“Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΤΗΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΖΩΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ” – Διπλωματική Εργασία της Καγκελίδου Βαρβάρα – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ: ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ (Τ.Π.Ε) ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ – Μέρος 3ο

Ιούλ 5, 2024 | Άλλες προσεγγίσεις της τυφλότητας και της αναπηρίας, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

“Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΤΗΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΖΩΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ” – Διπλωματική Εργασία της Καγκελίδου Βαρβάρα – ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ: ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ (Τ.Π.Ε) ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ – Μέρος 3ο

 

Κεφάλαιο 1ο

 

Θεωρητικό υπόβαθρο Ι

Στο κεφάλαιο αυτό σημειώνεται εν συντομία ο ορισμός της τεχνητής νοημοσύνης ενώ παράλληλα γίνεται αναφορά στη σημασία που έχει αποκτήσει αυτός ο όρος λόγω των αυξημένων δυνατοτήτων που προσφέρει στον άνθρωπο. Παρατίθενται επιπλέον οι ορισμοί των εννοιών “σωματική αναπηρία” και “κοινωνική συμμετοχή” για την καλύτερη κατανόηση όσων θα ακολουθήσουν.

 

1.1          Ορισμός Τεχνητής Νοημοσύνης

 

Με τον όρο Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) ή αλλιώς στα αγγλικά Artificial Intelligence (AI) εννοείται η ικανότητα μιας μηχανής ή ενός υπολογιστικού συστήματος να εκτελεί καθήκοντα που υπό άλλες συνθήκες θα απαιτούνταν ανθρώπινη νοημοσύνη – παρέμβαση, όπως για παράδειγμα λογικούς υπολογισμούς, μάθηση, εξαγωγή συμπερασμάτων και επίλυση προβλημάτων (Russell & Norvig, 2004). Η Τεχνητή Νοημοσύνη βασίζεται στη χρήση αλγορίθμων μηχανικής μάθησης, δίνοντας στις μηχανές την ικανότητα να εφαρμόζουν ορισμένες γνωστικές ικανότητες και να εκτελούν εργασίες αυτόνομα (Morandín-Ahuermaa, 2022). Η συζήτηση γύρω από αυτό το πεδίο ξεκίνησε από τον John McCarthy σε ένα επιστημονικό συνέδριο το 1956 στο Dartmouth College στο Χάνοβερ των ΗΠΑ, τοποθετώντας στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος τη δυνατότητα που μπορούν να αποκτήσουν οι μηχανές, να σκέφτονται όπως ο άνθρωπος (Βλαχάβας και συν., 2006). Με βάση τον ερευνητή Patrick Winston (1992) η Τεχνητή Νοημοσύνη στοχεύει “στο να καταστήσει τις μηχανές πιο έξυπνες” και συνεπώς πιο χρήσιμες. Η Τεχνητή Νοημοσύνη, όπως αναφέρει ο Βλαχάβας κ.ά. 2006), περιλαμβάνει “την επίλυση προβλημάτων, την απόδειξη θεωρημάτων, την επεξεργασία φυσικής γλώσσας, την τεχνητή όραση, την μηχανική μάθηση, τον σχεδιασμό ενεργειών και τον χρονοπρογραμματισμό, τα αυτόνομα ρομπότ, τα έμπειρα συστήματα και τα συστήματα γνώσης, τους ευφυείς πράκτορες, τις ευφυείς υπηρεσίες δικτύου και τα προσαρμοζόμενα και εξελισσόμενα ευφυή συστήματα”.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει τις ρίζες της από πολύ παλιά αλλά σίγουρα δεν είναι όπως την γνωρίζουμε σήμερα. Οι απαρχές της ανάγονται στο 1943, όπου συστήνεται ένα μοντέλο με δυνατότητες εκμάθησης και υπολογισμού συναρτήσεων. Κατά τη διάρκεια όλων αυτών των χρόνων έως και σήμερα έχουν γίνει διαφόρων ειδών εφευρέσεις όπως το test Turing για την αναγνώριση ευφυών μηχανών από τον Alan Turing. Γύρω στα 1970 γίνονται μελέτες και αναπτύσσονται αλγόριθμοι ενώ φτάνουμε στο σήμερα καθώς πραγματοποιούνται πειράματα και διαφόρων ειδών εφαρμογές, οι οποίες αξιοποιούνται στην επίλυση προβλημάτων και μη (Ζάχος, Παγουρτζής & Σούλιου, 2015).

Η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) είναι σημαντική για πολλούς λόγους, καθώς οι απαιτήσεις της καθημερινότητας αυξάνονται ολοένα και περισσότερο και οι άνθρωποι καλούνται να έρθουν αντιμέτωποι με προβλήματα που άπτονται της κοινωνικής τους ζωής και να βρουν άμεσες και αποτελεσματικές λύσεις που θα έχουν ως απότοκο μια καλύτερη ποιότητα ζωής. Αυτή η εξέλιξη έχει επιφέρει τεράστιες αλλαγές στη ζωή των ανθρώπων αφού τους επηρεάζει σε πολλούς τομείς της ζωής τους (Γιαννακόπουλος, 2020). Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να βοηθήσει στην επίλυση πολύπλοκων προβλημάτων σε διάφορους τομείς, όπως η ιατρική (π.χ. προγράμματα ιατρικών διαγνώσεων, πρόβλεψη ασθενειών κτλ.), η κλιματική αλλαγή (μείωση εκπομπών κτλ.), η ασφάλεια, οι μετακινήσεις, η οικονομία κ.α. Αυτή η δυνατότητα μπορεί να οδηγήσει σε βελτιωμένες λύσεις καθώς μπορεί και να επιφέρει την πρόοδο. Είναι επιπλέον σημαντική γιατί με την χρήση αυτής της τεχνολογίας επιτυγχάνεται η αυτοματοποίηση σε διάφορους τομείς κι ετσι εξοικονομείται πολύτιμος χρόνος αλλά και πόροι. Με αυτό τον τρόπο βελτιώνεται η αποδοτικότητα αλλά και η παραγωγικότητα. Αρκετά σημαντική είναι η συμβολή της στην εκπαίδευση, προσφέροντας εκπαιδευτικά εργαλεία και μέσα που υποστηρίζουν τους μαθητές και τους προσφέρουν περισσότερες ευκαιρίες στη μάθηση (Χατζηγεωργίου, 2022). Η Τεχνητή Νοημοσύνη βρίσκεται σε όλα τα επίπεδα της ζωής των ατόμων, παρέχοντας ευκαιρίες, διευκολύνσεις και λύσεις σε πολλά προβλήματα. Έχουν δημιουργηθεί πολλών ειδών εφαρμογές και συστήματα που με την αξιοποίηση τους προκαλούν αισθήματα ασφάλειας ακόμα και σε ανθρώπους με αυξημένες ανάγκες. Οι λειτουργίες γίνονται ακόμα και με τη χρήση ενός απλού κινητού ή τάμπλετ. Οι προσπάθειες στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης συνεχίζουν να αναπτύσσονται, και οι εφαρμογές της είναι ευρείες και πολυσύνθετες. Η ΤΝ έχει το δυναμικό να επηρεάσει θετικά την κοινωνία, την οικονομία και την επιστήμη, προσφέροντας λύσεις σε προβλήματα που προκαλούν προκλήσεις για την ανθρωπότητα. Επομένως η Τεχνητή Νοημοσύνη επιτρέπει τη δημιουργία νέων τεχνολογιών και εφαρμογών που μπορούν να ανακαλύψουν νέες δυνατότητες και να ενισχύσουν την καινοτομία (Γιαννακόπουλος, 2020).

Μετάβαση στο περιεχόμενο