ΕΘΝΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΤΥΦΛΩΝ

Κατάθεση θεμάτων που αφορούν στα άτομα με αναπηρία και σχετίζονται με τους τομείς αρμοδιότητας του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας & Κλιματικής Αλλαγής

Φεβ 13, 2013 | ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ, ΕΣΑΜΕΑ

Αθήνα/Athens:12.02.2013
Αρ. Πρωτ. / Ref. Nr: 638

Πληροφορίες: Δ. Λογαράς

ΠΡΟΣ:
– κ. Ευάγγελο Λιβιεράτο, Υπουργό Περιβάλλοντος, Ενέργειας & Κλιματικής Αλλαγής

ΚΟΙΝ:
– Γραφείο Πρωθυπουργού κου Α. Σαμαρά
– Γραφείο Προέδρου ΠΑΣΟΚ κου Ε. Βενιζέλου
– Γραφείο Προέδρου ΔΗΜΑΡ κου Φ. Κουβέλη
– κ. Σ. Καλαφάτη, Αναπληρωτή Υπουργό Περιβάλλοντος, Ενέργειας & Κλιματικής Αλλαγής
– κ. Α. Παπαγεωργίου, Υφυπουργό Περιβάλλοντος, Ενέργειας & Κλιματικής Αλλαγής
– κα. Μ. Ευαγγελίδου, Γενική Γραμματέα Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας & Κλιματικής Αλλαγής
– κ. Σ. Αλεξιάδη, Γενικό Γραμματέα Χωροταξίας και Αστικού Περιβάλλοντος
– Φορείς – μέλη Ε.Σ.Α.μεΑ.

Θέμα: «Κατάθεση θεμάτων που αφορούν στα άτομα με αναπηρία και σχετίζονται με τους τομείς αρμοδιότητας του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας & Κλιματικής Αλλαγής»


Αξιότιμε κ. Υπουργέ,

Η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.) – που αποτελεί τον τριτοβάθμιο κοινωνικό και συνδικαλιστικό φορέα των ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών τους στη χώρα, επίσημα αναγνωρισμένο δια του Ν.2430/96 (ΦΕΚ 156Α/10.7.96) Κοινωνικό Εταίρο της ελληνικής Πολιτείας σε ζητήματα αναπηρίας και ιδρυτικό μέλος του Ευρωπαϊκού Φόρουμ Ατόμων με Αναπηρία (European Disability Forum), του μεγαλύτερου φορέα εκπροσώπησης των ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών τους σε ευρωπαϊκό επίπεδο, διαθέτουσα σήμερα διαχειριστική επάρκεια Β΄ και Γ΄ Τύπου για την υλοποίηση συγχρηματοδοτούμενων πράξεων στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2007 – 2013 και διαπίστευση ως φορέας παροχής προγραμμάτων «Δια Βίου Μάθησης» – με την παρούσα επιστολή της σας αποστέλλει τα βασικά θέματα που απασχολούν τα άτομα με αναπηρία και άπτονται του Υπουργείου σας, προκειμένου να ορίσετε άμεσα συνάντηση μαζί μας κατά τη διάρκεια της οποίας θα σας τα παρουσιάσουμε πιο αναλυτικά.

Όπως γνωρίζετε, τόσο το εθνικό όσο και το ευρωπαϊκό πλαίσιο για την αναπηρία διαμορφώνονται πλέον στη βάση:

• της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία – την οποία αφού επικύρωσε η Ε.Ε., πρόσφατα επικύρωσε και η χώρα μας με τον Ν.4074/2012 (ΦΕΚ 88Α/11.04.2012), αναλαμβάνοντας τις σχετικές υποχρεώσεις. Οι υποχρεώσεις που άπτονται των αρμοδιοτήτων σας, όπως αναφέρονται στο άρθρο 9 «Προσβασιμότητα» της Σύμβασης και κατά συνέπεια του Ν.4074/2012, παρουσιάζονται παρακάτω:

«1. Προκειμένου να επιτρέψουν στα άτομα με αναπηρίες να ζουν ανεξάρτητα και να συμμετέχουν πλήρως σε όλες τις πτυχές της ζωής, τα Συμβαλλόμενα Κράτη λαμβάνουν κατάλληλα μέτρα προκειμένου να διασφαλίζουν στα άτομα με αναπηρίες την πρόσβαση, σε ίση βάση με τους άλλους, στο φυσικό περιβάλλον, τα μέσα μεταφοράς, την πληροφορία και τις επικοινωνίες, συμπεριλαμβανομένων και των τεχνολογιών και συστημάτων πληροφορίας και επικοινωνιών και σε άλλες εγκαταστάσεις και υπηρεσίες που είναι ανοικτές ή παρέχονται στο κοινό, τόσο στις αστικές όσο και στις αγροτικές περιοχές. Τα μέτρα αυτά, που θα συμπεριλαμβάνουν τον προσδιορισμό και την εξάλειψη των εμποδίων και κωλυμάτων προσβασιμότητας, θα ισχύουν, μεταξύ άλλων, για:

α. τα κτίρια, τους δρόμους, τις μεταφορές και λοιπές εσωτερικές και υπαίθριες εγκαταστάσεις, συμπεριλαμβανομένων και των σχολείων, των κατοικιών, των ιατρικών εγκαταστάσεων και των εργασιακών χώρων,

β. τις πληροφορίες, τις επικοινωνίες και λοιπές υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων και των ηλεκτρονικών υπηρεσιών και των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης…»

• της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για την Αναπηρία 2010-2020 (COM 2010 636 τελικό/ 15.11.2010), η οποία προβλέπει ότι «..η πλήρης οικονομική και κοινωνική συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία αποτελεί σημαντική παράμετρο για την επιτυχία της στρατηγικής Ευρώπη 2020 της ΕΕ, όσον αφορά τη δημιουργία έξυπνης, διατηρήσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης…», κατατάσσοντας μάλιστα την προσβασιμότητα – η οποία αποτελεί ως γνωστόν το «κλειδί» για τη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία – ως πρώτη μεταξύ των οκτώ βασικών τομέων δράσης της Επιτροπής, εξειδικεύοντας σχετικά ως εξής:

«…Η Επιτροπή προτείνει τη χρήση νομοθετικών και άλλου είδους μέσων, όπως η τυποποίηση, προκειμένου να βελτιστοποιήσει την προσβασιμότητα του δομημένου περιβάλλοντος, των μεταφορών και των ΤΠΕ, …Θα ενθαρρύνει την ενσωμάτωση της διάστασης της προσβασιμότητας και του «σχεδιασμού για όλους» σε εκπαιδευτικά προγράμματα και προγράμματα κατάρτισης των επαγγελματιών του τομέα…Η δράση της ΕΕ θα στηρίξει και θα συμπληρώσει τις εθνικές ενέργειες για την υλοποίηση της προσβασιμότητας, την εξάλειψη των υφιστάμενων εμποδίων και τη βελτίωση της διαθεσιμότητας και του πεδίου επιλογής υποστηρικτικών τεχνολογιών…»

• του Κανονισμού (ΕΚ) 1083/2006 των Διαρθρωτικών Ταμείων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των επιμέρους Κανονισμών των Διαρθρωτικών Ταμείων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των υπό συζήτηση Κανονισμών για την νέα προγραμματική περίοδο 2014 – 2020.

Είναι γεγονός ότι πλέον – μετά από μια εξαιρετικά αποδοτική συνεργασία της Ε.Σ.Α.μεΑ. με το Γραφείο Μελετών για ΑμεΑ και τις Υπηρεσίες του Υπουργείου σας – η χώρα μας διαθέτει με τον νέο Οικοδομικό Κανονισμό ένα σύγχρονο θεσμικό πλαίσιο για την προσβασιμότητα, συμβατό με τις απαιτήσεις του Ν.4074/2012 και της Ε.Ε., το οποίο – παρά τα όποια σημεία που απαιτούν συμπληρώσεις/εξειδικεύσεις – θέτει για πρώτη φορά με σαφήνεια το πεδίο και χρονοδιάγραμμα εφαρμογής των μέτρων για την προσβασιμότητα καθώς και κυρώσεις για τους παραβάτες. Παράλληλα – λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες της εποχής και τις ιδιαίτερα βαριές επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης που βιώνουν κυρίως τα άτομα με αναπηρία, ως ανήκοντα κατά κύριο λόγο στις οικονομικά ασθενέστερες τάξεις – απλοποιεί κάποιες διαδικασίες (π.χ. κατασκευή ανελκυστήρα σε νομίμως υφιστάμενες κατοικίες ατόμων με αναπηρία που δε διαθέτουν τέτοιον κ.λπ.), δίνοντας διέξοδο σε χρόνια προβλήματα που οδηγούσαν μια μεγάλη μερίδια πολιτών ακόμη και σε αποκλεισμό. Στον νέο Οικοδομικό Κανονισμό περιλαμβάνονται μέτρα που αν και έχουν ήδη αναγνωριστεί ως πρωτοποριακά, ακόμη και από μερίδα του τεχνικού κόσμου, δυστυχώς πληροφορούμαστε ότι μέσω ερμηνευτικών εγκυκλίων κινδυνεύουν να αποδυναμωθούν.

Είναι επίσης γεγονός ότι στη χώρα μας νομοθετικό έργο παράγουν όλα τα Υπουργεία, με αποτέλεσμα η νομοθεσία για την προσβασιμότητα να είναι διάσπαρτη σε πολλά θεσμικά κείμενα διαφόρων φορέων, με μορφή διατάξεων συχνά αντικρουόμενων, ενώ ταυτόχρονα υπάρχουν τομείς (π.χ. το φυσικό περιβάλλον, η διαφυγή σε έκτακτες συνθήκες) που δεν καλύπτονται ή καλύπτονται ανεπαρκώς.

Στόχος της παρούσας επιστολής είναι η ανάδειξη των κυριότερων σημείων, τα οποία έχουν ανάγκη περαιτέρω επεξεργασίας στη βάση του νέου πλαισίου για την αναπηρία που προαναφέρθηκε και η από κοινού ανάπτυξη – στο πλαίσιο της ιδιαίτερα καλής συνεργασίας που διαχρονικά έχει αναπτυχθεί μεταξύ του Υπουργείου σας και του εθνικού αναπηρικού κινήματος – μιας επικαιροποιημένης Agenda για τη μεταξύ μας συνεργασία, ώστε να αναπτυχθεί και να τεθεί σε εφαρμογή ένα συγκεκριμένο Επιχειρησιακό Σχέδιο του Υπουργείου σας για την προώθηση, εφαρμογή και συντονισμό των απαιτούμενων σχετικών πολιτικών και δράσεων. Για την επεξεργασία και παρακολούθηση αυτού του Επιχειρησιακού Σχεδίου προτείνουμε αφενός τον ορισμό Ειδικού Συντονιστή που να αναφέρεται σε εσάς, αφετέρου τη συγκρότηση Ειδικής Ομάδας Εργασίας υπό τον προαναφερόμενο Συντονιστή που θα αποτελείται από εκπροσώπους Υπηρεσιών του Υπουργείου σας, συμπεριλαμβανομένου του Γραφείου Μελετών για ΑμεΑ, καθώς και εκπροσώπους της Ε.Σ.Α.μεΑ. (βάσει του άρθρου 4 της Σύμβασης, το οποίο προβλέπει ότι «…3. Κατά την ανάπτυξη και εφαρμογή της νομοθεσίας και των πολιτικών, για να εφαρμοστεί η παρούσα Σύμβαση και σε άλλες διαδικασίες λήψης αποφάσεων που αφορούν ζητήματα σχετικά με τα άτομα με αναπηρίες, τα Συμβαλλόμενα Κράτη θα συμβουλεύονται συνεχώς και θα εμπλέκουν ενεργά τα άτομα με αναπηρίες, συμπεριλαμβανομένων και των παιδιών με αναπηρίες, μέσω των αντιπροσωπευτικών οργανώσεών τους…»).

Αξιότιμε κ. Υπουργέ,

Η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.) προτείνει την επεξεργασία στο πλαίσιο του προαναφερόμενου Επιχειρησιακού Σχεδίου των παρακάτω – τα οποία κατά καιρούς έχει ήδη θέσει υπόψη Υπηρεσιών του Υπουργείου σας – δηλώνοντας ταυτόχρονα την αμέριστη συμπαράστασή της και θέτοντας στη διάθεσή σας την πολύχρονη τεχνογνωσία και εμπειρία που διαθέτει.

1.Θεσμικό πλαίσιο -Συμπλήρωση, τροποποίηση, κωδικοποίηση

1.1 Έκδοση του από τον Ν.4030/2011 (ΦΕΚ 249Α/25.11.2011), άρθρο 9, παρ.6 προβλεπόμενου Π.Δ. σχετικά με τον καθορισμό των προδιαγραφών της μελέτης προσβασιμότητας. Η μη έκδοσή του μέχρι σήμερα αποτελεί τροχοπέδη στην εφαρμογή της προσβασιμότητας δεδομένου ότι εκκρεμεί η αποσαφήνιση ιδιαίτερα κρίσιμων σημείων όπως π.χ. οι χώροι αναμονής ατόμων με αναπηρία σε περίπτωση έκτακτων αναγκών που προβλέπει ο Ν.Ο.Κ.

1.2 Επεξεργασία θεμάτων Ν.Ο.Κ. σχετικών με την προσβασιμότητα στα άτομα με αναπηρία που χρήζουν διευκρινίσεων, επεξηγήσεων, συμπληρώσεων κ.λπ.

1.3 Καθορισμός ελάχιστων παρεμβάσεων προσβασιμότητας σε διατηρητέα κτίρια και οικισμούς.

1.4 Τροποποίηση/συμπλήρωση του Κτιριοδομικού Κανονισμού (ενδεικτικά αναφέρονται τα άρθρα 346, 348, 352,356, 357,358,359,360, 362,364, 367, 369, 372, 375, 376, 377 κ.λπ. του ΠΔ Κωδικοποίηση βασικής πολεοδομικής νομοθεσίας-ΦΕΚ 580Δ/27.07.99) και αποκατάσταση της συμβατότητάς του με τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό σε θέματα που σχετίζονται με την προσβασιμότητα στα άτομα με αναπηρία.

1.5 Θεσμοθέτηση της προσβασιμότητας του φυσικού περιβάλλοντος, πράσινων χώρων κ.λπ. – Καθορισμός ελάχιστων υποχρεωτικών παρεμβάσεων.

1.6 Κωδικοποίηση βασικής νομοθεσίας για την προσβασιμότητα στα άτομα με αναπηρία στο φυσικό και δομημένο περιβάλλον.

Ιδιαίτερα επισημαίνουμε στο σημείο αυτό την αναγκαιότητα άμεσης ενεργοποίησης της Επιτροπής Προσβασιμότητας του Υπουργείου, που προβλέπεται στο άρθρο 26 του Ν.Ο.Κ., η οποία με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα μπορεί να επεξεργαστεί τις αναγκαίες νομοθετικές τροποποιήσεις και συμπληρώσεις και την κάλυψη των όποιων ερωτημάτων ανακύπτουν κατά την εν τω μεταξύ εφαρμογή του άρθρου 26 αυτού.

2. Επιτελικές δράσεις

Στόχος των δράσεων αυτών είναι η οριζόντια προώθηση της προσβασιμότητας στα άτομα με αναπηρία αφενός των δημοσίων υπηρεσιών και αφετέρου των τοπικών κοινωνιών, αξιοποιώντας τις δυνατότητες που προσφέρει η νέα οργάνωση των ΟΤΑ (Καλλικράτης), αναδεικνύοντας τον επιτελικό ρόλο του Υ.Π.Ε.Κ.Α. στην προώθηση της προσβασιμότητας και αξιοποιώντας την προβλεπόμενη από τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό Επιτροπή Προσβασιμότητας. Για το λόγο αυτό προτείνουμε τη μεθόδευση της συστηματικής συνεργασίας του Υ.Π.Ε.Κ.Α. με όλα τα Υπουργεία, με στόχο την αποκατάσταση της αλυσίδας προσβασιμότητας και την έκδοση Κοινών Υπουργικών Αποφάσεων που θα καθορίζουν εξειδικευμένες προδιαγραφές για την προσβασιμότητα στους χώρους υγείας και υγειονομικού ενδιαφέροντος, στα νοσοκομεία (δημόσια και ιδιωτικά), στις Μονάδες Πρόνοιας και Κοινωνικής Φροντίδας κ.λπ. (Υπουργείο Υγείας), στους χώρους δικαιοσύνης, σωφρονισμού κ.λπ. (Υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων), στους χώρους εκπαίδευσης, πολιτισμού, αθλητισμού κ.λπ. (Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Αθλητισμού και των εποπτευόμενων από αυτό φορέων), στο φυσικό περιβάλλον (Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων), στους σταθμούς των ΜΜΜ και τις μεταφορές (Υπουργείο Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων) κ.λπ.

Στο πλαίσιο αυτό μπορεί παράλληλα να αναπτυχθεί:

– ένα μοντέλο πραγματικά προσβάσιμης δημόσιας υπηρεσίας, μέσα από τη διασφάλιση της προσβασιμότητας στα άτομα με αναπηρία των υποδομών και υπηρεσιών (συμβατικών και ηλεκτρονικών) του Υ.Π.Ε.Κ.Α. και των από αυτό εποπτευόμενων Φορέων και

– ένα μοντέλο καθολικά προσβάσιμης πόλης, για την οριζόντια προώθηση της προσβασιμότητας σε τοπικό επίπεδο με βάση την εθνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία, αλλά και την αξιοποίηση ήδη ανεπτυγμένων ελληνικών εργαλείων (π.χ. Μεθοδολογία Ελέγχου Προβασιμότητας Δημοσίων Υπηρεσιών και Υποδομών του ΥΠ.ΕΣ.ΑΠ.&Η.Δ. και Σχέδιο Δράσης «Ιάσονας» για την προσβασιμότητα σε τοπικό επίπεδο της Ε.Σ.Α.μεΑ. ). Στο σημείο αυτό επισημαίνεται η θεσμοθέτηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Βραβείου για την Πιο Προσβάσιμη Πόλη , το οποίο απονεμήθηκε για πρώτη φορά το 2010, αναδεικνύοντας νικητή τη μεσαιωνική ισπανική πόλη Άβιλα, καταρρίπτοντας το μύθο περί «προσβολής μνημείων» που δυσχεραίνει παρεμβάσεις για την προσβασιμότητα σε χώρους ιστορικού και αρχαιολογικού ενδιαφέροντος.

3. Δράσεις ενημέρωσης/εκπαίδευσης

Στο πλαίσιο της νέας Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για την Αναπηρία 2010-2020, όπου αναφέρεται ότι η Επιτροπή θα ενισχύσει την ευαισθητοποίηση για την εφαρμογή της προσέγγισης «Σχεδιασμός για Όλους» σε προϊόντα, υπηρεσίες και περιβάλλον , θεωρούμε αναγκαία την ανάπτυξη από το Υ.Π.Ε.Κ.Α. των παρακάτω δράσεων ευαισθητοποίησης/ενημέρωσης:

• Δημιουργία επικοινωνιακού υλικού για την προσβασιμότητα (συμβατικές και προσβάσιμες μορφές).

• Εκπαιδευτικά σεμινάρια στελεχών δημοσίων υπηρεσιών και φορέων- Συνεργασία με Ε.Σ.Α.μεΑ. με στόχο τη βιωματική εμπειρία των εκπαιδευόμενων.

Παρακαλούμε όπως ορίσετε άμεσα συνάντηση μαζί μας προκειμένου να σας παρουσιάσουμε πιο αναλυτικά τις προαναφερθείσες προτάσεις μας.

Σας ευχαριστούμε θερμά εκ των προτέρων.

Με εκτίμηση,

Ο Πρόεδρος
Ι. Βαρδακαστάνης

Ο Γεν. Γραμματέας
Χρ. Νάστας

Μετάβαση στο περιεχόμενο