Σύλλογος Ατόμων με Αναπηρία Ν. Λέσβου «Η Κυψέλη»
Ρεπορτάζ: Άννα Θεωνά
Πότε ιδρύθηκε ο Νομαρχιακός Σύλλογος Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες Λέσβου «Η Κυψέλη» και πόσα μέλη αριθμεί;
Ο Νομαρχιακός Σύλλογος Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες Λέσβου η «ΚΥΨΕΛΗ» ιδρύθηκε το 1996. Εκπροσωπεί τα Άτομα με Αναπηρία όλου του Νόμου, όλων των κατηγοριών αναπηρίας από 50 % και άνω. Μία σχετική αρίθμηση των μελών που μπορούμε να δώσουμε είναι ότι γύρω στα 140 μέλη είναι εγγεγραμμένα στην Κυψέλη, τα οποία χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες: παιδιά ηλικίας 5-12 ετών, έφηβοι ηλικίας 12-18 ετών και νέοι ηλικίας 18-20 ετών.
Ποιός είναι ο κεντρικός στόχος του Συλλόγου;
Κεντρικός στόχος του Συλλόγου είναι η παροχή υπηρεσιών κοινωνικής φροντίδας στα μέλη του με στόχο την ένταξή τους στο κοινωνικό σύνολο και την ενεργό συμμετοχή τους σε όλους τους τομείς της ζωής. Παράλληλα επιδιώκεται και η συμβουλευτική υποστήριξη τόσο των μελών όσο και των οικογενειών τους από το επιστημονικό προσωπικό σε θέματα που συνδέονται με την αναπηρία.
Ποιές είναι οι βασικές δράσεις και δραστηριότητες του Συλλόγου;
Μια από τις πλέον σημαντικές δράσεις που έχουμε αναπτύξει στην Κυψέλη όλα αυτά τα χρόνια είναι πρώτα από όλα η Υποστηρικτική Τεχνολογία. Έχοντας την Ειδική Πιστοποίηση πήραμε έγκριση για το έργο «ΠΡΟΗΓΜΕΝΕΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΜΕΑ ΤΟΥ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΑΜΕΑ Η “ΚΥΨΕΛΗ”». Μέσω του έργου αυτού δόθηκε η δυνατότητα στα μέλη να ασκήσουν τα κοινωνικά τους δικαιώματα για επικοινωνία, εκπαίδευση, εργασία, κοινωνική φροντίδα, ψυχαγωγία και δια βίου εκπαίδευση, ώστε να μην κινδυνεύουν από κοινωνικό αποκλεισμό ή απομόνωση.
Η παροχή τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών στα μέλη συνέβαλε σημαντικά στην αναβάθμιση της ποιότητας ζωής τους. Η χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών με τη βοήθεια ειδικών περιφερειακών συσκευών αλλά και της διαδικτυακής πύλης, η οποία δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του έργου, βοήθησε τα άτομα με αναπηρία που συμμετείχαν να αξιοποιήσουν καλύτερα και πιο δημιουργικά το χρόνο τους στο πλαίσιο της Κοινωνίας της Πληροφορίας και της Γνώσης.
Επιπλέον, λειτουργούν εργαστήρια δημιουργικής απασχόλησης και κατασκευής εικόνων, όπου διοχετεύεται η φαντασία και η δημιουργικότητα τους. Στα εργαστήρια μας φτιάχνουμε χριστουγεννιάτικες και πασχαλινές κάρτες, είδη δώρων κ.ά. Κατά καιρούς διοργανώνουμε εκθέσεις με τα είδη των εργαστηρίων μας, τα έσοδα των οποίων καλύπτουν ένα μέρος των εξόδων μας.
Για τη φυσική και σωματική αποκατάσταση των μελών μας διαθέτουμε γυμναστήριο και φυσικοθεραπευτήριο πλήρες εξοπλισμένα.
Εκδίδουμε επίσης την τριμηνιαία εφημερίδας μας «ΤΑ ΝΕΑ ΤΗΣ ΚΥΨΕΛΗΣ», που ενημερώνει για τα προγράμματα και τις δραστηριότητες μας και αποτελεί ένα μέσο για να ακούγεται η φωνή μας προς τα έξω σε ότι θέματα μας απασχολούν.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνουμε από την πρώτη στιγμή και στην ψυχαγωγία. Έτσι, πραγματοποιούμε εκδρομές εντός αλλά και εκτός του νησιού. Ειδικά το 2008 είχαμε τη δυνατότητα να πραγματοποιήσουμε πρόγραμμα ανταλλαγής νέων του Ινστιτούτου Νεολαίας. Τον Σεπτέμβριο του 2008 επισκεφτήκαμε την Κύπρο και φιλοξενηθήκαμε από το Κέντρο Διημερεύουσας Φροντίδας για Α.μεΑ. «ΗΛΙΑΚΤΙΔΑ» και το Ιουλίου του 2009 τους φιλοξενήσαμε αντίστοιχα στο νησί μας. Μέσω του προγράμματος μας δόθηκε η δυνατότητα να αναπτύξουμε και να δημιουργήσουμε διαπροσωπικές σχέσεις, να ταξιδέψουμε σε χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, να γνωρίσουμε από κοντά έναν άλλον πολιτισμό με διαφορετικά ήθη και έθιμα και φυσικά να ανταλλάξουμε ιδέες για θέματα που συνδέονται με την αναπηρία.
Ποια είναι τα βασικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα άτομα με αναπηρία στην περιοχή;
Καθημερινά γινόμαστε αποδέκτες πολλών και σημαντικών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν τα άτομα με αναπηρία στο νησί μας. Αν μπορούσαμε να τα συνοψίσουμε και να τα συστηματοποιήσουμε, θα λέγαμε ότι αφορούν κυρίως:
Την προσβασιμότητα. Σε πολλά σημεία της πόλης και σε πολλές υπηρεσίες είναι αδύνατον να φθάσει ο χρήστης του αναπηρικού αμαξιδίου. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να απομονώνονται και να μην αισθάνονται ενεργά μέλη της τοπικής κοινωνίας.
Την εκπαίδευση. Πάρα τις μεγάλες προσπάθειες που γίνονται από το εκπαιδευτικό και το επιστημονικό προσωπικό του Ειδικού Σχολείου, του ΕΕΕΕΚ η εκπαίδευση στο Νομό δεν είναι και τόσο επαρκής. Πιο συγκεκριμένα άτομα με αισθητηριακή αναπηρία (τύφλωση, κώφωση) θα πρέπει με την οικογένεια τους να μεταναστεύσουν προς τα μεγάλα αστικά κέντρα, Αθήνα ή Θεσσαλονίκη, για να φοιτήσουν. Αυτό όμως δεν είναι εφικτό για όλες τις οικογένειες. Καλό θα ήταν και στην επαρχία να στελεχώνονται επαρκώς οι εκπαιδευτικές μονάδες από εξειδικευμένο προσωπικό.
Την ελλιπή επαγγελματική κατάρτιση, ένα σημαντικό εμπόδιο στην επαγγελματική αποκατάσταση. Ο ανταγωνισμός είναι πλέον μεγάλος και τα εφόδια απαραίτητα για να συναγωνιστείς. Είναι σκόπιμο εδώ να αναφερθεί και η έντονη προκατάληψη εργοδοτών στο να προσλάβουν ΑμεΑ. Εδώ θα πρέπει να υπάρξει ένας συντονισμός των φορέων των ατόμων με αναπηρία στο νησί και τα κατά τόπους παραρτήματα του ΟΑΕΔ για πληρέστερη ενημέρωση των εργοδοτών για τα άτομα με αναπηρία και τις δυνατότητες αυτών ανάλογα με την κατηγορία αναπηρίας τους για την απάλειψη των προκαταλήψεων.
Τέλος, η ιατρική περίθαλψη είναι ένα πολύ σημαντικό ζήτημα για τα ΑμεΑ. Πολλά άτομα με αναπηρία αναγκάζονται να μεταβούν στα μεγάλα αστικά κέντρα λόγω των εξειδικευμένων ιατρικών υπηρεσιών που παρέχονται εκεί. Υπάρχουν πολύ σημαντικές ελλείψεις σ’ αυτό τον τομέα στην περιφέρεια.
Υπάρχει επαρκής και αποτελεσματική συνεργασία με την Πολιτεία για τα καίρια προβλήματα των ατόμων με αναπηρία που καλείται να επιλύσει ο Σύλλογος;
Λόγω το ότι ο χώρος της αναπηρίας έχει να αντιμετωπίσει αρκετά προβλήματα, που αφορούν, όπως ήδη αναφέραμε, ένα ευρύ φάσμα εκφάνσεων της καθημερινής ζωής (υγεία, εργασία, επιδοματική πολιτική, προνοιακά προγράμματα κ.ά.) θα μπορούσαμε να πούμε ότι σε μερικά από τα ζητήματα υπάρχει αποτελεσματική συνεργασία ενώ σε άλλα χρειάζεται αγώνας και μεγάλη άσκηση πίεσης, προκειμένου να διεκδικήσουμε τα δικαιώματά μας, ακόμα κι αν πρόκειται για δικαιώματα αυτονόητα. Υπάρχει, λοιπόν, χώρος για αρκετή βελτίωση.
Πως αντιμετωπίζει η τοπική κοινωνία τα άτομα με αναπηρία; Υπάρχει ανταπόκριση και ενεργός συμμετοχή στις δραστηριότητες του Συλλόγου, που έχει μεγάλη εθελοντική δράση;
Όλο το έργο μας συντριπτικά στηρίζεται στις προσφορές των ευαίσθητων συμπολιτών μας. Αν πραγματοποιήσουμε μία εκδήλωση, όπως να εκθέσουμε τα έργα μας για να γιορτάσουμε την Παγκόσμια Ημέρα των Ατόμων με Αναπηρία, μας επισκέπτονται κατόπιν προσκλήσεως.
Θα θέλαμε να είχαμε βέβαια ακόμα μεγαλύτερη ανταπόκριση από την τοπική κοινωνία, γι’ αυτό και καταβάλλουμε σημαντικές προσπάθειες αφύπνισης και ενημέρωσης της κοινής γνώμης για τα ζητήματα των ατόμων με αναπηρία, ώστε να επέλθει και η ανάλογη ευαισθητοποίηση του κόσμου.
Πως θα χαρακτηρίζατε την ανταπόκριση των τοπικών ΜΜΕ στα ζητήματα αναπηρίας;
Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης ανταποκρίνονται θετικά στο κάλεσμα μας και βρίσκονται δίπλα μας στις εκδηλώσεις αλλά και σε ότι θέλουμε να προβάλλουμε. Από την άλλη όμως σίγουρα υπάρχει μία πικρία μέσα μας που μας κάνει να αισθανόμαστε λίγο παραγκωνισμένοι από τις κοινωνικές εξελίξεις. Θα μπορούσε να μας δίνεται μία ώρα την εβδομάδα να κάνουμε εκπομπή και να προβάλλουμε θέματα αναπηρίας. Η κοινωνία πρέπει να ενημερωθεί για την αναπηρία, ώστε να ευαισθητοποιηθεί. Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης έχουν τεράστια δύναμη, η οποία μπορεί να λειτουργήσει θετικά προς αυτή την κατεύθυνση.
Ποιές οι προσδοκίες και οι στόχοι του Συλλόγου για το άμεσο μέλλον;
Άμεσος στόχος μας είναι η ολοκλήρωση της κατασκευής του κέντρου μας με την ονομασία «ΜΙΚΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΔΙΗΜΕΡΕΥΟΥΣΑΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΓΙΑ ΑΜΕΑ “Η ΚΥΨΕΛΗ”». Ένα κέντρο ανοιχτό προς όλους τους πολίτες, με σύγχρονες και κατάλληλες προδιαγραφές για την αξιοποίηση των ικανοτήτων των μελών και την ένταξη τους στο κοινωνικό σύνολο.