Η Νομοθεσία της Ειδικής Αγωγής από τον 11431981 έως τον 36992008 (3: Ιστορική Ανασκόπηση τής Νομοθεσίας τής Ε.Α.)

Αυγ 14, 2013 | Από την ιστορία της τυφλότητας και της αναπηρίας, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

3. Ιστορική Ανασκόπηση της Νομοθεσίας της Ε. Α.

Η ιστορική ανασκόπηση της νομοθεσίας της Ε. Α., που παρουσιάζουμε εδώ, έχει ως χρονικό ορίζοντα την ψήφιση του 1143 και αποτελεί απλά μια χρονολογική αναφορά των νομοθετικών παρεμβάσεων χωρίς ιδιαίτερα σχόλια. Περισσότερες αναφορές στο περιεχόμενο αυτών των παρεμβάσεων ξεπερνούν τα πλαίσια της εργασίας μας.

Η ιστορία των νομοθετικών παρεμβάσεων του ελληνικού κράτους για την εκπαίδευση των ανάπηρων ανθρώπων  μπορεί να χωριστεί χρονολογικά σε τέσσερις περιόδους. Η πρώτη περίοδος έχει την αφετηρία της την τελευταία δεκαετία του 19ου αιώνα και λήγει με την ψήφιση των νόμων 4531937 και 10491938, με τους οποίους ιδρύεται το Πρότυπο Ειδικό Σχολείο Αθηνών (στο εξής ΠΕΣΑ). Η δεύτερη περίοδος ξεκινά από την ίδρυση του ΠΕΣΑ και λήγει με την ίδρυση του Γραφείου Ειδικής Αγωγής στο ΥΠΕΠΘ το 1969. Η τρίτη από το 1969 μέχρι την ψήφιση του 11431981 και η τέταρτη από το 1981 μέχρι σήμερα.

[Υποσημείωση: Θα αναφερθούμε μόνο στους νόμους και τα διατάγματα για την εκπαίδευση των ατόμων με αναπηρία χωρίς άλλες αναφορές στο υπόλοιπο περιεχόμενο της Ε. Α. Επίσης δεν θα αναφερθούμε στην εργασία μας στη νομοθεσία για την εκπαίδευση στα λεγόμενα «αναμορφωτικά» καταστήματα. Τέλος υποσημείωσης.]

3.1. Πρώτη περίοδος

Τα πρώτα νομοθετικά κείμενα, τα οποία αναφέρονται στην εκπαίδευση των ατόμων με ειδικές ανάγκες, τα συναντάμε την τελευταία δεκαετία του 19ου αιώνα. Πρώτα την Υ. Α. 417818-3-1895 «Περί χορηγήσεως εις Δανιήλ Σουρμελήν αδείας συστάσεως εν Αθήναις παρθεναγωγείου κωφαλάλων»,  και στη συνέχεια, την ίδια χρονιά, το Βασιλικό Διάταγμα (στο εξής Β. Δ.) της 12ης Οκτωβρίου 1895 «Περί εγκρίσεως ρήτρας της από 23 Ιουλίου 1889 ιδιογράφου διαθήκης του πρώην βουλευτή Ιονίων Νήσσων Αντωνίου Παλατιανού ποτέ Κωνσταντίνου».

[Υποσημείωση: Με τη διαθήκη του ο βουλευτής Ιονίων Νήσσων Αντώνιος Παλατιανός άφηνε μέρος της περιουσίας τους για την εκπαίδευση των τυφλών. Δεν γνωρίζουμε αν και πότε χρησιμοποιήθηκε η περιουσία του Παλατιανού για αυτό το σκοπό. Θεωρούμε, όμως χρήσιμο να αναφέρουμε ότι o Αντώνιος Παλατιανός εξέδωσε δύο εργασίας το 1882. Η πρώτη με τίτλο «Τυφλοί και Κωφάλαλοι εν Ελλάδι» και η δεύτερη με τίτλο «Δοκίμιον περί εφαρμογής εις την ελληνικήν γλώσσαν τής αναγλυπτογραφίας Βράιλ προς εκπαίδευσιν των τυφλών». Σύμφωνα επίσης με τον Κουρουμπλή (2000:302), ο Παλατιανός συνέταξε και έκθεση προς τη Βουλή των Ελλήνων σχετική με την εκπαίδευση των τυφλών και των κωφών παιδιών. Από την έρευνα μας στα αρχεία της Βουλής διαπιστώσαμε ότι τέτοια έκθεση δεν υπάρχει, τουλάχιστον με την ημερομηνία που αναφέρεται στο βιβλίο. Μας είναι άγνωστη η πηγή πληροφόρησης του συγγραφέα. Σε κάθε περίπτωση πάντως ο Αντώνιος Παλατιανός ποτέ Κωνσταντίνος είναι ο πρώτος Έλληνας βουλευτής που ασχολείται με τα θέματα της εκπαίδευσης των τυφλών και των κωφών. Τέλος υποσημείωσης.]

Στις αρχές του 20ου αιώνα (7-5-1906) ιδρύεται η Εταιρεία προς Εκπαίδευσιν και προστασίαν των Τυφλών «Οίκος Τυφλών», το καταστατικό της οποίας αναγνωρίστηκε με το Β. Δ. της 2451906. Ο «Οίκος Τυφλών» ίδρυσε το πρώτο σχολείο για τυφλά παιδιά, το οποίο άρχισε να λειτουργεί το 1907 με διευθύντρια την παιδαγωγό Ειρήνη Λασκαρίδου (Λογοθέτη, Φ., 2008: 33).

Το 1907 ιδρύθηκε το φιλανθρωπικό ίδρυμα «Οίκος Κωφαλάλων Χαραλάμπους και Ελένης Σπηλιοπούλου»,  ο οργανισμός του οποίου εγκρίθηκε με το Β. Δ. της 17-5-1907. [Υποσημείωση: Ο Χαράλαμπος Σπηλιόπουλος, πλούσιος κτηματίας και κάτοικος Αθηνών, έχοντας διαπιστώσει την παντελή έλλειψη στην Ελλάδα σχολής για την εκπαίδευση των κωφών, ίδρυσε το φιλανθρωπικό ίδρυμα «Οίκος Κωφαλάλων Χαραλάμπους και Ελένης Σπηλιοπούλου», με σκοπό την εκπαίδευση των κωφών παιδιών. Για λόγους, τους οποίους δεν γνωρίζουμε, το ίδρυμα δεν λειτούργησε μέχρι το θάνατο του Σπηλιόπουλου, το 1922, και της συζύγου του το 1931. Τέλος υποσημείωσης.] Ο «Οίκος Κωφαλάλων Χαραλάμπους και Ελένης Σπηλιοπούλου» συστάθηκε με την υπ. αριθ. 1618626-4-1907 πράξη του συμβολαιογράφου Αθηνών Αλ. Γ. Μπουρνιά (Β. Δ

Μετάβαση στο περιεχόμενο