ΕΘΝΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΤΥΦΛΩΝ

19ο τεύχος τού περιοδικού «Θέματα Αναπηρίας»: θέσεις

Μαρ 19, 2010 | ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ, Θέματα Αναπηρίας

Αναθεώρηση του ΕΣΠΑ
Αξιοποίηση των εθνικών και κοινοτικών πόρων προς όφελος των ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών τους

Το Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς (ΕΣΠΑ) 2007 – 2013, το μεγαλύτερο αναπτυξιακό πρόγραμμα της χώρας, δυστυχώς προχωρά με ρυθμούς χελώνας και μάλιστα σε μια περίοδο δεινής οικονομικής κρίσης. Αυτή η γενική διαπίστωση οδήγησε την νέα ηγεσία του Υπουργείου Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας να θέσει τους εξής τρεις στόχους: 1) την επιτάχυνση του ρυθμού απορρόφησης των κοινοτικών πόρων, 2) την απλούστευση των διαδικασιών διαχείρισης, ελέγχου και εφαρμογής των αναπτυξιακών παρεμβάσεων της περιόδου 2007 – 2013 μέσω της ψήφισης ενός νέου νόμου και 3) την αναμόρφωση των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων βάσει των κυβερνητικών δεσμεύσεων.

1. Όσον αφορά στον πρώτο στόχο, η χαμηλή απορρόφηση των κοινοτικών πόρων είναι ιδιαίτερα εμφανείς και στα άτομα με αναπηρία, εφόσον οι προκηρύξεις έργων για αυτά και τις οικογένειές τους είναι ελάχιστες. Τόσο όμως σ΄ αυτές όσο και στις προκηρύξεις έργων που απευθύνονται στο γενικό πληθυσμό διαπιστώνονται έντονα προβλήματα, τα οποία αφορούν στην ορθή ενσωμάτωση του κριτηρίου της προσβασιμότητας που υπαγορεύεται από το Άρθρο 16 του Γενικού Κανονισμού των Ταμείων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

2. Στο πλαίσιο του στόχου της απλούστευσης των διαδικασιών διαχείρισης, ελέγχου και εφαρμογής των αναπτυξιακών παρεμβάσεων της περιόδου 2007 – 2013, η Συνομοσπονδία πρότεινε να της ανατεθεί η αρμοδιότητα του Τεχνικού Συμβούλου της Διάσκεψης των Προέδρων των Επιτροπών Παρακολούθησης για θέματα ατόμων με αναπηρία σχετιζόμενα με την εφαρμογή του Άρθρου 16 του Γενικού Κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των επιταγών του Κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (ΕΚΤ).

3. Όσον αφορά στον τρίτο στόχο, η Ε.Σ.Α.μεΑ. για την αντιμετώπιση μιας σειράς προβλημάτων που έχει διαπιστώσει, υπέβαλε τις προτάσεις της στους αρμοδίους στη βάση των επιταγών του Άρθρου 16, του Κανονισμού του ΕΚΤ και των κυβερνητικών δεσμεύσεων, οι οποίες αφορούν είτε στο σύνολο των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων (ΕΠ) του ΕΣΠΑ είτε επί μέρους ΕΠ.

Αναφορικά με τις προτάσεις της Ε.Σ.Α.μεΑ. επί των οριζοντίων θεμάτων του ΕΣΠΑ, αυτές εν συντομία αφορούν στα εξής:

• Στον εκσυγχρονισμό και τη συμπλήρωση της εθνικής νομοθεσίας σε θέματα προσβασιμότητας υποδομών και υπηρεσιών (συμβατικών και ηλεκτρονικών), δεδομένου ότι έχει παρατηρηθεί ότι υπάρχει παντελής έλλειψη νομοθεσίας για την προσβασιμότητα σε κάποιους τομείς, όπως π.χ. στην Κοινωνία της Πληροφορίας, στις Υπηρεσίες, ενώ αντιθέτως σε κάποιους άλλους τομείς, όπως π.χ. στις κτιριακές υποδομές, παρόλο που έχει θεσπιστεί νομοθεσία παρατηρείται έλλειψη μηχανισμών εφαρμογής της και κυρώσεων στην περίπτωση της μη εφαρμογής της.

• Στη σύσταση Ειδικής Υπηρεσίας σε κεντρικό επίπεδο που να υπάγεται απευθείας στο Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας για την ανάπτυξη και το συντονισμό των δράσεων που απαιτούνται για την εφαρμογή των απαιτήσεων του άρθρου 16.

• Στη δημιουργία μηχανισμού αξιολόγησης και πιστοποίησης των τελικών παραδοτέων των έργων αναφορικά με την προσβασιμότητα, στον οποίο η Συνομοσπονδία να διαδραματίζει κεντρικό και θεσμοθετημένο ρόλο.

• Στην αναγνώριση θεσμικού ρόλου στην Ε.Σ.Α.μεΑ. και στην οικονομική υποστήριξή της από το ΕΠ «Τεχνική Υποστήριξη Εφαρμογής», προκειμένου να μπορέσει να λειτουργήσει υποστηρικτικά των Διαχειριστικών Αρχών (ως «help desk») σε θέματα εφαρμογής των απαιτήσεων του Άρθρου 16 και επίλυσης πρακτικών προβλημάτων που αφορούν στις προκηρύξεις έργων.

• Στη χρήση της «ρήτρας ευελιξίας» για την οριζόντια εφαρμογή του κριτηρίου της προσβασιμότητας στο σύνολο των ΕΠ, εφόσον μέσω αυτής δύναται να χρηματοδοτηθούν οι προσαρμογές που απαιτούνται προκειμένου τα άτομα με αναπηρία να ωφεληθούν από δράσεις που απευθύνονται στο γενικό πληθυσμό.

• Στην υιοθέτηση των εξειδικευμένων προτάσεων που έχει προ καιρού υποβάλλει η Ε.Σ.Α.μεΑ. αναφορικά με την ένταξη της προσβασιμότητας στα Επικοινωνιακά Σχέδια Δράσης των ΕΠ, δεδομένου ότι μέχρι στιγμής ακόμη και η ιστοσελίδα του ΕΣΠΑ δεν έχει καταστεί πλήρως προσβάσιμη στα άτομα με αναπηρία.

• Στην πρόβλεψη «κλειδωμένων» προϋπολογισμών για τις στοχευμένες δράσεις στα άτομα με αναπηρία, επειδή έχει διαπιστωθεί ότι ενώ στα ΕΠ περιλαμβάνονται τέτοιες δράσεις, οι προϋπολογισμοί τους μεταβάλλονται από τη μια στιγμή στην άλλη.

• Στην αντιμετώπιση της έλλειψης ενός μηχανισμού συντονισμού μεταξύ των Τομεακών και των Περιφερειακών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων (ΠΕΠ) για δράσεις ζωτικής σημασίας για τα άτομα με αναπηρία και τις οικογένειές τους, όπως π.χ. είναι η δράση που αφορά στις Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης – ΣΥΔ, που η οργάνωση και λειτουργία τους εντάσσεται στο ΕΠ «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού» αλλά η κατασκευή τους εντάσσεται στα ΠΕΠ.

Η Ε.Σ.Α.μεΑ. μέσω των δύο προαναφερθέντων προτάσεων προσπαθεί να διασφαλίσει την υλοποίηση εκείνων των δράσεων που έχουν ήδη συμπεριληφθεί στα ΕΠ.

Όσον αφορά στα ΕΠ, η Συνομοσπονδία πρότεινε μια σειρά δράσεων, οι οποίες, ενδεικτικά, αφορούν στα εξής:
στην κατάρτιση σε θέματα υγείας και ασφάλειας εργαζομένων με αναπηρία, στην επιμόρφωση και απασχόληση ανέργων ατόμων με αναπηρία και στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων τους, στη δημιουργία θεσμικού πλαισίου για την ανάπτυξη συμπράξεων μεταξύ των φορέων της τοπικής αυτοδιοίκησης και των αναπηρικών οργανώσεων για τη δημιουργία υπηρεσιών μικρής κλίμακας (Κέντρα Ημερήσιας Φροντίδας, κ.λπ.), στην πρώιμη διάγνωση – έγκαιρη παρέμβαση, στην αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας προς τα άτομα με χρόνιες παθήσεις (νεφροπάθεια, σακχαρώδη διαβήτη, θαλασσαιμία, αιμορροφιλία, κ.λπ.), στην προώθηση του θεσμού της «Νοσηλείας στο σπίτι», στην προώθηση της εθελοντικής αιμοδοσίας και της δωρεάς ιστών και οργάνων σώματος, στην ενημέρωση συγκεκριμένων ομάδων πληθυσμού σε θέματα χρονίων παθήσεων, στην ενδυνάμωση των οικογενειών των ατόμων με αναπηρία κ.λπ.

Όσον αφορά στα ΠΕΠ, η Ε.Σ.Α.μεΑ. έχει προτείνει:

• Την ένταξη δράσεων αποκατάστασης / βελτίωσης της προσβασιμότητας των υφιστάμενων κτιριακών εγκαταστάσεων του συνόλου των υπηρεσιών των δημοσίων φορέων και των φορέων της τοπικής αυτοδιοίκησης, πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας, αλλά και πράξεων αποκατάστασης / βελτίωσης της προσβασιμότητας των υφιστάμενων μονάδων υγείας, πρόνοιας και κοινωνικής φροντίδας και τη διάθεση κονδυλίων για την ανέγερση νέων μονάδων πρόνοιας και κοινωνικής φροντίδας.

• Την αύξηση των κονδυλίων για την αποκατάσταση / βελτίωση της προσβασιμότητας των υφιστάμενων σχολικών μονάδων και των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και την ένταξη πράξεων που θα αφορούν στην ανέγερση νέων σχολικών μονάδων όλων των βαθμίδων για την εκπαίδευση των ατόμων με αναπηρία, δεδομένης και της μεγάλης υστέρησης που παρουσιάζει η Περιφέρεια σε αυτόν τον τομέα.

• Την ένταξη δράσεων για την ανέγερση και τον εξοπλισμό Κέντρων Δια Βίου Εκπαίδευσης και Κατάρτισης της Συνομοσπονδίας, στο πλαίσιο του αναγνωρισμένου από την Πολιτεία ρόλου της ως φορέα παροχής Δια Βίου Μάθησης.

Το εθνικό αναπηρικό κίνημα θεωρεί αδιανόητο να χαθεί αυτή η μεγάλη ευκαιρία του ΕΣΠΑ 2007-2013, που – στις ιδιαίτερα δύσκολες σημερινές οικονομικές συνθήκες – παρέχει στη χώρα μας τη δυνατότητα αξιοποίησης πόρων για τη χρηματοδότηση πολιτικών που προωθούν τη σύγχρονη κοινωνική προσέγγιση της αναπηρίας.

Θ.Α.

Μετάβαση στο περιεχόμενο