Πρόκειται φυσικά για τους δρομείς που στερούνται της όρασης τους. Παλιές κοινωνικές προκαταλήψεις τους ταξινομούσαν ανάμεσα στους «αθλητές με ειδικές ανάγκες», σε άτομα δηλαδή υπολειπόμενα σωματικά που χρειάζονταν προφανώς ειδική μεταχείριση και φροντίδα. Από τότε, οι προκαταλήψεις υπεχώρησαν, η δική τους παρουσία επέβαλε νέους κανόνες αντιμετώπισης από τους ταγούς της κοινωνίας και σήμερα, οι άνθρωποι αυτοί θεωρούνται άτομα με ξεχωριστές ικανότητες. Ο όρος αυτός ανταποκρίνεται αφενός στην πραγματικότητα και, αφετέρου, αντιπροσωπεύει την εικόνα που οι ίδιοι διεκδικούν επάξια για τον εαυτό τους.
Η ενασχόληση των τυφλών με τον αθλητισμό προσδίδει αυτοπεποίθηση, επιδεξιότητα, αυτοκυριαρχία και αυτοεκτίμηση. Αυξάνει την κινητικότητα και την αντοχή. Ελέγχει το σωματικό βάρος. Και κυρίως, ο αθλητισμός αποτελεί το μέσο (όχι τον αυτοσκοπό) να δαμάσουν και να τιθασεύσουν την κατάθλιψη, που η σωματική τους ιδιομορφία ανυποψίαστα τροφοδοτεί.
Η άθληση για τα άτομα αυτά δεν αντιπροσωπεύει μια μορφή θεραπείας. Οι συναντήσεις των τυφλών δρομέων στους αγωνιστικούς χώρους είναι αθλητικά happenings με όμορφο θέαμα, τήρηση των κανονισμών, επιδίωξη διάκρισης και αξιόλογες επιδόσεις. Η πρώτη τους επίσημη συμμετοχή σε Ολυμπιακούς Αγώνες, για άτομα με ειδικές ανάγκες, πραγματοποιήθηκε στα 1976 και ανέλπιστα συγκέντρωσε τον εντυπωσιακό αριθμό των 1500 συμμετοχών από 38 χώρες! Από τότε, οι αθλητικές τους συναντήσεις είναι τακτικές, οι συμμετοχές πολλαπλασιάζονται λογαριθμικά σε κάθε αγώνα και οι εμφανίσεις τους κρατούν άσβεστο το ενδιαφέρον των φιλάθλων.
Δύσκολο, σχεδόν ακατόρθωτο, να μπορέσει κανείς ν΄ αντιληφθεί, σε όλες της τις διαστάσεις, την ιδιαιτερότητα των εμπειριών! Στο νου έρχονται οι στίχοι από ένα ποίημα του Μπόρχες:
«Δεν ξέρω πώς είναι το πρόσωπο που με κοιτάει, όταν αντικρίζω τον καθρέφτη»…
«Λέω και πάλι πως το μόνο που έχω χάσει
είναι η ασήμαντη επιφάνεια των πραγμάτων».
Η ιστορία έχει καταγράψει αναρίθμητες περιπτώσεις συνανθρώπων μας που διέπρεψαν, παρά το γεγονός ότι βρίσκονταν βυθισμένοι μες στο σκοτάδι.
Ο Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ (για να ακουμπήσουμε ακροθιγώς τον ευαίσθητο χώρο της μουσικής) έχασε το φως προς το τέλος της ζωής του. Ο Χαίντελ στα 1753. Εκ γενετής τυφλός, ο μεγάλος Ισπανός συνθέτης (και οργανίστας) του δεκάτου έκτου αιώνα Αντόνιο ντε Καμπεθόν. Μερικούς αιώνες αργότερα, συνέθεσε υπέροχα έργα για κιθάρα και ορχήστρα και ο συμπατριώτης του Ροδρίγκο, τυφλός και τούτος από την ηλικία των τριών ετών. Άνθρωποι με ξεχωριστό ταλέντο και ανεξάντλητα ψυχικά αποθέματα, που έριξαν άπλετο δημιουργικό φως, μέσα από έναν κόσμο χωρίς οπτικά ερεθίσματα, αλλά πλούσιο σε αισθήματα κι ευαισθησίες.
Η ιστορία του πολιτισμού προχώρησε με αφάνταστη υπομονή, μετατρέποντας συχνά την οποιαδήποτε αναπηρία σε δημιουργική περιπέτεια. Μπορεί κανείς να τρέξει νοερά «σ΄ αυτόν το σκοτεινό τον κόσμο, τον απέραντο» και V ανακαλύψει ανυποψίαστος έναν ολόκληρο γαλαξία τυφλών συνανθρώπων μας που, με τη θέληση και το ακάματο κουράγιο τους, κατάφεραν ν΄ αλλάξουν τον ρου του πολιτισμού μας. Για την καλλιτεχνική δημιουργία, η τυφλότητα δεν ήταν ποτέ συμφορά. Αντίθετα, μπόρεσε ν΄ αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο και ν΄ αποδώσει καρπούς αξιοζήλευτους.
Από ιατρικής πλευράς, οι τυφλοί δρομείς διατρέχουν τους ίδιους ακριβώς κινδύνους να υποστούν τραυματισμό, όπως και οι άλλοι συναθλητές τους. Ωστόσο, η συχνότητα των τραυματισμών από υπέρχρηση (overuse) φαίνεται να είναι σε μερικές περιπτώσεις σημαντικά μεγαλύτερη. Η ερμηνεία αυτής της αυξημένης συχνότητας βρίσκεται προφανώς στο ιδιόμορφο της προπόνησής τους. Αθλούνται τις καθημερινές μέσα σε γυμναστήριο, ολοκληρώνοντας τη δρομική προπόνηση πάνω σε κυλιόμενο τάπητα, που τον προσαρμόζουν να κυλά σύμφωνα με τις δυνατότητές τους. Τα Σάββατα και τις Κυριακές, προπονούνται συνήθως σε στίβο, ή στο ανώμαλο έδαφος ενός πάρκου, με τη βοήθεια δρομέα-συνοδού. Η διαρκής προσπάθεια συντονισμού του ρυθμού, με αυτήν του συνοδού, προκαλεί πιθανόν το υπόστρωμα ν΄ αναπτυχθεί μια συνδεσμική κάκωση στα κάτω άκρα, μια μυϊκή θλάση ή μια τενοντίτιδα.
Η επιστημονική κοινότητα έχει προφανώς πολύ να ωφεληθεί από τη στενή παρακολούθηση αυτών των αθλητών. Πολλά μυστικά της ιδιάζουσας δρομικής τους συμπεριφοράς, της εμβιομηχανικής των φορτίων (που ο σκελετός τους δέχεται στην προπόνηση ή τον αγώνα) και της εναλλαγής των προπονήσεων, από τον κυλιόμενο τάπητα και μετά στο πάρκο ή το στίβο, μένουν προς το παρόν ανεξήγητα.
Για τον υπογράφοντα, υπήρξε ανέκαθεν άξια σεβασμού η προσπάθεια αυτών των ανθρώπων, να ξεπερνούν την ιδιομορφία τους με τόση θέληση, με συνέπεια και ανεξάντλητη επιμονή. Αλλά, ισότιμος θαυμασμός αξίζει και για κείνους τους δρομείς που τολμούν να συνοδεύσουν τους τυφλούς αθλητές στις δύσκολες ατραπούς μες στο σκοτάδι της μοναδικότητάς τους. Το άγγιγμα, η ελάχιστη επισήμανση της ιδιοτροπίας του εδάφους κάτω απ΄ τα πόδια τους, η κουβέντα που εμψυχώνει την κάθε στιγμή, η άδολη συμπαράσταση, η αναγνώριση της αξιοπρέπειας του διαφορετικού, να ποια είναι η συνταγή μιας σωστής στάσης δίπλα τους, χωρίς να αγχώνει και να δυσκολεύει την πορεία τους.
Είχα πρόσφατα τη μοναδική εμπειρία να περπατήσω, ελάχιστα μόλις μέτρα, μέσα στους πολυάνθρωπους και πολυθόρυβους δρόμους της Αθήνας, μαζί με το φίλο Στέργιο Σιούτη. Ένιωσα ξαφνικά, χωρίς να το προκαλέσω, έναν απέραντο σεβασμό στον άνθρωπο, που με τόση θαυμαστή ευελιξία εκινείτο άνετα σ΄ ένα κόσμο σκληρό και ανελέητο. Σ΄ έναν κόσμο απρόβλεπτο, που μόνο εμπόδια ήταν πρόθυμος να παρεμβάλλει! Αυτή η μοναδική εμπειρία λειτούργησε σαν αφορμή για να γραφούν αυτές οι γραμμές.
Πηγή: Αθλητικός Πολιτιστικός Σύλλογος «ΑΠΟΛΛΩΝ» Δυτικής Αττικής
http://www.apollonrunnersclub.gr/
